{"id":4295,"date":"2014-12-10T10:06:42","date_gmt":"2014-12-10T08:06:42","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/henryk-sienkiewicz-o-sobie\/"},"modified":"2024-12-12T20:30:30","modified_gmt":"2024-12-12T18:30:30","slug":"henryk-sienkiewicz-o-sobie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/henryk-sienkiewicz-o-sobie\/","title":{"rendered":"Henryk Sienkiewicz o sobie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Mi\u0142o\u015bnikom tw\u00f3rczo\u015bci Henryka Sienkiewicza poni\u017cej proponujemy unikalny wywiad, kt\u00f3ry pisarz dziennikarzowi pisma \u201e\u015awiat\u201d w dniu 13 czerwca 1913 roku.<\/em><\/strong>
(pisownia orygina\u0142u)<\/em><\/p>\n

Sienkiewicz mieszka w Warszawie przy ulicy Szopena. W \u015blicznym jego apartamencie panuje skupiony \u0142ad; wszystko tu m\u00f3wi o wyt\u0119\u017conej trosce, wszystko wskazuje, \u017ce nie ma tu miejsca na \u017cadn\u0105 anarchi\u0119. Gabinet, w kt\u00f3rym pracuje Sienkiewicz, jest obszerny. Du\u017ce biuro stoi na \u015brodku. Tu\u017c nad g\u0142ow\u0105 Sienkiewicza wisi jego portret. Tylna \u015bciana zaj\u0119ta jest ca\u0142a ksi\u0105\u017ckami.<\/p>\n

Gdym wszed\u0142, przyj\u0105\u0142 mnie bardzo serdecznie sam mistrz. Siwy ju\u017c, o m\u0105drem, \u0142agodnem wejrzeniu, s\u0142ucha\u0142 uwa\u017cnie, po co przyszed\u0142em. Nie bardzo by\u0142 zadowolony, \u017ce chc\u0119 si\u0119 wdziera\u0107 w tajemnice jego pracy, ale, \u201eje\u017celi to kogo\u015b mo\u017ce pouczy\u0107 \u2014 mog\u0119 panu s\u0142u\u017cy\u0107” – zakonkludowa\u0142.<\/p>\n

– Czy mog\u0119 zaraz pisa\u0107 pa\u0144skie s\u0142owa?<\/p>\n

– O, nie. Prosz\u0119, niech pan lepiej napisze mi swoje pytania, a za kilka dni dam odpowied\u017a.<\/p>\n

Nie chcia\u0142em zbytnio zabiera\u0107 czasu mistrzowi, wi\u0119c po\u017cegna\u0142em go. Nazajutrz za\u015b wys\u0142a\u0142em natychmiast pytania. W kilka dni otrzyma\u0142em odpowied\u017a.<\/p>\n

\u201eNiegdy\u015b na pytanie: jak tworz\u0119? \u2014 odpowiedzia\u0142em, \u017ce tworz\u0119, jak kucharka, kt\u00f3ra nie lubi, by jej zagl\u0105dano do garnk\u00f3w. M\u00f3wi\u0107 o sobie jest zawsze niezbyt przyjemnie. Poniewa\u017c pa\u0144ska ankieta ma na celu obj\u0105\u0107 wszystkich \u017cyj\u0105cych polskich pisarzy, przeto, nie chc\u0105c si\u0119 wy\u0142\u0105cza\u0107, odpowiadam na zawarte w niej pytania, co nast\u0119puje:<\/p>\n

1) Jak powstaje pomys\u0142 artystyczny, na to trudno jest odpowiedzie\u0107. Mo\u017ce on powsta\u0107 pod wp\u0142ywem wszelkich pobudek, pod wp\u0142ywem uczu\u0107 i idei osobistych, albo zaobserwowanych w otoczeniu; pod wp\u0142ywem pr\u0105d\u00f3w spo\u0142ecznych, wypadk\u00f3w dziejowych, pod wp\u0142ywem patryotyzmu i uczu\u0107 humanitarnych. Poddaje, a raczej podsuwa go czasem natura i jej zjawiska, czasem przeczytane ksi\u0105\u017cki, widziane obrazy, s\u0142owem: wszelkiego rodzaju pobudki, dzia\u0142aj\u0105ce na wyobra\u017ani\u0119 artystyczn\u0105 i jednocze\u015bnie na uczucie.<\/p>\n

Obja\u015bniam to przyk\u0142adami z moich w\u0142asnych utwor\u00f3w.<\/p>\n

Szkice w\u0119glem<\/em> powsta\u0142y z obserwacyi stosunk\u00f3w wiejskich po uw\u0142aszczeniu, kt\u00f3re to uw\u0142aszczenie wytworzy\u0142o (dzi\u015b ju\u017c, na szcz\u0119\u015bcie, zasypan\u0105) przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy dworem a chat\u0105.<\/p>\n

Trylogia.<\/em> Z rozczytywania si\u0119 w kronikach i pami\u0119tnikach z epoki, kt\u00f3r\u0105 odczuwa\u0142em artystycznie mocniej, ni\u017c inne okresy dziej\u00f3w – i z ch\u0119ci pokrzepienia serc.<\/p>\n

Bez dogmatu.<\/em> Z refleksyi, do czego prowadzi rozmaitych geniusz\u00f3w bez teki zbytnia samo-analiza i w og\u00f3le przerafinowanie.<\/p>\n

Quo vadis.<\/em> Z wczytywania si\u0119 w Tacyta, za czem posz\u0142y inne \u017ar\u00f3d\u0142a – i z wra\u017ce\u0144, zebranych podczas d\u0142u\u017cszego pobytu w Rzymie.<\/p>\n

