{"id":5079,"date":"2016-02-28T09:27:06","date_gmt":"2016-02-28T07:27:06","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/iwan-franko-tworca-ukrainsko-polskiego-pogranicza\/"},"modified":"2024-12-13T13:15:25","modified_gmt":"2024-12-13T11:15:25","slug":"iwan-franko-tworca-ukrainsko-polskiego-pogranicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/iwan-franko-tworca-ukrainsko-polskiego-pogranicza\/","title":{"rendered":"Iwan Franko \u2013 tw\u00f3rca ukrai\u0144sko-polskiego pogranicza"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Prezydium Konferencji podczas jej uroczystego otwarcia w auli Narodowego Uniwersytetu im. T. Szewczenki w Kijowie<\/strong><\/p>\n

<\/strong>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczno-polityczna Iwana Franki jest znana po obu stronach obecnej granicy, jak w Ukrainie, tak i w Polsce. Oczywi\u015bcie, na Ukrainie, jak w nauce, tak i \u017cyciu codziennym trudno omin\u0105\u0107 50 tomow\u0105 spu\u015bcizn\u0119, r\u00f3wnie\u017c w j\u0119zyku polskim, tego tw\u00f3rcy. Urodzony w wieloetnicznej Galicji, Iwan Franko by\u0142 wyrazicielem interes\u00f3w i \u015bwiatopogl\u0105du Rusin\u00f3w-Ukrai\u0144c\u00f3w, ale jego dorobek tak\u017ce odzwierciedla te skomplikowane procesy, kt\u00f3re odbywa\u0142y si\u0119 na pograniczu kultur, ilustruje pstrokat\u0105 mozaik\u0119 narodowo\u015bciow\u0105 austrow\u0119gierskiej prowincji, opisuj\u0105c \u017cycie codzienne Ukrai\u0144c\u00f3w, Polak\u00f3w, Niemc\u00f3w, \u017byd\u00f3w i innych mieszka\u0144c\u00f3w tych ziem. W\u0142a\u015bnie wieloetniczna sytuacja Galicji na prze\u0142omie XIX \u2013 XX wieku ukszta\u0142towa\u0142a Iwana Frank\u0119 jako pisarza pogranicza.<\/p>\n

\"\"<\/a>
G\u0142\u00f3wny organizator konferencji kierownik Katedry Polonistyki, wybitny znawca literatury polskiej <\/strong>cz\u0142. kor. NANU, prof. dr hab.<\/strong> Rostys\u0142aw Radyszew\u015bkyj podzi\u0119kowa\u0142 Ambasadzie RP za wsparcie okazane jego inicjatywie przypominaj\u0105c s\u0142owa Iwana Franki:<\/strong> \u201eW ca\u0142ej S\u0142owia\u0144szczy\u017anie nie ma dw\u00f3ch narod\u00f3w, kt\u00f3re by pod wzgl\u0119dem \u017cycia politycznego i duchowego tak \u015bci\u015ble zros\u0142y si\u0119 ze sob\u0105, tak licznymi po\u0142\u0105czone by\u0142y w\u0119z\u0142ami, a mimo to, tak ci\u0105gle stroni\u0142y si\u0119 jeden drugiego jak Polacy i <\/em><\/strong>Rusini-Ukrai\u0144cy\u201d<\/em>
Na zdj\u0119ciu<\/strong> <\/strong>prof. dr hab. Henryk Sobczuk<\/strong> – <\/strong>d<\/strong>yrektor Stacji Naukowej PAN w Kijowi<\/strong>e, <\/strong>Emilia Jasiuk Kierownik Referatu ds. wsp\u00f3\u0142pracy naukowo-o\u015bwiatowej Ambasady RP w Kijowie, [wy\u017c. wym.], dr prof. Petro Bech prorektor Narodowego Uniwersytetu im. T. Szewczenki w Kijowie <\/strong><\/strong><\/p>\n

Niestety, pogranicza po wzgl\u0119dem kulturowym s\u0105 asymetryczne. Je\u015bli dla Ukrai\u0144c\u00f3w posta\u0107 Wielkiego Kamieniarza nale\u017cy do gremium najwybitniejszych, to w Polsce o nim wiedz\u0105 raczej tylko historycy literatury. \u017beby wype\u0142ni\u0107 t\u0119 luk\u0119 i przybli\u017cy\u0107 posta\u0107 Iwana Franki polskim naukowcom i zwyk\u0142ym Polakom w dniach 13 \u2013 14 w Instytucie Filologii Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Tarasa Szewczenki zosta\u0142a przeprowadzona Mi\u0119dzynarodowa Konferencja Interdyscyplinarna pt. \u201eIwan Franko i kultura polska\u201d<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Dmytro Paw\u0142yczko: \u201eDzisiejsza konferencja raz jeszcze potwierdza fenomen Iwana Franki, <\/em>kt\u00f3ry by\u0142 nie tylko koryfeuszem pi\u00f3ra, lecz i apologet\u0105 ukrai\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci\u201d<\/strong><\/p>\n

