{"id":4700,"date":"2018-07-04T10:24:09","date_gmt":"2018-07-04T07:24:09","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/kiedy-czlowiek-tonie-nalezy-podac-mu-reke-wywiad-z-janina-zgrzembska-corka-ireny-sendlerowej\/"},"modified":"2024-12-13T03:55:02","modified_gmt":"2024-12-13T01:55:02","slug":"kiedy-czlowiek-tonie-nalezy-podac-mu-reke-wywiad-z-janina-zgrzembska-corka-ireny-sendlerowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/kiedy-czlowiek-tonie-nalezy-podac-mu-reke-wywiad-z-janina-zgrzembska-corka-ireny-sendlerowej\/","title":{"rendered":"\u201eKiedy cz\u0142owiek tonie nale\u017cy poda\u0107 mu r\u0119k\u0119\u201d – wywiad z Janin\u0105 Zgrzembsk\u0105 \u2013 c\u00f3rk\u0105 Ireny Sendlerowej"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

– Witam Pani\u0105 serdecznie, ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce znalaz\u0142a Pani czas, by porozmawia\u0107 o Irenie Sendlerowej i jej niezwyk\u0142ych dzia\u0142aniach w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Z przyjemno\u015bci\u0105 odpowiem na Pani pytania.<\/p>\n

– Dzi\u015b Pani Sendlerowa jest znana i podziwiana, wielokrotnie by\u0142a nagradzana w r\u00f3\u017cnych krajach, ale przecie\u017c nie zawsze tak by\u0142o.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Nie mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142a nieznana, ale o jej dzia\u0142alno\u015bci w czasie wojny rzeczywi\u015bcie wiedzia\u0142o niewielu. Znana i podziwiana sta\u0142a si\u0119 po wystawieniu 1999 roku najpierw w USA a potem w Europie sztuki \u201e\u017bycie w s\u0142oiku\u201d.<\/p>\n

– Napisa\u0142y j\u0105 czternastoletnie uczennice ze stanu Kansas.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Tak, w 2001 roku mia\u0142am okazj\u0119 pozna\u0107 te sympatyczne dziewcz\u0119ta.<\/p>\n

– Pochodzi Pani z rodziny o tradycjach spo\u0142ecznikowskich. Pani dziadek Stanis\u0142aw Krzy\u017canowski by\u0142 lekarzem-spo\u0142ecznikiem. W Otwocku otworzy\u0142 sanatorium dla chorych na gru\u017alic\u0119, propagowa\u0142 zdrowy tryb \u017cycia, bezinteresownie pomaga\u0142 chorym i potrzebuj\u0105cym, m\u00f3wiono, \u017ce \u017cadnego pacjenta nie pozostawi\u0142 bez pomocy.<\/em><\/strong><\/p>\n

– To prawda. Z po\u015bwi\u0119ceniem, bezp\u0142atnie leczy\u0142 biedot\u0119 polsk\u0105 i \u017cydowsk\u0105. Szczeg\u00f3lnie aktywnie pracowa\u0142 w czasie epidemii tyfusu. Wtedy zarazi\u0142 si\u0119 t\u0105 chorob\u0105 od pacjent\u00f3w i zmar\u0142.<\/p>\n

– Wyznawa\u0142 zasad\u0119, \u017ce \u201eka\u017cdemu ton\u0105cemu trzeba poda\u0107 r\u0119k\u0119, nawet je\u015bli nie umie si\u0119 p\u0142ywa\u0107\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Mama post\u0119powa\u0142a podobnie. Zawsze powtarza\u0142a, \u017ce trzeba \u017cy\u0107 po ludzku; kolor sk\u00f3ry, narodowo\u015b\u0107 czy wyznanie si\u0119 nie licz\u0105. Liczy si\u0119 tylko cz\u0142owiek.<\/p>\n

– W czasie wojny bardzo pomaga\u0142a \u017bydom, czy wcze\u015bniej mia\u0142a kontakty z tym \u015brodowiskiem?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Oczywi\u015bcie, przecie\u017c pacjentami doktora Krzy\u017canowskiego przede wszystkim by\u0142a biedota \u017cydowska. Ona wyros\u0142a w\u015br\u00f3d tych ludzi, bawi\u0142a si\u0119 z \u017cydowskimi dzie\u0107mi w zwi\u0105zku z tym nie by\u0142y jej obce ani obyczaje, ani n\u0119dza panuj\u0105ca w \u017cydowskich domach.<\/p>\n

