{"id":4331,"date":"2014-12-05T12:43:21","date_gmt":"2014-12-05T10:43:21","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/promowac-czytelnictwo-z-nr-476\/"},"modified":"2024-12-12T20:46:38","modified_gmt":"2024-12-12T18:46:38","slug":"promowac-czytelnictwo-z-nr-476","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/promowac-czytelnictwo-z-nr-476\/","title":{"rendered":"Promowa\u0107 czytelnictwo (z nr 476)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Grzegorz Gauden<\/strong><\/p>\n

W bibliotece Akademii Kijowsko-Mohyla\u0144skiej zorganizowano konferencj\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 pa\u0144stwowej polityce w sferze ksi\u0105\u017ckowej Ukrainy. Zorganizowana przy wsparciu wielu sponsor\u00f3w w tym Partnerstwa Wschodniego, Polskiego Instytutu Ksi\u0105\u017cki i Instytutu Polskiego w Kijowie oraz przy wielobran\u017cowym uczestnictwie ukrai\u0144skim i zagranicznym. Do\u015bwiadczeniem Polski w tej sferze podzieli\u0142 si\u0119 w do\u015b\u0107 obszernym referacie dyrektor polskiego Instytutu Ksi\u0105\u017cki Grzegorz Gauden.<\/p>\n

A zacz\u0105\u0142 swoje wyst\u0105pienie od dowcipu.<\/p>\n

\u201eW tym roku Polska by\u0142a na targach ksi\u0105\u017cki w Indiach. M\u00f3wi\u0142em tam o problemach spadaj\u0105cego czytelnictwa w Polsce. Po wyk\u0142adzie podesz\u0142o do mnie dw\u00f3ch Hindus\u00f3w; zacz\u0119li pyta\u0107 o czytelnictwo w Polsce, ile ludzi w Polsce czyta ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n

Powiedzia\u0142em, \u017ce ma\u0142o, jedynie 40%. Oni ci\u0105gle si\u0119 jednak dopytywali a ja nie rozumia\u0142em tego pytania, a\u017c w ko\u0144cu zrozumia\u0142em: oni pytali ile ludzi w Polsce umie czyta\u0107. Powiedzia\u0142em, \u017ce 100%\u201d.<\/p>\n

– Oho! \u2013zareagowali.<\/p>\n

– A u nas 40% w og\u00f3le nie umie czyta\u0107. (!)<\/p>\n

\u2026 – My\u015bl\u0119 – powiedzia\u0142 dyrektor – z Ukrain\u0105 mamy inne od hinduskich, jednak\u017ce podobne problemy\u2026<\/p>\n

Kontynuuj\u0105c temat Grzegorz Gauden oznajmi\u0142, \u017ce ju\u017c od lat w Polsce obserwuje si\u0119 wyra\u017any spad czytelnictwa. Wed\u0142ug bada\u0144 Biblioteki Narodowej tylko 40 procent przeczyta\u0142o w ci\u0105gu roku jedn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. To, jak okre\u015bli\u0142, jest wynik katastrofalny, w por\u00f3wnaniu ze Szwecj\u0105, kt\u00f3ra ma wska\u017anik czytelnictwa na poziomie 80%.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d tych 40% tylko, 11% to ci, kt\u00f3rzy przeczytali siedem ksi\u0105\u017cek. Z bada\u0144 wynika, \u017ce wi\u0119cej czytaj\u0105 ludzi bogaci (?) i wykszta\u0142ceni, mniej – biedni i niewykszta\u0142ceni.<\/p>\n

– To pokazuje \u2013 stwierdzi\u0142 prelegent – \u017ce pog\u0142\u0119bia si\u0119 rozwarstwienie spo\u0142eczne co jest katastrof\u0105 dla rozwoju spo\u0142ecznego w Polsce.<\/p>\n

