{"id":5130,"date":"2023-07-20T21:11:10","date_gmt":"2023-07-20T18:11:10","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/wizyta-z-niespodzianka-historyczna\/"},"modified":"2024-12-13T14:56:11","modified_gmt":"2024-12-13T12:56:11","slug":"wizyta-z-niespodzianka-historyczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/wizyta-z-niespodzianka-historyczna\/","title":{"rendered":"Wizyta z niespodziank\u0105… historyczn\u0105"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Marzenie ludzi o podobnych pogl\u0105dach \u2013 czyli cz\u0142onk\u00f3w Zwi\u0105zku Polak\u00f3w BEZ GRANIC z miasta Bojarki, naukowc\u00f3w z Muzeum Narodowego \u201eTwierdza Kijowska\u201d, nauczyciela Instytutu Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych, prezesa Towarzystwa Kultury Polskiej im. Z. Krasi\u0144skiego z Bia\u0142ej Cerkwi, \u017co\u0142nierzy pierwszej linii frontu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy przeszli przez rosyjsko-buriack\u0105 nawa\u0142\u0119 oraz wojskowych ze Zwi\u0105zku Oficer\u00f3w Ukrainy \u2013 spe\u0142ni\u0142o si\u0119!<\/p>\n

W przededniu obchod\u00f3w 105. rocznicy odzyskania przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci weszli\u015bmy do miejsca naj\u015bwi\u0119tszego \u2013 Archiwum Pa\u0144stwowego Obwodu Kijowskiego. Tam, w\u015br\u00f3d wielomilionowej skarbnicy historycznych akt\u00f3w, dotkn\u0119li\u015bmy rarytas\u00f3w zwi\u0105zanych z polskimi politykami, szlacht\u0105, obszarnikami, legionistami, mieszka\u0144cami Kijowa i okolic.<\/p>\n

Wszystko to na moj\u0105 pro\u015bb\u0119 zorganizowa\u0142a po powrocie z podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowej do Warszawy w Instytucie Solidarno\u015bci i M\u0119stwa im. Witolda Pileckiego, dyrektor archiwum Sofija Kamieniewa.<\/p>\n

\u017bycie mieszcza\u0144sko-szlacheckie i kr\u00f3lewskie<\/strong><\/p>\n

Ka\u017cdy zachowany dokument to tajemnicza kapsu\u0142a czasu, kt\u00f3ra odkrywa niesamowite tajemnice naszych przodk\u00f3w. Pierwszym przyk\u0142adem jest Testament Jana z G\u00f3r G\u00f3rskich z dnia 15 marca 1680 roku dotycz\u0105cy podzia\u0142u jego maj\u0105tku i mienia pomi\u0119dzy \u017con\u0119 i syn\u00f3w. Chronologicznie poprzedza\u0142 on najstarszy, bardzo trudny rozkaz pa\u0144stwowy: Uniwersa\u0142, nakazuj\u0105cy, aby pu\u0142kownik Jakow Paw\u0142owski i wszyscy \u017co\u0142nierze jego pu\u0142ku z\u0142o\u017cyli przysi\u0119g\u0119 na wierno\u015b\u0107 nowemu carowi Piotrowi Oleksijowiczowi. Napisa\u0142 go hetman Iwan Samoj\u0142owycz w Baturinie 21 maja 1682 roku. Aby nie pogr\u0105\u017cy\u0107 si\u0119 w perypetiach carskich, archiwista pierwszej kategorii Artur Mochalin przedstawi\u0142 ca\u0142\u0105 genealogi\u0119 i akt szlachecki wspomnianego ju\u017c rodu Onufryja Girskiego.<\/p>\n

136 lat p\u00f3\u017aniej, 31 grudnia 1802 roku, jeden z potomk\u00f3w, pan O. Girski, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do zgromadzenia szlacheckiego w Kijowie z pro\u015bb\u0105 o wpisanie jego rodziny do Ksi\u0119gi Genealogicznej Szlachty. O tym, \u017ce nie spotka\u0142 si\u0119 z odmow\u0105, \u015bwiadczy specjalny, po\u015bwiadczony dokument z 1816 roku.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Mieli\u015bmy te\u017c szcz\u0119\u015bcie zanurzy\u0107 si\u0119, cho\u0107 na chwil\u0119, w naszym archiwum nie tylko w \u015bwieckie, ale i pa\u0144stwowe \u017cycie kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta. Gdy zobaczy\u0142am i dotkn\u0105\u0142em jego listu z 1764 roku w sprawie mianowania Mychaj\u0142a z Frostu na intendenta wojska polskiego, serce mi j\u0119kn\u0119\u0142o i zamar\u0142o. Nie tylko mi. Przy takiej funkcji przecie\u017c wszystko jest przewidziane: niezawodna bro\u0144, ubrania, jedzenie.<\/p>\n