– Przed wojn\u0105 nie wszyscy \u017bydzi m\u00f3wili po polsku. Czy Pani Mama zna\u0142a jidysz?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Zna\u0142a, ale s\u0142abo.<\/p>\n

– Po maturze wyjecha\u0142a do Warszawy i rozpocz\u0119\u0142a studia. Na jakim wydziale studiowa\u0142a? <\/em><\/strong><\/p>\n

– Studiowa\u0142a prawo na Uniwersytecie Warszawskim, ale po dw\u00f3ch latach przenios\u0142a si\u0119 na Wydzia\u0142 Humanistyczny, sko\u0144czy\u0142a polonistyk\u0119, prac\u0119 magistersk\u0105 napisa\u0142a pod kierunkiem Wac\u0142awa Borowego na temat tw\u00f3rczo\u015bci wielkiej spo\u0142eczniczki doby pozytywizmu \u2013 Elizy Orzeszkowej, ale obroni\u0142a j\u0105 dopiero po wojnie.<\/p>\n

\u00a0– Przed wojn\u0105 Pani Irena pracowa\u0142a w Sekcji Pomocy Matce i Dziecku przy Obywatelskim Komitecie Pomocy Spo\u0142ecznej. Czym si\u0119 wtedy zajmowa\u0142a?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Pomaga\u0142a osobom eksmitowanym z mieszka\u0144, matkom nie\u015blubnych dzieci, osobom chorym , niezaradnym. Potem pracowa\u0142a w Wydziale Opieki Spo\u0142ecznej Zarz\u0105du Miasta Warszawy.<\/p>\n

– Czy po wybuchu wojny kontynuowa\u0142a t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Tak, zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 te\u017c w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105, pomaga\u0142a wielu ludziom, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 w trudnej sytuacji, rodzinom uwi\u0119zionych i rozstrzelanych, dostarcza\u0142a odzie\u017c, lekarstwa \u017cywno\u015b\u0107 osobom ukrywaj\u0105cym si\u0119\u2026<\/p>\n

– Pomaga\u0142a tylko Polakom?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Nie, wspiera\u0142a wszystkich potrzebuj\u0105cych. Kiedy Niemcy w listopadzie 1939 roku wydali zarz\u0105dzenie o zakazie udzielania pomocy \u017bydom, zacz\u0119\u0142a wspiera\u0107 tak\u017ce mieszka\u0144c\u00f3w warszawskiego getta.<\/p>\n

– Chodz\u0105c do getta, nara\u017ca\u0142a si\u0119 przecie\u017c na du\u017ce niebezpiecze\u0144stwo? <\/em><\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Mama znalaz\u0142a spos\u00f3b na omini\u0119cie tych niemieckich zarz\u0105dze\u0144. Dzia\u0142a\u0142a pod pseudonimem. Nazywano j\u0105 siostr\u0105 \u201eJolant\u0105\u201d. Dzi\u0119ki pomocy dyrektora Miejskich Zak\u0142ad\u00f3w Sanitarnych Juliana Majewskiego za\u0142atwi\u0142a dla siebie i kole\u017canek legalne przepustki do getta.<\/p>\n

– Jaki by\u0142 cel tych \u201ewizyt\u201d?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Oficjalnie wchodzi\u0142y one pod pretekstem kontroli sanitarnych i dezynfekcji, a nieoficjalnie dostarcza\u0142y odzie\u017c, pieni\u0105dze, \u017cywno\u015b\u0107, lekarstwa i szczepionki przeciw zbieraj\u0105cemu obfite \u017cniwo tyfusowi plamistemu.<\/p>\n

– W getcie Pani Irena nosi\u0142a Gwiazd\u0119 Dawida? Dlaczego, przecie\u017c nie by\u0142a \u017byd\u00f3wk\u0105?<\/em><\/strong><\/p>\n

