{"id":5010,"date":"2018-09-16T11:39:34","date_gmt":"2018-09-16T08:39:34","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/zeromski-w-domu-polskim-w-kijowie\/"},"modified":"2024-12-13T11:33:35","modified_gmt":"2024-12-13T09:33:35","slug":"zeromski-w-domu-polskim-w-kijowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/zeromski-w-domu-polskim-w-kijowie\/","title":{"rendered":"\u017beromski w Domu Polskim w Kijowie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

W tym roku Narodowe Czytanie, po\u015bwi\u0119cone by\u0142o stuleciu Odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119.<\/p>\n

Dyrektor \u201eDomu Polskiego\u201d w Kijowie przy Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie pani Maria Siwko zaprosi\u0142a pana Radc\u0119-Konsula Jacka Goc\u0142owskiego, go\u015bci honorowych, absolwent\u00f3w kurs\u00f3w j\u0119zyka polskiego, na kolejne Narodowe Czytanie, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w pomieszczeniu muzeum Myko\u0142y \u0141ysenki, obok Domu Polskiego (nb. \u017con\u0105 wybitnego kompozytora i pianisty ukrai\u0144skiego by\u0142a Polka Olga Lipska).<\/p>\n

Pani Maria Siwko przedstawi\u0142a obecnym Radc\u0119 – Konsula Jacka Goc\u0142owskiego, kt\u00f3ry powita\u0142 publiczno\u015b\u0107 i opowiedzia\u0142 o tw\u00f3rczo\u015bci \u017beromskiego.<\/p>\n

Potem zabra\u0142 g\u0142os go\u015b\u0107 honorowy, kt\u00f3ry przez 25 lat wsp\u00f3\u0142pracuje z Domem Polskim – Andrzej Amons. Poinformowa\u0142 on obecnych o tym, \u017ce nied\u0142ugo pojawi\u0105 si\u0119 jego nowe ksi\u0105\u017cki o represjach stalinowskich. Pan Amons przez wiele lat bierze udzia\u0142 w pracach wykopaliskowych na Ukrainie, w tym w Bykowni, wspieranych przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej w Warszawie.<\/p>\n

W tym roku czytali\u015bmy powie\u015b\u0107 \u201ePrzedwio\u015bnie\u201d Stefana \u017beromskiego pisarza, dramaturga, publicysty, dzia\u0142acza spo\u0142ecznego.<\/p>\n

Tw\u00f3rca ten, kt\u00f3ry ze wzgl\u0119du na bezbrze\u017cne zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne nazwany by\u0142 \u201esumieniem polskiej literatury\u201d urodzi\u0142 si\u0119 w 1864 r. w Stawczynie, a zmar\u0142 w 1925 r. w Warszawie. W jego dorobku postrzegamy cechy romantyzmu, pozytywizmu, chocia\u017c tworzy\u0142 on w czasach M\u0142odej Polski. W utworach pisarzy romantyk\u00f3w samotny bohater po\u015bwi\u0119ca si\u0119 ludziom, spo\u0142ecze\u0144stwu, natomiast pisarze \u2013 pozytywi\u015bci mieli has\u0142o: \u201epraca od podstaw\u201d.<\/p>\n

Stefan \u017beromski mia\u0142 serce, pe\u0142ne wsp\u00f3\u0142czucia ludziom cierpi\u0105cym, poniewa\u017c we wczesnym dzieci\u0144stwie zosta\u0142 sierot\u0105. Jego ojciec by\u0142 podupad\u0142ym szlachcicem; po \u015bmierci ojca i matki przysz\u0142y pisarz utrzymywa\u0142 si\u0119 z korepetycji. M\u0142odo\u015b\u0107 prze\u017cy\u0142 w biedzie, zachorowa\u0142 na gru\u017alic\u0119 i ca\u0142e \u017cycie walczy\u0142 z chorob\u0105.<\/p>\n

\u017bycie podarowa\u0142o mu spotkanie z dobrym i m\u0105drym nauczycielem, kt\u00f3rego posta\u0107 uwieczni\u0142 on w \u201eSyzyfowych pracach\u201d.<\/p>\n

