![\"\"](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/mazowsze-439.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Polskie ta\u0144ce by\u0142y popularne ju\u017c w epoce renesansu, o czym wiemy z licznych tabulatur (rodzaj \u00f3wczesnego zapisu muzycznego), ale tamte by\u0142y troch\u0119 inne, o rytmach jak we w\u0142oskich pawanach i gagliardach: najpierw powolny na dwa, potem szybki na trzy. Z czasem i owe powolne, chodzone, kt\u00f3re potem sta\u0142y si\u0119 znane jako polonezy, zacz\u0119to ta\u0144czy\u0107 w rytmach tr\u00f3jdzielnych. Wczasach baroku polonezy by\u0142y ju\u017c dobrze znane. Nie tylko Telemann, ale i Jan<\/p>\n
Sebastian Bach korzysta\u0142 z tej formy w swoich suitach, a jego syn Wilhelm Friedemann wyda\u0142 zbi\u00f3r 12 polonez\u00f3w. Znajdziemy je r\u00f3wnie\u017c w muzyce klasyk\u00f3w wiede\u0144skich (lubi\u0142 je szczeg\u00f3lnie Beethoven). Te dworskie ta\u0144ce sta\u0142y si\u0119 modne poprzez w\u0142adc\u00f3w zwi\u0105zanych z Polsk\u0105: w Niemczech Sas\u00f3w, we Francji Leszczy\u0144skich. Mazurki o ludowych korzeniach te\u017c trafi\u0142y na salony za czas\u00f3w Karola Kurpi\u0144skiego, J\u00f3zefa Elsnera i Marii Szymanowskiej na pocz\u0105tku lat 20. XVIII w. Chopin, kt\u00f3ry pierwsze mazurki napisa\u0142 jako pi\u0119tnastolatek (1825 r.), nie by\u0142 wi\u0119c tw\u00f3rc\u0105 tej formy w muzyce wysokiej, ale doprowadzi\u0142 j\u0105 do doskona\u0142o\u015bci. Chopinowskie mazurki wywodz\u0105 si\u0119 z trzech form tanecznych: mazura (z Mazowsza, taniec obrotowy, skoczny i posuwisty, z cz\u0119sto przestawianymi akcentami), kujawiaka (z Kujaw, tak\u017ce obrotowy i posuwisty, ale powolniejszy, o bardziej melancholijnym nastroju) i oberka lub obertasa (szybki, obrotowy, z cz\u0119stymi zmianami kierunku, okrzykami i przytupami, z licznymi powt\u00f3rzeniami nadaj\u0105cymi muzyce charakter transowy).<\/p>\n
Martynika, Wyspy Zielonego Przyl\u0105dka, Gaskonia, Portugalia, Tyrol – co je \u0142\u0105czy? Mazurek, zwany tam raczej mazurka (mazurca, masurca, mazourka, masolka), znany jako
taniec ludowy. Mo\u017cna jeszcze doda\u0107 skandynawski taniec \u201cpolska\u201d, przypominaj\u0105cy co\u015b po\u015bredniego mi\u0119dzy mazurem a polonezem. W czym mazurki sta\u0142y si\u0119 tak ujmuj\u0105ce dla spo\u0142eczno\u015bci odleg\u0142ych od Polski kraj\u00f3w? Najcz\u0119\u015bciej przyci\u0105ga\u0142 rytm: nieparzysty, niemarszowy, jakby w poprzek naturalnego rytmu chodu.<\/p>\n
Przecie\u017c i polski hymn – te\u017c mazurek – zwraca uwag\u0119 w\u015br\u00f3d innych hymn\u00f3w, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma rytm powolny i parzysty. \u201eMazurek D\u0105browskiego” jest zadzierzysty, ma w sobie przekor\u0119 i bunt – w ko\u0144cu z tak\u0105 intencj\u0105 by\u0142 tworzony. Polacy od marsza wol\u0105 przytup na trzy.<\/p>\n
Inn\u0105 zalet\u0105 mazurka jest fakt, \u017ce ta\u0144czy si\u0119 go w parach, kiedy np. \u00a0breto\u0144skie ta\u0144ce s\u0105 ko\u0142owe, kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani ta\u0144cz\u0105 je osobno a mazurek\u00a0 prze\u0142ama\u0142 t\u0119 tradycj\u0119.<\/p>\n
Chopin w swoich mazurkach nie stosowa\u0142 bezpo\u015brednich cytat\u00f3w z ta\u0144c\u00f3w ludowych. Cho\u0107 zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z nimi we wczesnej m\u0142odo\u015bci, o czym wiemy z \u201eKuryera Szafarskiego\u201d, list\u00f3w w formie \u017cartobliwej gazetki, kt\u00f3re jako czternastolatek posy\u0142a\u0142 rodzicom z wakacji w Szafarni. Pisa\u0142 tam np., jak zanotowa\u0142 \u201emazureczka\u201d \u015bpiewanego przez siedz\u0105c\u0105 na p\u0142ocie dziewczyn\u0119.<\/p>\n