– W ten spos\u00f3b manifestowa\u0142a sw\u0105 solidarno\u015b\u0107 z ludno\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105.<\/p>\n

– Wcze\u015bniej, do 1942 roku wspomaga\u0142a g\u0142\u00f3wnie osoby doros\u0142e, dlaczego nagle postanowi\u0142a ratowa\u0107 przede wszystkim dzieci?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Pewnego dnia by\u0142a \u015bwiadkiem wywozu dzieci z Domu Sierot doktora Korczaka do Treblinki. Pasywna postawa mieszka\u0144c\u00f3w getta zrobi\u0142a na niej wstrz\u0105saj\u0105ce wra\u017cenie. Po tym zdarzeniu przysi\u0119g\u0142a sobie, \u017ce odt\u0105d b\u0119dzie pomaga\u0107 inaczej.<\/p>\n

– Inaczej, to znaczy jak?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Rozpocz\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Julianem Grobelnym \u2013 \u201eTrojanem\u201d \u2013 prezesem Rady Pomocy \u017bydom \u201e\u017begota\u201d – prowadzi\u0142a Referat Dzieci\u0119cy. Dzi\u0119ki talentom organizatorskim, sprytowi, wielkiemu zaanga\u017cowaniu wsp\u00f3\u0142pracowniczek-\u0142\u0105czniczek i dziesi\u0105tek ludzi dobrej woli uda\u0142o si\u0119 wyprowadzi\u0107 z getta oko\u0142o 2500 dzieci. Warto doda\u0107, \u017ce w ratowaniu jednego dziecka \u017cydowskiego zwykle bra\u0142o udzia\u0142 oko\u0142o 10 os\u00f3b!<\/p>\n

\"\"<\/a>
Irena Sendlerowa<\/strong><\/p>\n

– Jakimi drogami wyprowadzano dzieci?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c r\u00f3\u017cnymi. Najmniejsze usypiano luminalem i wynoszono w pude\u0142kach, drewnianych skrzynkach, nawet workach i wywo\u017cono w karetce sanitarnej, starsze tak\u017ce usypiano i dobrze schowane wywo\u017cono pierwszym tramwajem wyje\u017cd\u017caj\u0105cym z getta, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 stale ten sam wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z nimi kierowca. Kilkulatk\u00f3w wyprowadzano przez sady na Lesznie lub przez ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry mia\u0142 dwa wyj\u015bcia. Bardzo cz\u0119sto przeprowadzano ich te\u017c kana\u0142ami i piwnicami dom\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 blisko getta. Najstarsze wychodzi\u0142y z tzw. brygadami pracy.<\/p>\n

– Gdzie umieszczano ratowane dzieci?<\/em><\/strong><\/p>\n

– W wielu r\u00f3\u017cnych miejscach. W jednym domu przechodzi\u0142y kilkudniow\u0105 kwarantann\u0119, w innym okres aklimatyzacji do nowych warunk\u00f3w. W jeszcze innych przygotowywano im nowe dokumenty, je\u015bli zasz\u0142a potrzeba leczono i ju\u017c z now\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105 umieszczano w \u201ebezpiecznych\u201d miejscach.<\/p>\n

– W \u201ebezpiecznych\u201d, to znaczy, gdzie?<\/em><\/strong><\/p>\n

– U os\u00f3b prywatnych, w zak\u0142adach opieku\u0144czych miejskich i prowadzonych przez siostry zakonne, klasztorach, rodzinach zast\u0119pczych,\u2026 Tam adaptowano je do \u017cycia w nowym \u015brodowisku, uczono j\u0119zyka polskiego, nierzadko modlitwy, nowej to\u017csamo\u015bci. Najbezpieczniej by\u0142o w klasztorach.<\/p>\n

– \u00a0Kto bra\u0142 udzia\u0142 w tych akcjach?<\/em><\/strong><\/p>\n

– \u00a0Wiele os\u00f3b, kt\u00f3re ryzykuj\u0105c w\u0142asnym \u017cyciem i \u017cyciem bliskich odwa\u017cy\u0142y si\u0119 pomaga\u0107 skazanym na zag\u0142ad\u0119 \u017cydowskim dzieciom.<\/p>\n