\u017beromski by\u0142 \u017carliwym patriot\u0105. Po wybuchu I wojny \u015bwiatowej mia\u0142 zamiar wst\u0105pi\u0107 do Legion\u00f3w i uda\u0107 si\u0119 na front.<\/p>\n

Do\u015bwiadczenia z pe\u0142nej ub\u00f3stwa m\u0142odo\u015bci, obserwacja \u017cycia ziemia\u0144stwa i biedoty wiejskiej, kontakt z radykalnymi pogl\u0105dami Wielkiej Emigracji i z \u00f3wczesn\u0105 my\u015bl\u0105 socjalistyczn\u0105 spot\u0119gowa\u0142y jego sk\u0142onno\u015bci spo\u0142ecznikowskie.<\/p>\n

Bohaterowie jego utwor\u00f3w: Stanis\u0142awa Bozowska (\u201eSi\u0142aczka\u201d, 1891 r.) uczy\u0142a dzieci w biednej wiosce i pisa\u0142a podr\u0119cznik dla ch\u0142op\u00f3w; Doktor Judym (\u201eLudzie bezdomni\u201d) i Doktor Piotr spe\u0142niali obowi\u0105zek sp\u0142acenia d\u0142ugu \u015brodowisku, z kt\u00f3rego si\u0119 wywodzili \u2013 zapewniali najbiedniejszym opiek\u0119 lekarsk\u0105. Samotni, zbuntowani, odrzucaj\u0105cy szcz\u0119\u015bcie rodzinne, w zupe\u0142no\u015bci s\u0142u\u017cyli ludziom biednym.<\/p>\n

Jego powie\u015b\u0107 \u201eSyzyfowe prace\u201d przedstawia nam rosyjski system edukacji. W wiejskiej szkole g\u0142upi i tch\u00f3rzliwy nauczyciel kszta\u0142ci dzieci metod\u0105 bezmy\u015blnego wkuwania. Nowy ucze\u0144, usuni\u0119ty ze szk\u00f3\u0142 warszawskich za dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105, odkrywa prawie przekonanym do rosyjskiej kultury kolegom polsk\u0105 poezj\u0119 romantyczn\u0105, recytuje z pami\u0119ci patriotyczny utw\u00f3r Adama Mickiewicza \u201eReduta Ordona\u201d. Szkolna dzia\u0142alno\u015b\u0107 rusyfikacyjna okazuje si\u0119 prac\u0105 Syzyfa. Polacy nie dadz\u0105 si\u0119 zrusyfikowa\u0107! We wszystkich uczniach i nawet w nauczycielu budzi si\u0119 poczucie godno\u015bci, d\u0105\u017cenie do odzyskania wolno\u015bci.<\/p>\n

Kiedy marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski wraz ze swoimi Legionistami 11 Listopada 1918 roku zwolni\u0142 Polsk\u0119 od naje\u017ad\u017ac\u00f3w, \u017beromski bra\u0142 aktywny udzia\u0142 w organizacji \u017cycia kulturalno<\/em>–<\/em>literackiego<\/em> w Warszawie. By\u0142 za\u0142o\u017cycielem i pierwszym prezesem polskiego oddzia\u0142u mi\u0119dzynarodowego stowarzyszenia pisarzy – PEN Clubu, inicjatorem projektu Akademii Literatury.<\/p>\n

\u00a0Z czasem jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka si\u0119ga\u0142a nowych szczyt\u00f3w. Heroiczny humanizm bohater\u00f3w poprzednich utwor\u00f3w zmieni\u0142 si\u0119 na bardziej realistyczn\u0105 kreacj\u0119 nowych bohater\u00f3w.<\/p>\n

W powie\u015bci \u201ePrzedwio\u015bnie\u201d (1924 r.) S. \u017beromski opisa\u0142 wydarzenia I wojny \u015bwiatowej i rewolucji 1917 r. w imperium rosyjskim.<\/p>\n