Trudno przeceni\u0107 znaczenie tego spotkania naukowego, poniewa\u017c po raz pierwszy w historii frankoznawstwa posta\u0107 ukrai\u0144skiego tw\u00f3rcy z Galicji by\u0142a analizowana wy\u0142\u0105cznie w kontek\u015bcie kontakt\u00f3w ukrai\u0144sko-polskich. Pomys\u0142odawc\u0105 i g\u0142\u00f3wnym organizatorem konferencji by\u0142 za\u0142o\u017cyciel i wieloletni kierownik Katedry Polonistyki, or\u0119downik ukrai\u0144sko-polskiej wsp\u00f3\u0142pracy naukowej, wybitny znawca literatury polskiej profesor Rostys\u0142aw Radyszew\u015bkyj. Dzi\u0119ki jego staraniom do Kijowa uczci\u0107 160. rocznic\u0119 urodzin Iwana Franki przyjecha\u0142o ponad 60 naukowc\u00f3w z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w tym, oczywi\u015bcie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowili uczeni z Polski.<\/p>\n

Po s\u0142owach powitania w\u0142adz uniwersyteckich i czcigodnych go\u015bci z Ukrainy i Polski uczestnicy Konferencji przyst\u0105pili do wieloaspektowej analizy dziedzictwa Iwana Franki.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Prof. Rostys\u0142aw Radyszew\u015bkyj zaprezentowa\u0142 i wysoko oceni\u0142 opracowan\u0105 przez kompilator\u00f3w Iwana Matkowskiego oraz Ihora Roz\u0142uckiego (P) zbi\u00f3r polskoj\u0119zycznych publikacji pisarza pt.:\u201eIwan Franko. Szkice o literaturze. <\/em>Kultura, Literaturoznawstwo, Publicystyka<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n

Wydarzeniem centralnym konferencji by\u0142a prezentacja pierwszego wydania polskoj\u0119zycznej spu\u015bcizny pisarza pt. : \u201eIwan Franko. Szkice o literaturze\u201d<\/em>. Ten zbi\u00f3r artyku\u0142\u00f3w wielkiego Ukrai\u0144ca zosta\u0142 opracowany przez dra Jana Matkowskiego oraz Ihora Roz\u0142uckiego, a ca\u0142y projekt zosta\u0142 zrealizowany dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z Zjednoczeniem Nauczycieli Polskich na Ukrainie (prezes Adam Ch\u0142opek) oraz Instytutem Ksi\u0105\u017cki w Krakowie.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Uczestnicy Konferencji na uroczystym przyj\u0119ciu w Ambasadzie RP w Kijowie mieli kolejn\u0105 wspania\u0142\u0105 okazj\u0105 do wymiany my\u015bli, idei, zawi\u0105zania nowych tw\u00f3rczych kontakt\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Jak zaznacza wsp\u00f3\u0142autor ksi\u0105\u017cki Jan Matkowski: \u201eSzkice o literaturze\u201d<\/em> to tylko niewielki wyb\u00f3r z przebogatego dorobku Iwana Franki i ograniczaj\u0105cy si\u0119, jak sam tytu\u0142 wskazuje, do jego uwag i przemy\u015ble\u0144 na temat literatury. \u015awiadomie skupili\u015bmy si\u0119 w\u0142a\u015bnie tylko na tym temacie, bowiem wyb\u00f3r og\u00f3lny by\u0142by bardzo p\u0142ytki i nie oddawa\u0142by w pe\u0142ni szerokich zainteresowa\u0144 Franki. Dlatego wkr\u00f3tce uka\u017c\u0105 si\u0119 nast\u0119pne wybory jego eseistyki: \u201eSzkice o etnografii i folklorze\u201d<\/em> i \u201eW kr\u0119gu Rusin\u00f3w, Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w<\/em>\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>
W pracy konferencji uczestniczy\u0142 aktywnie nieprze\u015bcigniony Dmytro Paw\u0142yczko<\/strong><\/p>\n