– Irena mia\u0142a legalne papiery, a mimo to w 1943 roku zosta\u0142a aresztowana przez gestapo. Jak do tego dosz\u0142o?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Trudno powiedzie\u0107, na pewno od dawna by\u0142a obserwowana. Faktem jest, \u017ce w kilkana\u015bcie dni po przej\u0119ciu u Referat Dzieci\u0119cego do drzwi jej mieszkania zapukali gestapowcy.<\/p>\n

– Z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 to dla niej szok?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Nie, spodziewa\u0142a si\u0119 tego, w tym czasie nikt nie by\u0142 bezpieczny. Takie \u201enaloty\u201d zdarza\u0142y si\u0119 cz\u0119sto.<\/p>\n

– Czy ba\u0142a si\u0119 wtedy?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Tak, ale nie o siebie, ba\u0142a si\u0119, by spis wyprowadzonych z getta dzieci nie wpad\u0142 w r\u0119ce hitlerowc\u00f3w.<\/p>\n

– Dlaczego by\u0142 tak cenny?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Z wielu powod\u00f3w. Na tych papierosowych bibu\u0142kach, drobnym pismem zapisywano stare i nowe imiona, nazwiska i adresy ratowanych dzieci. Gdyby wpad\u0142y w r\u0119ce gestapowc\u00f3w ich los by\u0142by przesadzony. Poza tym tylko Mama zna\u0142a dane uratowanych, gdyby zgin\u0119\u0142a, po wojnie dzieci nie mog\u0142yby wr\u00f3ci\u0107 do swych rodzin, do spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. Nigdy nie pozna\u0142yby swojej prawdziwej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

– Czy uda\u0142o si\u0119 ukry\u0107 ten spis przed Niemcami? <\/em><\/strong><\/p>\n

– Na szcz\u0119\u015bcie tak. Gdy gestapowcy zapukali do mieszkania, znajdowa\u0142a si\u0119 tam tak\u017ce Janina Grabowska. Nim wywa\u017cono drzwi, Mama zd\u0105\u017cy\u0142a rzuci\u0107 przyjaci\u00f3\u0142ce rulon z nazwiskami, kt\u00f3ry ona wsun\u0119\u0142a pod pach\u0119. Niemcy przewr\u00f3cili dom \u201e do g\u00f3ry nogami\u201d. Zrywali pod\u0142ogi, rozbili piec, rozerwali materace, oderwali futryny\u2026 Niczego nie znale\u017ali.<\/p>\n

– A jednak po tej rewizji hitlerowcy aresztowali Iren\u0119 Sendlerow\u0105, zawie\u017ali na Pawiak, gdzie by\u0142a przes\u0142uchiwana i torturowana.<\/em><\/strong><\/p>\n

– \u00a0Przes\u0142uchiwano j\u0105 codziennie. Cz\u0119sto torturami starano si\u0119 wymusi\u0107 zeznania. Bezskutecznie. Po kilku tygodniach skazano j\u0105 na \u015bmier\u0107 i zawieziono do siedziby gestapo na alejach Szucha, gdzie mia\u0142a zosta\u0107 rozstrzelana.<\/p>\n

– \u00a0Jednak Ios zdecydowa\u0142 inaczej, nie zosta\u0142a rozstrzelana. Jak uda\u0142o si\u0119 j\u0105 uratowa\u0107? Kto tego dokona\u0142?<\/em><\/strong><\/p>\n

– To nie los, a \u0142a\u0144cuszek ludzi dobrej woli. W\u0142adze \u201e\u017begoty\u201d podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o wydostaniu Sendlerowej z r\u0105k gestapo. To zadanie powierzono Marii Palester i jej c\u00f3rce Ma\u0142gorzacie, kt\u00f3re wr\u0119czy\u0142y Niemcom olbrzymi\u0105 \u0142ap\u00f3wk\u0119. Mam\u0119 przewieziono z Pawiaka na aleje Szucha, tam przekupiony oficer wyprowadzi\u0142 ja pod pretekstem przeprowadzenia kolejnych przes\u0142ucha\u0144. Wypychaj\u0105c na zewn\u0105trz, krzykn\u0105\u0142: \u201eUciekaj polska \u015bwinio, wykupili ci\u0119!\u201d Zanim odesz\u0142a kilka razy uderzy\u0142 j\u0105 w twarz. By\u0142a wolna, ale musia\u0142a jako\u015b dotrze\u0107 do domu. Pomogli dobrzy ludzie, kt\u00f3rzy dali jej odzie\u017c i pieni\u0105dze na tramwaj.<\/p>\n

