{"id":4293,"date":"2015-03-13T23:14:27","date_gmt":"2015-03-13T21:14:27","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/kijowianin-przedstawiciel-znakomitej-dynastii-polskich-inzynierow\/"},"modified":"2024-12-12T20:29:29","modified_gmt":"2024-12-12T18:29:29","slug":"kijowianin-przedstawiciel-znakomitej-dynastii-polskich-inzynierow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/kijowianin-przedstawiciel-znakomitej-dynastii-polskich-inzynierow\/","title":{"rendered":"Kijowianin – przedstawiciel znakomitej dynastii polskich in\u017cynier\u00f3w"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Most Kierbedzia przez Wis\u0142\u0119 (1900 r.)<\/strong><\/p>\n

Wszecheuropejskie uznanie uzyska\u0142a dynastia polskich in\u017cynier\u00f3w z rodu Kierbed\u017ai\u00f3w. Najbardziej z nich znanym jest Stanis\u0142aw Kierbied\u017a (1810-1899), in\u017cynier, architekt, naukowiec, honorowy cz\u0142onek Petersburskiej Akademii Nauk.<\/p>\n

Pierwsze nauki pobiera\u0142 on u mnich\u00f3w – pijar\u00f3w w Paniewie\u017cysie (Litwa), w 1826 r. uko\u0144czy\u0142 klasyczne gimnazjum w Kownie (obecnie Kaunas), w latach 1826-1828 studiowa\u0142 fizyk\u0119 na Uniwersytecie Wile\u0144skim.<\/p>\n

Wed\u0142ug jego projektu zbudowano powszechnie znane mosty. W Warszawie – pierwszy sta\u0142y most przez Wis\u0142\u0119 zbudowany w 1864 roku (Aleksandryjski – od jego patrona Aleksandra II, kt\u00f3ry warszawianie nazywali jednak mostem Kierbedzia). Przetrwa\u0142 on do 13 wrze\u015bnia 1944 r., kiedy to zburzyli go hitlerowcy uciekaj\u0105cy z prawobrze\u017cnej Pragi przed Armi\u0105 Czerwon\u0105 i Wojskiem Polskim. Jego filary (kt\u00f3re maj\u0105 ju\u017c przesz\u0142o 150 lat) ocala\u0142y, co przyspieszy\u0142o odbudow\u0119. Po wojnie zosta\u0142y tylko cz\u0119\u015bciowo rozebrane, wzmocnione i nadbudowane. Na nich umieszczono dwie stalowe, p\u0142askie jak deska blachownice z szersz\u0105 od poprzedniej p\u0142yt\u0105 mostu. Wtedy te\u017c sta\u0142 si\u0119 on elementem Trasy W-Z, czyli wsch\u00f3d-zach\u00f3d: 7 km od ul. Radzymi\u0144skiej na Pradze po M\u0142ynarsk\u0105 na Woli.<\/p>\n

Drugi znany most, wzniesiony pod bacznym okiem Kierbiedzia \u2013 \u201eB\u0142agowieszcze\u0144ski\u201d, stan\u0105\u0142 w Petersburgu i by\u0142 pierwszym sta\u0142ym mostem przez New\u0119 (nosi\u0142 nazwy \u201eMiko\u0142ajewski\u201d, Lejtnanta Szmidta\u201d. wed\u0142ug jego kre\u015ble\u0144 wzniesiono te\u017c szereg innych obiekt\u00f3w – tunele, gmachy we W\u0142oszech, na \u0141otwie. Ciekawie, \u017ce by\u0142 on inicjatorem budownictwa ko\u015bcio\u0142a katolickiego \u015bw. Stanis\u0142awa w Petersburgu.<\/p>\n

Bra\u0142 czynny udzia\u0142 (razem z P. Mielnikowem) w realizacji idei stworzenia sieci kolei \u017celaznej w Imperium Rosyjskim. W latach 1856-1859 uczestniczy\u0142 w budowie kolei \u017celaznej Petersburg-Peterthof z odnog\u0105 do Carskiego Sio\u0142a.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Stanis\u0142aw Kierbied\u017a (1810-1899)<\/strong><\/p>\n

Stanis\u0142aw nigdy nie zapomina\u0142 swojego polskiego pochodzenia. Jego dom w Petersburgu by\u0142 o\u015brodkiem Polonii, a w pracy zawodowej stara\u0142 si\u0119 otacza\u0107 wsp\u00f3\u0142pracownikami pochodzenia polskiego. W 1891 r. Stanis\u0142aw Kierbed\u017a poda\u0142 si\u0119 do dymisji i zamieszka\u0142 na sta\u0142e w Warszawie. Zmar\u0142\u00a0 w roku 1899 – spocz\u0105\u0142 na warszawskim cmentarzu \u201ePow\u0105zki\u201d.<\/p>\n