Dlaczego polska rodzina znalaz\u0142a si\u0119 w Baku, w Azerbejd\u017canie? Na to pytanie dawno temu odpowiedzia\u0142 wybitny pisarz ukrai\u0144ski (Dom Polski przez 25 lat pracuje na pojednanie Ukrai\u0144c\u00f3w i Polak\u00f3w), dysydent, publicysta, teolog, filozof Jewhen Swerstiuk, kt\u00f3ry kilka lat temu przychodzi\u0142 na spotkania do Domu Polskiego, \u015bwietnie m\u00f3wi\u0142 po polsku (uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 polsk\u0105 na Wo\u0142yniu). Sp\u0119dzi\u0142 on wiele lat w wi\u0119zieniach rosyjskich tylko dlatego, \u017ce by\u0142 patriot\u0105 Ukrainy. Swerstiuk stanowczo podkre\u015bla\u0142: \u201eImperium Rosyjskie by\u0142o najgorszym rodzajem imperium. Wszystkich swoich obywateli my\u015bl\u0105cych, m\u0105drych niszczy\u0142o doszcz\u0119tnie, pozostawia\u0142o jedynie szar\u0105 pos\u0142uszn\u0105 mas\u0119. A gdy potrzebowa\u0142o wykszta\u0142conych fachowc\u00f3w, to sprowadza\u0142o ich z Zachodu: z Niemiec, z Polski, z Francji…\u201d<\/p>\n

Kiedy Polska znajdowa\u0142a si\u0119 pod zaborami, najgorzej by\u0142o w cz\u0119\u015bci rosyjskiej (chocia\u017c pod zaborami pruskim i austriackim te\u017c nie da\u0142o si\u0119 \u017cy\u0107 pe\u0142n\u0105 piersi\u0105).<\/p>\n

W powie\u015bci \u201ePrzedwio\u015bnie\u201d \u017beromski wykreowa\u0142 nowy typ bohatera, osadzonego w historii i spo\u0142ecze\u0144stwie. Cezary Baryka \u2013 g\u0142\u00f3wny bohater sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo w Baku, w imperium rosyjskim (ojciec jako wykszta\u0142cony fachowiec by\u0142 tam potrzebny w\u0142adzom), Polsk\u0119 zna\u0142 tylko z opowie\u015bci rodzic\u00f3w. Rodzice Cezarego opisywali Polsk\u0119, jak najpi\u0119kniejszy kraj na \u015bwiecie, do kt\u00f3rego trzeba wr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n

\u017beromski bardzo dok\u0142adnie opisa\u0142 Baku, chocia\u017c nigdy tam nie by\u0142.<\/p>\n

Ogromny talent pisarzy polskich pozwala\u0142 tworzy\u0107 historyczne i krajobrazowe wizerunki ziem, kt\u00f3rych oni nie widzieli. Na przyk\u0142ad, Henryk Sienkiewicz nigdy nie by\u0142 w Ameryce Po\u0142udniowej, a doskonale i pi\u0119knie opisa\u0142 Ocean Spokojny, ro\u015blinno\u015b\u0107, g\u00f3ry, ptaki w patriotycznym opowiadaniu \u201eLatarnik\u201d (o losie siwego powsta\u0144ca polskiego, kt\u00f3rego tu\u0142aczka zmusi\u0142a wyl\u0105dowa\u0107 tak daleko od Polski, o kt\u00f3r\u0105 on walczy\u0142).<\/p>\n

…. W muzeum \u0141ysenki zebrani obejrzeli film \u201ePrzedwio\u015bnie\u201d. Byli pod ogromnym wra\u017ceniem, bo po raz kolejny mogli odczu\u0107, co to znaczy Ziemia Ojczysta. Wsp\u00f3\u0142czuli bohaterom powie\u015bci, t\u0142umili \u0142zy w oczach, bo ka\u017cdy bohater cierpia\u0142 i gin\u0105\u0142. Najbardziej wzruszaj\u0105cym momentem filmu by\u0142a scena przekroczenie granicy polskiej, zw\u0142aszcza w uj\u0119ciach pokazuj\u0105cych rado\u015b\u0107 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017cegnali si\u0119 z wrogim pa\u0144stwem i po tylu m\u0119kach znale\u017ali si\u0119 na Ziemi Obiecanej!<\/p>\n

Nadzieja SUSZNICKA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W tym roku Narodowe Czytanie, po\u015bwi\u0119cone by\u0142o stuleciu Odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119. Dyrektor \u201eDomu Polskiego\u201d w Kijowie przy Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie pani Maria…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5011,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5010","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2018"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t