Krzy\u017cacy.<\/em> Z odczucia chwa\u0142y narodowej w przeciwstawieniu do dzisiejszej narodowej niedoli.<\/p>\n

W Pustyni i Puszczy.<\/em> Z mi\u0142o\u015bci do naszych dzieci i ze wspomnie\u0144 podr\u00f3\u017cniczych.<\/p>\n

2) Ka\u017cdy pomys\u0142 le\u017cy we mnie d\u0142ugo i, je\u017celi tak mo\u017cna rzec, fermentuje, nim si\u0119 do niego zabior\u0119. Przyk\u0142ad: Zag\u0142ob\u0119 wprowadzi\u0142em do \u201eOgniem i Mieczem”, by ca\u0142o\u015b\u0107 obrazu nic by\u0142a zbyt pos\u0119pna, tymczasem wyr\u00f3s\u0142 mi on na jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych postaci i przew\u0119drowa\u0142 przez trzyna\u015bcie tom\u00f3w. Nieraz w ci\u0105gu pracy wprowadzam nowe figury dla pe\u0142ni \u017cycia, lub dla dok\u0142adniejszego przeprowadzenia przewodniej idei.<\/p>\n

\u00a03) Poniewa\u017c my\u015bl\u0119, \u017ce najwy\u017csz\u0105 sztuk\u0105 i najg\u0142\u0119bszem psychologicznem zadaniem pisarza jest stworzenie \u017cywego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zostaje w pami\u0119ci ludzkiej, jako typ, przeto staram si\u0119 tworzy\u0107 postacie, maj\u0105ce nie tylko og\u00f3lne, ale i indywidualne cechy \u017cycia i charakteru.<\/p>\n

4) Szemat\u00f3w nie spisuj\u0119. Powie\u015bci nie rozk\u0142adam z g\u00f3ry na rozdzia\u0142y i nie wyznaczam sobie, co w kt\u00f3rym b\u0119d\u0119 pisa\u0142. Zostawiam to logice rzeczy i naturalnemu rozwojowi wypadk\u00f3w.<\/p>\n

5) Jakkolwiek pisanie nie przychodzi mi wcale z \u0142atwo\u015bci\u0105, r\u0119kopisy moje wygl\u0105daj\u0105 do\u015b\u0107 czysto, albowiem przekre\u015blam naprz\u00f3d w my\u015bli wszelkie zdania i okre\u015blenia, kt\u00f3re nie wydaj\u0105 mi si\u0119 do\u015b\u0107 malownicze i silne. Wol\u0119 takich pisarzy, kt\u00f3rzy trudno pisz\u0105, ale kt\u00f3rych si\u0119 \u0142atwo czyta, ni\u017c takich, kt\u00f3rzy \u0142atwo pisz\u0105, a trudni s\u0105 do czytania.\u00a0<\/p>\n

6) Unikam przewagi s\u0142\u00f3w nad tre\u015bci\u0105, by nie wpa\u015b\u0107 w popis stylowy i w literacki barok – i aby zjawiska opisywane nie gin\u0119\u0142y tak pod nadmiarem okre\u015ble\u0144, jak w zimie gin\u0105 wszelkie kszta\u0142ty pod \u015bnie\u017cn\u0105 zadymk\u0105.<\/p>\n

7) Pracuj\u0119 od dziesi\u0105tej rano do trzeciej, o ile pozwala mi na to panuj\u0105cy u nas zwyczaj rozporz\u0105dzania czasem pisarzy na wszelkiego rodzaju cele publiczne, a nawet prywatne.<\/p>\n

8) Co do ksi\u0105\u017cek i autor\u00f3w. Mog\u0119 zawsze czyta\u0107 Iliad\u0119 i Odysse\u0119, Tacyta, Liwiusza, Horacego, Szekspira, Moliera i Tr\u00f3jc\u0119 naszych poet\u00f3w. Z powie\u015bci pisarzy ceni\u0119 Balzaca, Dickensa i Dumasa-ojca. Z zami\u0142owaniem czytam ksi\u0105\u017cki historyczne, kroniki, pami\u0119tniki i podr\u00f3\u017ce. W ostatnich czasach czyta\u0142em z ciekawo\u015bci\u0105 Bergsona. Czytuj\u0119 od czwartej do p\u00f3\u017anego wieczora.<\/p>\n

9) W czasie nat\u0119\u017conej pracy najwi\u0119kszym odpoczynkiem umys\u0142owym jest dla mnie polowanie i w og\u00f3le ruch. Sypiam ko\u0142o o\u015bmiu godzin na dob\u0119. Co do od\u017cywiania si\u0119 – jem, co mi dadz\u0105.<\/p>\n

Zapomnia\u0142em doda\u0107, \u017ce wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 moich powie\u015bci (prawie wszystkie, pr\u00f3cz nowel) pisa\u0142em z dnia na dzie\u0144, odsy\u0142aj\u0105c zaraz napisane kartki do druku. W ten spos\u00f3b musia\u0142em ko\u0144czy\u0107 to, com zacz\u0105\u0142. Ale w og\u00f3le jest to metoda, wymagaj\u0105ca wielkiej czujno\u015bci, niewygodna i niebezpieczna\u201d.<\/p>\n

Temi s\u0142owy ko\u0144czy Sienkiewicz swoj\u0105 odpowied\u017a.<\/p>\n

KS<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mi\u0142o\u015bnikom tw\u00f3rczo\u015bci Henryka Sienkiewicza poni\u017cej proponujemy unikalny wywiad, kt\u00f3ry pisarz dziennikarzowi pisma \u201e\u015awiat\u201d w dniu 13 czerwca 1913 roku.(pisownia orygina\u0142u) Sienkiewicz mieszka w Warszawie przy…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4296,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-4295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2014"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t