By\u0142o wiele rzeczy, do kt\u00f3rych nie wszyscy naukowcy \u201edobrn\u0119li\u201d. Uderzaj\u0105cym przyk\u0142adem jest \u201eBajka Rewizka z 1795 r. folwarku Antonowa \u2013 posiad\u0142o\u015bci szambelana polskiego dworu franciszka\u0144skiego \u2013 Kazimierza Milewskiego\u201d.<\/p>\n

Swoj\u0105 drog\u0105 prezentowane antyki robi\u0105 wra\u017cenie i fascynuj\u0105 perfekcyjnie ubarwionymi herbami rodzinnymi i woskowymi piecz\u0119ciami. W niekt\u00f3rych s\u0105 majestatyczne, w innych romantyczne. Imperialnie – surowe. Wyra\u017anym potwierdzeniem tego jest \u201eDecyzja Urz\u0119du Gubernatoskiego z dnia 3 kwietnia 1864 roku w sprawie sekwestracji (konfiskaty) maj\u0105tku szlachcica Josypa Strzelskiego, Walentego Boreyki, dworzanina Jakowa Zakrzewskiego i innych za udzia\u0142 w powstaniu polskim lat 1863-1864 na podstawie decyzji Cesarza Cesarstwa Rosyjskiego i Wojskowego S\u0105du Polowego\u201d. W tej samej \u0142awicy materia\u0142y oznaczono dat\u0105 10 listopada 1895 roku \u201ePlany IX Fortu i Baterii Cykof Twierdzy Przemy\u015bl monarchii austro-w\u0119gierskiej\u201d. Zdobyli je w\u00f3wczas i wzi\u0119li w posiadanie \u201erosyjscy bracia\u201d, kt\u00f3rych zew gen\u00f3w od niepami\u0119tnych czas\u00f3w nawo\u0142uje do zagarniania, a nie tworzenia.<\/p>\n

Wiele ciekawych informacji mo\u017cna znale\u017a\u0107 w solidnym tomie pierwszego spisu powszechnego ludno\u015bci z 1897 roku w mie\u015bcie Bia\u0142a Cerkiew, rejon wasylkowski, obw\u00f3d kijowski. Ka\u017cdy obywatel, z kt\u00f3rym przeprowadzono wywiad, jest swego rodzaju \u017ar\u00f3d\u0142em informacji. W za\u015bwiadczeniu spisowym rodziny mieszczanki Kamili Wykentiwny Metelskiej j\u0119zykiem ojczystym jest j\u0119zyk polski, a wyznanie rzymskokatolickim. Jest to jedno z potwierdze\u0144 tradycyjnego przestrzegania przez Polak\u00f3w zwyczaj\u00f3w i praw rodzinnych.
<\/strong><\/p>\n

\u201eMens sana in corpore sano\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201eW zdrowym ciele zdrowy duch” – tak has\u0142o to t\u0142umaczy si\u0119 z \u0142aciny.\u00a0 A w swoim czasie pobudzi\u0142o ono Polskie Towarzystwo Gimnastyczne w Humaniu do regularnego uprawiania sportu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W 1908 roku gmina postanowi\u0142a zjednoczy\u0107 m\u0142odych i dojrza\u0142ych m\u0119\u017cczyzn i kobiety, aby w czasie wolnym pr\u00f3\u017cnie nie przesiadywali w domu. Dla hartuj\u0105cych \u0107wicze\u0144, znaleziono niezb\u0119dne pomieszczenia i dobrych trener\u00f3w. Nawet ca\u0142e rodziny zainspirowa\u0142y si\u0119 do ucz\u0119szczania na zaj\u0119cia z szermierki, do kr\u0119gielni i na boks. Uczono jazdy konnej. Nie pomini\u0119to gier w domino.<\/p>\n

Takie ciekawe i r\u00f3\u017cnorodne strony \u017cycia zapisane s\u0105 w specjalnym Statucie towarzystwa. Po zapoznaniu si\u0119 z tym rarytasem w archiwum, spot\u0119gowa\u0142a si\u0119 ch\u0119\u0107 wyjazdu do Humania na wiosn\u0119. Opr\u00f3cz parku s\u0105 tam miejsca, do kt\u00f3rych mo\u017cna p\u00f3j\u015b\u0107 i kt\u00f3re warto zobaczy\u0107. Mam nadziej\u0119, \u017ce adresy, a by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce biografie \u00f3wczesnych sportowc\u00f3w, znane s\u0105 profesorowi Ihorowi Krywoszejowi, dyrektorowi Polskiego Centrum Kulturalno-Wychowawczego Uniwersytetu Pedagogicznego w Humaniu im, Paw\u0142a Tyczyny.<\/p>\n