Na posiedzeniach plenarnych i sekcjach pomimo klasyk\u00f3w historii literatury i badaczy z Ukrainy z referatami wyst\u0105pili: prof. Jaros\u0142aw \u0408awski z Uniwersytetu w Bia\u0142ymstoku z referatem \u201eIwan Franko. Pisarz syntez mi\u0119dzykulturowych\u201d<\/em>, prof. Bogdan Burdziej z Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, kt\u00f3ry przedstawi\u0142 Iwana Frank\u0119 w kontek\u015bcie polskiej dyskusji o \u017bydach i pa\u0144stwie \u017cydowskim, prof. Danuta Szymonik z Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach dokona\u0142a analizy artyku\u0142\u00f3w Kamieniarza o literaturze polskiej na \u0142amach petersburskiego \u201eKraju\u201d. Du\u017ce zainteresowanie uczestnik\u00f3w Konferencji wywo\u0142a\u0142y i inne badania polskich literaturoznawc\u00f3w. Mi\u0119dzy innymi prof. Anny Janickiej z Uniwersytetu w Bia\u0142ymstoku o Iwanie France i modernizmie, prof. Agnieszki Czajkowskiej z Akademii im. Jana D\u0142ugosza w Cz\u0119stochowie o ideach nauki dla ludu Iwana Franki w kontek\u015bcie dzia\u0142a\u0144 popularyzatorskich na ziemiach polskich w XIX wieku. Wymienia\u0107 naukowc\u00f3w i poruszane przez nich zagadnienia mo\u017cna d\u0142ugo, ale powiem tylko, \u017ce ka\u017cdy referat dotyczy\u0142 niezbadanych przed tym problem\u00f3w, kt\u00f3rych analiza na pewno przyczyni si\u0119 do przybli\u017cenia postaci tw\u00f3rcy ukrai\u0144sko-polskiego pogranicza \u2013 Iwana Franki ukrai\u0144skiemu i polskiemu narodom. Aby nas to \u0142\u0105czy\u0142o!<\/p>\n

Lech SUCHOM\u0141YNOW<\/strong><\/p>\n

***<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Od wczesnej m\u0142odo\u015bci utrzymywa\u0142 bliskie stosunki osobiste z przedstawicielami kultury polskiej. Korespondowa\u0142 z Eliz\u0105 Orzeszkow\u0105, przez szereg lat przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Janem Kasprowiczem, kilkakrotnie wypowiada\u0142 si\u0119 w druku o Henryku Sienkiewiczu. Po raz pierwszy w krytyce literackiej potraktowa\u0142 w spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwy problem ch\u0142opski w tw\u00f3rczo\u015bci Marii Konopnickiej i Boles\u0142awa Prusa.<\/p>\n

Zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c problemami polskiego pozytywizmu. Jedn\u0105 z najciekawszych prac Franki na temat wsp\u00f3\u0142czesnej literatury polskiej by\u0142a jego recenzja Plac\u00f3wki Prusa. Z punktu widzenia tematyki ch\u0142opskiej ocenia\u0142 r\u00f3wnie\u017c poezj\u0119 Kasprowicza. Jako historyk literatury po\u015bwi\u0119ci\u0142 wiele uwagi polskiej poezji \u015bredniowiecznej, literaturze XVI i XVII wiek\u00f3w, tw\u00f3rczo\u015bci Seweryna Goszczy\u0144skiego, J\u00f3zefa Bohdana Zaleskiego, Mickiewicza, S\u0142owackiego i Krasi\u0144skiego.<\/strong><\/p>\n

Dorobek literacki, naukowy i publicystyczny I. Franki jest imponuj\u0105cy: liczy ponad 5 tysi\u0119cy pozycji bibliograficznych, w tym ponad 1200 w j\u0119zyku polskim, kt\u00f3re, niestety dzi\u015b znane s\u0105 tylko i wy\u0142\u0105cznie w\u0105skiemu gronu literaturoznawc\u00f3w.<\/p>\n

St\u0105d te\u017c niedawno wysz\u0142a z druku ksi\u0105\u017cka \u00abSzkice o literaturze\u00bb b\u0119d\u0105ca, jak przyznaje jeden z jej kompilator\u00f3w Jan Matkowski: \u201eNiewielkim wyborem z przebogatego polskoj\u0119zycznego dorobku Iwana Franki, ograniczaj\u0105cym si\u0119, jak sam tytu\u0142 wskazuje, do jego uwag i przemy\u015ble\u0144 na temat literatury\u201d.<\/p>\n

Dlatego wkr\u00f3tce uka\u017c\u0105 si\u0119 nast\u0119pne wybory jego eseistyki: \u00abSzkice o etnografii i folklorze\u00bb i \u00abW kr\u0119gu Rusin\u00f3w, Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w\u00bb, co pozwoli g\u0142\u0119biej zapozna\u0107 polskiego czytelnika z polskoj\u0119zyczn\u0105 spu\u015bcizn\u0105 Iwana Franki.<\/p>\n

KOS<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prezydium Konferencji podczas jej uroczystego otwarcia w auli Narodowego Uniwersytetu im. T. Szewczenki w Kijowie Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczno-polityczna Iwana Franki jest znana po obu…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5080,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-5079","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2016"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t