{"id":5451,"date":"2018-06-01T02:56:58","date_gmt":"2018-05-31T23:56:58","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/30-lat-zwiazku-polakow-na-ukrainie\/"},"modified":"2024-12-13T20:45:58","modified_gmt":"2024-12-13T18:45:58","slug":"30-lat-zwiazku-polakow-na-ukrainie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/30-lat-zwiazku-polakow-na-ukrainie\/","title":{"rendered":"30 lat Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Ukrainie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Podnios\u0142y nastr\u00f3j, spontaniczno\u015b\u0107, serdeczno\u015b\u0107 i g\u0142\u0119boki szacunek dla tradycji towarzyszy\u0142 obchodom 30-lecia Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Ukrainie. Na zdj\u0119ciu fina\u0142owy moment Og\u00f3lnoukrai\u0144skiego Festiwalu Kultury Polskiej pod dewiz\u0105: \u201e30 lat dzia\u0142alno\u015bci w 100 latach Niepodleg\u0142o\u015bci\u201d <\/strong><\/p>\n

17 listopada, w Kijowie \u00a0uroczy\u015bcie, w ramach obchod\u00f3w 100-lecia Niepodleg\u0142o\u015bci Polski, \u015bwi\u0119towano 30 lat dzia\u0142alno\u015bci Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Ukrainie. Obchody rozpocz\u0119to Msz\u0105 \u015bw. w intencji uczestnik\u00f3w spotkania w kijowskim ko\u015bciele konkatedralnym pw. \u015bw. Aleksandra. Nast\u0119pnie w sali koncertowej Ukrai\u0144skiego Domu przy Placu Europejskim przeprowadzono Forum Naukowe pod dewiz\u0105 \u201eZorganizowani mog\u0105 wi\u0119cej\u201d, na kt\u00f3rym omawiano obecny stan ruchu polskiego, lecz i zastanawiano si\u0119 nad potrzebami i problemami \u015brodowisk polskich na Ukrainie i perspektyw\u0105 ich dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n

R\u00f3wnolegle z inicjatywy cz\u0142onkini Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego ZPU Lesi Jermak arty\u015bci jej zespo\u0142u \u201ePolanie znad Dniepru\u201d i m\u0142odzie\u017c reprezentuj\u0105ca polskie zespo\u0142y artystyczne z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w Ukrainy przeszli w strojach ludowych barwnym korowodem ulicami Kijowa, a nast\u0119pnie mieszka\u0144c\u00f3w miasta zaproszono na warsztaty i wyst\u0119py przed \u201eStoiskiem Bia\u0142o-Czerwonym\u201d.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu obrad Forum Naukowego arty\u015bci przemie\u015bcili si\u0119 do Domu Ukrai\u0144skiego demonstruj\u0105c swoje talenty na Og\u00f3lnoukrai\u0144skim Festiwalu Kultury Polskiej pod dewiz\u0105: \u201e30 lat dzia\u0142alno\u015bci w 100 latach Niepodleg\u0142o\u015bci\u201d. Wyst\u0119py taneczne wokalne i recytatorskie konferansjerka Festiwalu Karolina-Milena Jermak przeplata\u0142a informacj\u0105 o wydarzeniach dziejowych i sylwetkach najbardziej ofiarnych, oddanych sprawie dzia\u0142aczy ruchu polskiego.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w Festiwalu znale\u017ali si\u0119 cz\u0142onkowie organizacji polskich z ca\u0142ej Ukrainy, reprezentanci w\u0142adz, przedsi\u0119biorcy, przedstawiciele medi\u00f3w. Ambasad\u0119 RP w Kijowie reprezentowali: radca Emilia Jasiuk – kierownik referatu ds. wsp\u00f3\u0142pracy naukowo-o\u015bwiatowej, I radca – Bartosz Jab\u0142o\u0144ski oraz radca Jacek Goc\u0142owski \u2013 konsul ds. polonijnych, kt\u00f3ry wyg\u0142osi\u0142 tre\u015bciwy referat okoliczno\u015bciowy. W imieniu polskiej plac\u00f3wki dyplomatycznej najaktywniejszym dzia\u0142aczom ZPU wr\u0119czono Dyplomy Uznania.<\/p>\n

Uroczysto\u015bci zaszczycili te\u017c swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 Andrij Jurasz – dyrektor Departamentu ds. Religii i Narodowo\u015bci i Aszot Awanesjan – przewodnicz\u0105cy Rady Wsp\u00f3lnot Narodowo\u015bciowych Ukrainy, kt\u00f3rzy w imieniu Ministerstwa Kultury Ukrainy i Rady Wsp\u00f3lnot z\u0142o\u017cyli gratulacje, a zas\u0142u\u017conych dzia\u0142aczy Zwi\u0105zku odznaczyli Honorowymi Dyplomami.<\/p>\n

Na zako\u0144czenie wszystkim artystom uczestnicz\u0105cym w Festiwalu prezes Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Ukrainie Antoni Stefanowicz wr\u0119czy\u0142 Dyplomy Pami\u0105tkowe.<\/p>\n