Mniej znan\u0105 jest posta\u0107 jego starszego brata Hipolita (1808-1858), kt\u00f3ry te\u017c uko\u0144czy\u0142 Instytut Korpusu In\u017cynier\u00f3w Komunikacji (\u041f\u0443\u0442\u0435\u0439\u0441\u043a\u0438\u0439) w Petersburgu. Hipolit pomaga\u0142 bratu w budowie Mostu B\u0142agowieszcze\u0144skiego w Petersburgu, budowa\u0142 \u201eBulwar Konnogwardiejskij\u201d w Petersburgu. Od roku 1850 pracowa\u0142 w Kijowie, mi\u0119dzy innymi bra\u0142 udzia\u0142 w budownictwie \u0142a\u0144cuchowego mostu (Miko\u0142ajewskiego) – pierwszego sta\u0142ego mostu przez Dniepr. Eugeniusz Paton powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce w most ten \u201ezdoby\u0142 s\u0142aw\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie dzi\u0119ki swojemu pi\u0119knu i oryginalno\u015bci\u201d.<\/p>\n

Z czasem Hipolit zajmowa\u0142 si\u0119 remontem dnieprowskiej grobli, Nabrze\u017ca Browarskiego i pokryciem szos w okolicach W\u0142odzimierskiej G\u00f3rki uwie\u0144czonej pomnikiem ks. W\u0142odzimierza.<\/p>\n

Niedawno pracuj\u0105c w Centralnym Pa\u0144stwowym Archiwum Historycznym Ukrainy w Kijowie, niespodzianie natkn\u0105\u0142em si\u0119 w zasobach archiwalnych nr 692 (Urz\u0119du Kijowskiego Okr\u0119gu Dr\u00f3g Publicznych) na nieznan\u0105 dotychczas spisan\u0105 na 33 stronach spraw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 \u015bmierci in\u017cyniera-podpu\u0142kownika Hipolita Walerianowicza Kierbiedzia. Sk\u0142ada si\u0119 ona z licznych protoko\u0142\u00f3w i raport\u00f3w, sporz\u0105dzonych cz\u0119\u015bciowo przez pu\u0142kownika Bobryszczewa – Puszkina (bezpo\u015bredniego naczelnika Hipolita) oraz in\u017cyniera podpu\u0142kownika Krutika (jego kolegi). S\u0105 one do\u015b\u0107 suche, lecz niekt\u00f3re zawieraj\u0105 wa\u017cne dane biograficzne.<\/p>\n

Przede wszystkim zaznacza si\u0119 tam, \u017ce \u015bmier\u0107 Hipolita nast\u0105pi\u0142a 13 lipca 1858 r. o godz. 10 rano na skutek ci\u0119\u017ckiej choroby (z innych \u017ar\u00f3de\u0142 wiadomo, \u017ce by\u0142a to gru\u017alica, a brat nawet kupi\u0142 mu dom we W\u0142oszech w nadziei, \u017ce zmiana klimatu pomo\u017ce mu wyzdrowie\u0107). Msza \u017ca\u0142obna odby\u0142a si\u0119 w ko\u015bciele katolickim i celebrowa\u0142 j\u0105 zapewne ksi\u0105dz Szatra\u0144ski, kt\u00f3rego nazwisko widnieje w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w komitetu pogrzebowego.<\/p>\n

Trzeba powiedzie\u0107, \u017ce Urz\u0105d Kijowskiego Okr\u0119gu Szlak\u00f3w Komunikacyjnych zajmowa\u0142 si\u0119 kwestiami dr\u00f3g i szlak\u00f3w wodnych w ca\u0142ej Ukrainie, w tym na Krymie, budow\u0105 most\u00f3w, tuneli, zap\u00f3r; pog\u0142\u0119bianiem rzek itp. W ostatnim roku \u017cycia powierzono in\u017cynierowi nadz\u00f3r nad pracami w dorzeczu rzek Desna i Oster. Dlatego te\u017c w Oster znajdowa\u0142a si\u0119 jego ostatnia kwatera na szosie Browarskiej.\u00a0<\/p>\n

\"\"<\/a>
Most B\u0142agowieszcze\u0144ski- Miko\u0142ajewski \u2013 <\/strong>Lejtnanta <\/strong>Szmidta przez New\u0119<\/strong><\/strong><\/p>\n

Sta\u0142ym miejscem pobytu Hipolita by\u0142o mieszkanie w Kijowie (ul. Wo\u0142odymyrska, posesja Bubnowej). \u015awiadczy\u0142o ono o dostatecznej zamo\u017cno\u015bci, jak te\u017c zainteresowaniach kulturalnych zmar\u0142ego, o czym \u015bwiadczy protok\u00f3\u0142 komisji, kt\u00f3ra skrupulatnie opisa\u0142a ca\u0142y jego maj\u0105tek ruchomy i nieruchomy. Mi\u0119dzy innymi w pokoju sta\u0142 fortepian, w bibliotece – liczne ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim, francuskim i rosyjskim. Odnotowano jego rosyjskie ordery (jego koledzy nie\u015bli je w procesji pogrzebowej).<\/p>\n