Odtajnione skarby czekaj\u0105 nieoboj\u0119tnych<\/strong><\/p>\n

W g\u0142\u0119bi archiwalnych z\u0142\u00f3\u017c stali\u015bmy si\u0119 niemal liderami. Czyli pierwszymi, kt\u00f3rzy mieli szcz\u0119\u015bcie zapozna\u0107 si\u0119 ze zbiorem materia\u0142\u00f3w dokumentalnych \u201eLegiony Polskie\u201d.<\/p>\n

\u2013 To kolekcja nr 1787. Jej skarby i losy s\u0105 wyj\u0105tkowe \u2013 podzieli\u0142a si\u0119 koneserka zbioru Sofia Kamieniewa.<\/p>\n

– Przez ponad 70 (!) lat zbi\u00f3r znajdowa\u0142 si\u0119 w pod nadzorem pa\u0144stwowym, czyli utrzymywano go w tajemnicy. Ogromna ilo\u015b\u0107 artyku\u0142\u00f3w \u2013 dokument\u00f3w, konglomerat zgromadzonych tu materia\u0142\u00f3w niestety nie zmie\u015bci\u0142 si\u0119 w niniejszym polu informacyjnym.\u00a0 A przecie\u017c ka\u017cdy z nich to eksponat godny powie\u015bci lub serialu. Aby \u201ezainspirowa\u0107\u201d badaczy polskich i ukrai\u0144skich, pragn\u0119 zaznaczy\u0107: materia\u0142y archiwalne s\u0105 najbardziej reprezentatywne dla badania dziej\u00f3w powstawania i funkcjonowania wojsk polskich w Ukrainie w latach 1917-1918.<\/p>\n

Dlaczego i w jaki spos\u00f3b po rewolucji lutowej 1917 r. powsta\u0142 Zwi\u0105zek Polak\u00f3w Wojskowych wraz ze swoim statutem, zrzeszaj\u0105cy prawie 700 000 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli w armii carskiej, mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 w Archiwum Pa\u0144stwowym Obwodu Kijowskiego. Jego \u201eskarbami\u201d jest korespondencja Rady Polak\u00f3w Wojskowych z Rad\u0105 Regencyjn\u0105 w Warszawie, z hetmanem Paw\u0142em Skoropadskim, rz\u0105dem Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej i jeszcze o wielu, wielu innych szczeg\u00f3\u0142ach. Przyk\u0142adem mog\u0105 tu by\u0107, cho\u0107by informacje o dzia\u0142aniach ch\u0142op\u00f3w ukrai\u0144skich przeciwko oddzia\u0142om polskim, rozbrojeniu legion\u00f3w polskich przez wojska niemieckie pod Humaniem, ich przeniesieniu do guberni czernihowskiej. O wszystkich tych wydarzeniach informowa\u0142a w owe czasy gazeta komitetu Polak\u00f3w wojskowych \u201eWiadomo\u015bci cotygodniowe\u201d.<\/p>\n

Momenty powy\u017csze to krople z naszej bogatej, wsp\u00f3lnej historii, kt\u00f3ra jest ju\u017c dost\u0119pna i czeka…<\/p>\n

P. S. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, archiwum znajduje si\u0119 w Kijowie, przy ulicy re\u017cysera \u00a0Jurija Ilienki. By\u0107 mo\u017ce jego nazwa zainspiruje artyst\u00f3w do zaj\u0119cia si\u0119 w ko\u0144cu tworzeniem produkcji filmowej wysokiej jako\u015bci. Widzowie czekaj\u0105 z nadziej\u0105.<\/p>\n

Helena SEDYK
(prezes Zwi\u0105zku Polak\u00f3w \u201eBez granic\u201d z miasta Bojarka)<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marzenie ludzi o podobnych pogl\u0105dach \u2013 czyli cz\u0142onk\u00f3w Zwi\u0105zku Polak\u00f3w BEZ GRANIC z miasta Bojarki, naukowc\u00f3w z Muzeum Narodowego \u201eTwierdza Kijowska\u201d, nauczyciela Instytutu Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5131,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-5130","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2023"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t