C\u00f3\u017c, co dla wykszta\u0142conych brzmi to przekonuj\u0105co, lecz co do bogatych mo\u017cna wyrazi\u0107 pewne w\u0105tpliwo\u015bci. Przynajmniej dla przestrzeni postsowieckiej.<\/p>\n

Nasi bogaci tzw. \u201enowi ruscy\u201d (nie chodzi tu w\u0105tek etniczny) stali \u201ebohaterami\u201d ca\u0142ej spu\u015bcizny dowcip\u00f3w o sobie jako wzorach dziadostwa, chamstwa i dziczy kulturalnej.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Gmach biblioteki im. A. Mickiewicza z polskim ksi\u0119gozbiorem w Kijowie przy ul. I. Franki 16\/2 <\/strong><\/p>\n

Spad czytelnictwa, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142 Gauden, nie jest niczym nowym. W swoim archiwum znalaz\u0142em wypowiedzi znanego krytyka literackiego Leszka Szarugi z ko\u0144ca lat 90. na stronach paryskiej \u201eKultury\u201d. Pisa\u0142 tam, \u017ce wed\u0142ug danych uzyskanych przez centrum bada\u0144 opinii spo\u0142ecznej w roku 1998: \u201ea\u017c 52% Polak\u00f3w nie przeczyta\u0142o ani jednej ksi\u0105\u017cki (wliczaj\u0105c w to literatur\u0119 fachow\u0105). Jest to bez w\u0105tpienia odbiciem og\u00f3lniejszego trendu cywilizacyjnego i w gruncie rzeczy nie by\u0142oby nad czym r\u0105k za\u0142amywa\u0107, gdy\u017c w ko\u0144cu kultura to jest sprawa elit, za\u015b przekonanie o tym, \u017ce ch\u0142opi i robotnicy nie maj\u0105 po pracy nic innego do roboty, ni\u017c czytanie prasy literackiej i tomik\u00f3w wierszy w klubokawiarniach jest md\u0142\u0105 utopi\u0105\u201d\u2026<\/p>\n

Ale Grzegorz Gauden pyta: \u201eJak przeciwdzia\u0142a\u0107 procesowi spadu czytelnictwa? \u2013 i rzuca dosadn\u0105 my\u015bl: \u201eJe\u017celi Polska nie zacznie czyta\u0107 ksi\u0105\u017cki b\u0119dziemy drugorz\u0119dnym krajem Europy\u201d.<\/p>\n

Gauden zapozna\u0142 obecnych z tre\u015bci\u0105 tzw. Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2014-2020 Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, celem kt\u00f3rego jest budowa systemu dost\u0119pu do ksi\u0105\u017cki. Bud\u017cet programu wyniesie w ci\u0105gu sze\u015bciu lat miliard z\u0142otych.<\/p>\n

Przywiduje si\u0119 wdra\u017canie czytelnictwa we wszystkie sfery \u017cycia powszedniego, wci\u0105gni\u0119cie do tej sprawy nawet np. Ministerstwa Obrony Narodowej \u2013 niech czytaj\u0105 \u017co\u0142nierze, Ministerstwa Zdrowia \u2013 niech czytaj\u0105 w szpitalach, Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3re trzyma tysi\u0105ce ludzi w wi\u0119zieniach \u2013 niech czytaj\u0105.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z ostatnim przypominam sobie jeden list do redakcji \u201eDK\u201d (publikowany kilka lat temu) od Polaka ukrai\u0144skiego z wi\u0119zienia na Ukrainie. Prosi\u0142 o wys\u0142anie mu lektury po polsku. Redakcja prenumerowa\u0142a mu w ci\u0105gu kilku lat nasze pismo\u2026<\/p>\n

Nie b\u0119d\u0119 opowiada\u0142 o wszystkich cz\u0119\u015bciach Programu, ciekaw by\u0142em jednej z nich w kontek\u015bcie spraw naszych, u\u015bwiadamiaj\u0105c sobie, \u017ce Polacy Ukrainy znajduj\u0105 si\u0119 w okresie, w kt\u00f3rym decyduje si\u0119 ca\u0142a nasza kulturalna przysz\u0142o\u015b\u0107, okre\u015blaj\u0105ca nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105.<\/p>\n