W li\u015bcie napisanym rok p\u00f3\u017aniej opowiada ca\u0142\u0105 scenk\u0119, do\u015b\u0107 bezlito\u015bnie opisuj\u0105c muzykuj\u0105cych: … z daleka da\u0142y si\u0119 us\u0142ysze\u0107 ch\u00f3ry fa\u0142szywych dyskant\u00f3w, ju\u017c to z bab przez nosy g\u0119gaj\u0105cych, ju\u017c te\u017c z dziewczyn o p\u00f3\u0142 tonu wy\u017cej wi\u0119ksz\u0105 po\u0142ow\u0105 g\u0119by niemi\u0142osiernie piszcz\u0105cych z\u0142o\u017cone z akompaniamentem jednych skrzypk\u00f3w, kt\u00f3re za ka\u017cd\u0105 prze\u015bpiewan\u0105 strof\u0105 altowym, z ty\u0142u odzywa\u0142y si\u0119 g\u0142osem. […] a Fryc jak utnie dobrzy\u0144skiego na skrzypkach, tak wszyscy na dziedzi\u0144cu w taniec. […] cho\u0107 o 3-ch strunach, tak rz\u0119poli\u0142, jakby drugi o 4-ch nie potrafi\u0142\u201d. P\u00f3\u017aniej przyniesiono basetl\u0119 z jedn\u0105 strun\u0105, na kt\u00f3rej do\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 sam pisz\u0105cy: \u201eDorwawszy si\u0119 zakurzonego smyka jak zaczn\u0119 basowa\u0107, takiem t\u0119go dudli\u0142, \u017ce si\u0119 wszyscy zlecieli patrze\u0107 na dw\u00f3ch Fryc\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Mazurki Chopina, cho\u0107 ju\u017c z innego \u015bwiata, poddane klasycznej formie i logice, zachowa\u0142y jednak co\u015b z owego nieokrzesanego ducha (przede wszystkim rytmy, akcenty, zamaszysto\u015b\u0107 i powtarzalno\u015b\u0107), co wywiera\u0142o silne wra\u017cenie na wsp\u00f3\u0142czesnych. \u201eJego melodie do g\u0142\u0119bi nas\u0105czone polskimi formami, maj\u0105 w sobie co\u015b z naiwnej dziko\u015bci, co rzuca czar i uwodzi w\u0142a\u015bnie przez sw\u0105 dziwno\u015b\u0107” – twierdzi\u0142 Hector Berliozw swoich \u201eKronikach”, a Robert Schumann w \u201eNeue Zeitschrift fur Musik” napisa\u0142: \u201eGdyby pot\u0119\u017cny monarcha samodzier\u017cca P\u00f3\u0142nocy (mowa o carze Miko\u0142aju I ) wiedzia\u0142, jak niebezpieczny wr\u00f3g zagra\u017ca mu w dzie\u0142ach Chopina, w prostych melodiach jego Mazurk\u00f3w, zakaza\u0142by tej muzyki. Dzie\u0142a Chopina to \u201carmaty ukryte w kwiatach\u201d.\u00a0 Ich charakter w po\u0142\u0105czeniu z legend\u0105 Polski jako nieszcz\u0119\u015bliwej krainy przegranych powsta\u0144 sprawi\u0142, \u017ce forma mazurka\u00a0 sta\u0142a si\u0119 w XIX w. w krajach Zachodu symbolem walki o wolno\u015b\u0107.<\/p>\n
Po Chopinie tworzy\u0142o je wielu kompozyto\u00adr\u00f3w: we Francji Camille Saint-Saens, Leo Delibes, Gabriel Faure, w Hiszpanii wsp\u00f3\u0142czesny Chopinowi Fernando Sor. \u00a0Ale i w Rosji mazurki i polonezy poko\u00adchano – pisali je Piotr Czajkowski, Modest Musorgski, Milij Ba\u0142akiriew, Aleksander Borodin, Michai\u0142 Glinka i wreszcie wiel\u00adki wielbiciel muzyki Chopina Aleksan\u00adder Skriabin. U Czajkowskiego w operze \u201eEugeniusz Oniegin\u201d polonez ilustruje pa\u0144sko\u015b\u0107 w og\u00f3le (ta\u0144czony jest na balu u ksi\u0119cia Griemina); w \u201eBorysie Godu\u00adnowie\u201d Musorgskiego ca\u0142y tzw. polski akt, rozgrywaj\u0105cy si\u0119 na dworze Maryny Mniszech, brzmi na przemian w rytmach mazura i poloneza.<\/p>\n
Chopin – geniusz polskiej muzyki, wys\u0142awiaj\u0105cy pi\u0119kno ojczyzny, istniej\u0105cej tylko w sercach narodu, mia\u0142 wielk\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 do Polski i Polak\u00f3w. Kraj, kt\u00f3rego za jego \u017cycia nie by\u0142o na mapie Europy, rozs\u0142awi\u0142 na ca\u0142y \u015bwiat. Mazurki, preludia, walce, nokturny, polonezy…<\/p>\n
Dzi\u015b wracaj\u0105 one do nas ze \u015bwiata w odmienionej formie \u2013 folkowej lub jazzowej. W ka\u017cdej jednak wersji przemawiaj\u0105 jednak z r\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0105, gdy\u017c maj\u0105 moc ta\u0144ca ludowego.<\/p>\n
Dorota SZWARCMAN<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Polskie ta\u0144ce by\u0142y popularne ju\u017c w epoce renesansu, o czym wiemy z licznych tabulatur (rodzaj \u00f3wczesnego zapisu muzycznego), ale tamte by\u0142y troch\u0119 inne, o rytmach…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5023,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-5022","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2012"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t