Stwierdzono r\u00f3wnie\u017c kwot\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105(3106 rubli) i 9 z\u0142otych p\u00f3\u0142imperia\u0142\u00f3w o warto\u015bci ponad 46 rubli. W stajni sta\u0142a para koni, ja\u0142\u00f3wek i dwie krowy (mleko ostatnich wyra\u017anie przeznaczone by\u0142o dla dzieci).<\/p>\n

W\u015br\u00f3d dokument\u00f3w odnotowano metryk\u0119 c\u00f3rki zmar\u0142ego Marii – Felicyty. Hipolit mia\u0142 czterech niepe\u0142noletnich syn\u00f3w: Stanis\u0142awa, Micha\u0142a, Maksimiliana (imi\u0119 czwartego w dokumentach nie podano)<\/p>\n

M\u0142odszy brat Hipolit – ten\u017ce wspominany powy\u017cej znakomity Stanis\u0142aw (genera\u0142-major, cz\u0142onek Rady Zarz\u0105du Okr\u0119gu Kijowskiego) odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia opieku\u0144stwa nad dzie\u0107mi, polecaj\u0105c zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 w tej sprawie do paniewieskiego sieroci\u0144ca szlacheckiego, jako \u017ce Hipolit posiada\u0142 rodzinn\u0105 posiad\u0142o\u015b\u0107 w guberni kowie\u0144skiej w powiecie Paniewie\u017cis (50 wie\u015bniak\u00f3w). Propozycj\u0119 przyj\u0119to i w materia\u0142ach sprawy znajduje si\u0119 kopia dokument\u00f3w na przejazd z Kijowa do Paniewie\u017cysa, znajduj\u0105cego si\u0119 ponad 100 km od Wilna i Kowna, pi\u0119ciu jego ma\u0142oletnich dzieci. Ciekawe, \u017ce we wszystkich dokumentach ani razu nie wspomina si\u0119 o \u017conie nieboszczyka.<\/p>\n

Tymi danymi wyczerpuje si\u0119 informacja o Hipolicie Kierbiedziu.<\/p>\n

Zaznaczmy, \u017ce dzieci posz\u0142y drog\u0105 ojca.<\/p>\n

Tak oto, Stanis\u0142aw (1844-1910) bra\u0142 udzia\u0142 w budowie szeregu kolei \u017celaznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci Chi\u0144skiej Wschodniej Kolei \u017belaznej, zast\u0119pc\u0105 przewodnicz\u0105cego, kt\u00f3rej by\u0142 przez d\u0142ugi czas.<\/p>\n

Micha\u0142 (1846-1910) w czasie rosyjsko-tureckiej wojny w latach 1877-1878 by\u0142 naczelnikiem komunikacji s\u0142u\u017cby wojskowej na ty\u0142ach armii, budowa\u0142 koleje na Uralu, Kaukazie i nad Morzem Czarnym, znany by\u0142 jako promotor, ustanowi\u0142 stypendium na cze\u015b\u0107 swego ojca i wujka w \u201ealma mater\u201d dla utalentowanych uczni\u00f3w. Na jego darowizny w 1912 roku zbudowano cztery katolickie przytu\u0142ki dla ma\u0142oletnich sierot polskiej diaspory w Petersburgu (\u201eDom Kierbedzia\u201d), zamkni\u0119te po rewolucji pa\u017adziernikowej. Od 1974 r. w tym domu mie\u015bci si\u0119 Leningradzka Obwodowa Biblioteka Naukowa.<\/p>\n

Jako in\u017cynierowie kolejnictwa zas\u0142yn\u0119li tak\u017ce wuj Ignacy i bratanek Hipolita Kierbiedzia.<\/p>\n

A zatem, rodzina Kierbed\u017ai\u00f3w przedstawia sob\u0105 wymowny przyk\u0142ad dynastii in\u017cynier\u00f3w trzech pokole\u0144.<\/p>\n

Jurij MYCYK
(Dr hab. hist., prof.)<\/strong><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Most Kierbedzia przez Wis\u0142\u0119 (1900 r.) Wszecheuropejskie uznanie uzyska\u0142a dynastia polskich in\u017cynier\u00f3w z rodu Kierbed\u017ai\u00f3w. Najbardziej z nich znanym jest Stanis\u0142aw Kierbied\u017a (1810-1899), in\u017cynier, architekt,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4294,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-4293","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2015"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t