Ta cz\u0119\u015b\u0107 dotyczy dzia\u0142a\u0144 zmieniaj\u0105cych i wzmacniaj\u0105cych rol\u0119 bibliotek, jako podstawowej przestrzeni kontaktu z ksi\u0105\u017ck\u0105 oraz centrum \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n

O sytuacji dzisiejszej bibliotek m\u00f3wi\u0105 takie dane. \u015arednia zakup\u00f3w w Unii Europejskiej na 100 mieszka\u0144c\u00f3w jest 25 ksi\u0105\u017cek rocznie, w Polsce -7 (!). To pokazuje jak katastrofalnie niski jest stan ksi\u0119gozbior\u00f3w dost\u0119pnych publicznie i bezp\u0142atnie dla ludzi.<\/p>\n

O ile wiem na Ukrainie nie jest lepiej. Zapyta\u0142em Gaudena podczas dyskusji na sali czy nie przywiduje program wsparcia rodak\u00f3w za granic\u0105, czyli Polak\u00f3w i Polonii, wspomnia\u0142em o naszej kijowskiej bibliotece im. A. Mickiewicza.<\/p>\n

Z odpowiedzi zrozumia\u0142em, \u017ce program dotyczy g\u0142\u00f3wnie Polski. Wi\u0119c mamy sami da\u0107 sobie rad\u0119. Jedyne, co chcia\u0142oby si\u0119 podkre\u015bli\u0107: naszym zadaniem jest ze wszech miar piastowa\u0107 i chlubi\u0107 to, co mamy, w tym bibliotek\u0119 im. A. Mickiewicza, kt\u00f3ra ofiarnie s\u0142u\u017cy odbudowie polsko\u015bci.<\/p>\n

Oddzielnym problemem jest dost\u0119p do ksi\u0105\u017cki z Polski w warunkach faktycznego braku jej w sprzeda\u017cy. Tak\u017ce brakuje nam rozwini\u0119tej bran\u017cy wydawniczej polskiej na Ukrainie. Opr\u00f3cz O\u015brodka \u201eWo\u0142anie z Wo\u0142ynia\u201d nie wiem, kogo jeszcze wymieni\u0107. W latach 1997- 2014 O\u015brodek ten wyda\u0142 83 tytu\u0142y. Ofiarna praca O\u015brodka, redaktora ks. Witolda J\u00f3zefa Kowalowa zas\u0142uguje na najwy\u017csz\u0105 ocen\u0119.<\/p>\n

Jest troch\u0119 ukrainoj\u0119zycznych wyda\u0144 naukowych i publicystycznych, tematycznie polskich. Wspomnie\u0107 chocia\u017cby niedawn\u0105 monografi\u0119 naukow\u0105 po\u015bwi\u0119cona interesom wsp\u00f3lnoty polskiej Ukrainy Sergiusza Rudnickiego, jak te\u017c pe\u0142ne po\u015bwi\u0119cenia wi\u0119cej ni\u017c 20 ksi\u0105\u017cek publicystycznych szanownego kolegi Eugeniusza Go\u0142ybarda. Nawet przy ich symbolicznych nak\u0142adach \u2013 zaledwie kilkaset egzemplarzy, to jest co\u015b. B\u00f3g zap\u0142a\u0107!<\/p>\n

Borys DRAGIN<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Grzegorz Gauden W bibliotece Akademii Kijowsko-Mohyla\u0144skiej zorganizowano konferencj\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 pa\u0144stwowej polityce w sferze ksi\u0105\u017ckowej Ukrainy. Zorganizowana przy wsparciu wielu sponsor\u00f3w w tym Partnerstwa Wschodniego, Polskiego…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4332,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-4331","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2014"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t