– Czy po ocaleniu zako\u0144czy\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Nie, cho\u0107 musia\u0142a by\u0107 bardzo ostro\u017cna, poniewa\u017c szybko dowiedziano si\u0119, \u017ce \u201e rozstrzelana\u201d Irena Sendler \u017cyje. Oficer, kt\u00f3ry wzi\u0105\u0142 \u0142ap\u00f3wk\u0119, zosta\u0142 wys\u0142any na front wschodni. Niemcy szukali jej wsz\u0119dzie. Ukrywa\u0142a si\u0119. Cz\u0119sto zmienia\u0142a miejsce pobytu. Co prawda Trojan da\u0142 jej bardzo dobre dokumenty na nazwisko Klara D\u0105browska, ale intensywnie poszukiwana przez gestapo nigdzie nie mog\u0142a czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie.<\/p>\n

– A co sta\u0142o si\u0119 ze spisem uratowanych dzieci?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Po uwolnieniu, wiedz\u0105c, \u017ce jest poszukiwana, postanowi\u0142a dobrze schowa\u0107 te karteczki. Po naradach z przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 – Jadwig\u0105 Piotrowsk\u0105, uzna\u0142y, \u017ce najlepsz\u0105 kryj\u00f3wk\u0105 dla tej niezwyk\u0142ej kartoteki b\u0119dzie butelka po mleku zamykana na kapsel. Ukry\u0142y w niej dane 2500 uratowanych \u2013 wyci\u0105gni\u0119tych z getta dzieci, a nast\u0119pnie zakopa\u0142y pod jab\u0142onk\u0105, kt\u00f3ra ros\u0142a niedaleko domu Jadwigi.<\/p>\n

– \u00a0Jaki by\u0142 los tych karteczek i os\u00f3b tam wpisanych po wojnie?<\/em><\/strong><\/p>\n

– \u00a0W 1945 roku spis zosta\u0142 przekazany Adolfowi Bormanowi \u2013 przewodnicz\u0105cemu \u017bydowskiego Komitetu Narodowego. Na jego podstawie szukano dzieci na terenie ca\u0142ej Polski. Niekt\u00f3re z nich wr\u00f3ci\u0142y do swoich rodzin, inne pozosta\u0142y z polskimi \u201erodzicami\u201d, wielu wyjecha\u0142o za granic\u0119.<\/p>\n

– Wr\u00f3\u0107my jednak na chwil\u0119 do czas\u00f3w wojny. W 1944 roku wybuch\u0142o powstanie warszawskie, czy Pani Irena bra\u0142a w nim udzia\u0142?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Tak, pracowa\u0142a jako piel\u0119gniarka, ratowa\u0142a ma\u0142ych i du\u017cych powsta\u0144c\u00f3w. Znowu grozi\u0142o jej aresztowanie. Tylko dzi\u0119ki przekupionemu \u017candarmowi unikn\u0119\u0142a obozu w Pruszkowie. Potem z grup\u0105 znajomych przedar\u0142a si\u0119 na Ok\u0119cie i tam otworzy\u0142a punkt szpitalny\u2026<\/p>\n

– Z tego wynika, \u017ce Irena Sendlerowa nie umia\u0142a \u017cy\u0107 spokojnie.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Rzeczywi\u015bcie. Do ostatnich dni by\u0142a bardzo aktywna.<\/p>\n

– Za sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w czasie wojny otrzyma\u0142a wiele odznacze\u0144, order\u00f3w i medali.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Tak, w 1965 otrzyma\u0142a Medal Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata, potem w latach 1963-2003 przyznano Jej wiele polskich odznacze\u0144 pa\u0144stwowych. Napisano o niej ksi\u0105\u017cki, w Izraelu i w Polsce, wydano znaczki pocztowe z Jej podobizn\u0105, Jej imi\u0119 nosi te\u017c wyhodowany w Holandii tulipan \u2026<\/p>\n

– Tych odznacze\u0144 i wyr\u00f3\u017cnie\u0144 by\u0142o bardzo du\u017co, kt\u00f3re z nich ceni\u0142a najwy\u017cej?<\/em><\/strong><\/p>\n

– List od papie\u017ca Jana Paw\u0142a II z gratulacjami z okazji przyznania Nagrody imienia Jana Karskiego \u201e Za Odwag\u0119 i Serce\u201d oraz przyznany Jej przez dzieci Order U\u015bmiechu.<\/p>\n

– Czy po wojnie Pani Irena interesowa\u0142a si\u0119 losami tych, kt\u00f3rych uratowa\u0142a?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Tak, cho\u0107 nie ze wszystkimi mia\u0142a kontakt. Cieszy\u0142a si\u0119 z ich sukces\u00f3w, prze\u017cywa\u0142a pora\u017cki. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c wielu uratowanych nie wiedzia\u0142o, \u017ce siostra Jolanta to Irena Sendlerowa.<\/p>\n

– Pogrzeb Pani Ireny by\u0142 nie tylko uroczysto\u015bci\u0105 rodzinn\u0105?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Zmar\u0142a 12 czerwca 2008 roku w Warszawie w wieku 98 lat. Zosta\u0142a pochowana w grobie rodzinnym na Starych Pow\u0105zkach w Warszawie na katolickim cmentarzu, na kt\u00f3rym przejmuj\u0105co zabrzmia\u0142 kadisz w wykonaniu rabina. Obok rodziny, znajomych, cz\u0142onk\u00f3w r\u00f3\u017cnych organizacji, wzi\u0119\u0142y w nim udzia\u0142 tak\u017ce uratowane przez ni\u0105 \u201edzieci\u201d – wtedy starsze ju\u017c osoby. Jeden z uratowanych \u2013 prof. Micha\u0142 G\u0142owi\u0144ski powiedzia\u0142: \u201eRatowa\u0142a nas, ludzi skazanych na \u015bmier\u0107 w komorze gazowej. B\u0119dzie \u017cy\u0107 wiecznie za spraw\u0105 potomstwa tych, kt\u00f3rym pomog\u0142a\u201d.<\/p>\n

– Pani Janino, zdaniem wielu Irena Sendlerowa by\u0142a ciep\u0142\u0105, skromn\u0105, bardzo odwa\u017cn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra nigdy nie zabiega\u0142a o popularno\u015b\u0107. Sta\u0142a si\u0119 s\u0142awna dzi\u0119ki ameryka\u0144skim uczennicom, kt\u00f3re napisa\u0142y o niej sztuk\u0119. Czy to nie paradoks? Osoba, kt\u00f3ra w czasie wojny ratowa\u0142a dzieci, po 60 latach sta\u0142a si\u0119 s\u0142awna i doceniona w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki dzieciom, kt\u00f3re w prosty spos\u00f3b opowiedzia\u0142y o jej dokonaniach.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Tak, to paradoks, ale takie paradoksy si\u0119 zdarzaj\u0105. Wielu uwa\u017ca, \u017ce by\u0142a bohaterk\u0105, ale ona tego s\u0142owa nie lubi\u0142a. Zawsze powtarza\u0142a, \u017ce przez ca\u0142e \u017cycie robi\u0142a tylko to, co ka\u017cdy przyzwoity cz\u0142owiek zrobi\u0107 powinien.<\/p>\n

– Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 Pani za rozmow\u0119.<\/em><\/strong><\/p>\n

Rozmow\u0119 przeprowadzi\u0142a
Maria KSI\u0104\u017bEK-ZAMLEWSKA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

– Witam Pani\u0105 serdecznie, ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce znalaz\u0142a Pani czas, by porozmawia\u0107 o Irenie Sendlerowej i jej niezwyk\u0142ych dzia\u0142aniach w czasie II wojny \u015bwiatowej. –…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4701,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-4700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2018"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t