KOS<\/em><\/strong><\/p>\n

Widziane\u00a0 z widowni <\/em><\/strong><\/p>\n

ZPU OBCHODZI TRZYDZIESTOLECIE <\/strong><\/p>\n

<\/strong>Pozornie przej\u015bcie na emerytur\u0119 daje wi\u0119cej czasu na wszystko, ale jednocze\u015bnie zmienia rozk\u0142ad dnia, zatwierdza nowe kontakty, nowe przyzwyczajenia i zwyczaje. Tak wi\u0119c, moje odej\u015bcie na emerytur\u0119 od\u0142\u0105czy\u0142o mnie od spraw, w kt\u00f3rych i tak nie uczestniczy\u0142em zbyt intensywnie, ale dzi\u0119ki nieoczekiwanej zmianie oprogramowania w telefonie i pe\u0142nej zmianie kontakt\u00f3w, zosta\u0142em od nich oderwany prawie na sta\u0142e.<\/p>\n

Ponadto cz\u0119ste siedzenie za komputerem ze jego nieod\u0142\u0105cznym internetem i sieciami spo\u0142eczno\u015bciowymi stwarza stan wirtualnego uczestnictwa w imprezach – bez konieczno\u015bci zak\u0142adania garnituru, zawi\u0105zywania krawata i wychodzenia z domu. Realno\u015b\u0107 oddala si\u0119 fizycznie i przenosi mnie w stan po\u015bredni \u2013 uczestnictwa bez obecno\u015bci, za to z wra\u017ceniem, \u017ce wiem wszystko i znam wszystkich.<\/p>\n

Kiedy wi\u0119c wyczyta\u0142em na ekranie, \u017ce b\u0119d\u0105 uroczysto\u015bci z okazji 100-lecia niepodleg\u0142o\u015bci Polski po\u0142\u0105czone z 30-leciem Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy wiedzia\u0142em, \u017ce wirtualn\u0105 obecno\u015bci\u0105 si\u0119 to nie sko\u0144czy, \u017ce obowi\u0105zkowo trzeba jednak w\u0142o\u017cy\u0107 krawat i pojecha\u0107 do Ukrai\u0144skiego Domu.<\/p>\n

Ukrai\u0144ski Dom \u2013 trzydzie\u015bci lat temu mia\u0142 inn\u0105 nazw\u0119 \u2013 by\u0142o to Muzeum Lenina. 100 metr\u00f3w wy\u017cej wzd\u0142u\u017c obecnej ulicy Triochswietitielskiej a wtedy jeszcze Gierojew Rewolucji, nie by\u0142o ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Aleksandra tylko \u201e planetarium\u201d.\u00a0 Miasto wi\u0119c niby to samo ale jednak zdecydowanie inne.<\/p>\n

By\u0142em w bia\u0142ym gmachu muzeum kilka razy i do i po zmianie wszystkich eksponat\u00f3w i nigdy nie my\u015bla\u0142em, \u017ce kiedy\u015b b\u0119dzie tam mo\u017cliwe obchodzenie \u015bwi\u0119ta ukrai\u0144skich Polak\u00f3w. To dobra zmiana i dobra nazwa, jak i r\u00f3wnie dobre i przewiduj\u0105ce by\u0142o przemianowanie Placu Leninowskiego Komsomo\u0142u na Plac Europejski.<\/p>\n

Opisuj\u0119 te stare nazwy, bowiem warto przybli\u017cy\u0107 sceneri\u0119 tamtych lat. Lat tak innych, ni\u017c mamy to dzi\u015b, lat budz\u0105cych wiele kontrowersji; pocz\u0105tkowych lat odradzaj\u0105cego si\u0119 ruchu polskiego. Odradzaj\u0105cego si\u0119 po d\u0142ugim okresie obaw, strach\u00f3w i czasem przera\u017caj\u0105cych wydarze\u0144. Okresie niszczenia wszelkich ruch\u00f3w narodowo\u015bciowych w tym polskiego i nawet ukrai\u0144skiego.<\/p>\n

Tym bardziej na uznanie zas\u0142uguj\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy w tak niepewnych, trudnych czasach uchwycili si\u0119 za ten powiew nadziei, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 przecie\u017c szybko zako\u0144czy\u0107 si\u0119 i zacz\u0119li tworzy\u0107 podstawy tego, na co dzi\u015b, z dum\u0105 patrzyli\u015bmy na sali Ukrai\u0144skiego Domu.<\/p>\n

Uroczysta akademia po\u015bwi\u0119cona 100-leciu niepodleg\u0142o\u015bci Polski i 30-leciu Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy bardzo mi si\u0119 spodoba\u0142a. Ostatnio rzadziej uczestniczy\u0142em w takich uroczysto\u015bciach, ale zapami\u0119ta\u0142y mi si\u0119 jako sympatyczne, cho\u0107 z wieloma niedostatkami organizacyjnymi.<\/p>\n

Tym razem wszystko przebiega\u0142o sprawnie. Sprawny przebieg zapewni\u0142a osoba prowadz\u0105ca, wiceprezes ZPU Natalia Szumla\u0144ska. Jej wyst\u0105pienia bardzo kr\u00f3tkie, zdecydowane, narzucaj\u0105ce w\u0142a\u015bciwe tempo narracji. Kr\u00f3tkie wprowadzenie Antoniego Stefanowicza a p\u00f3\u017aniej bardzo ciekawe, ze swad\u0105 wyg\u0142oszone przez redaktora Stanis\u0142awa Panteluka, historyczne refleksje o \u017cyciu i funkcjonowaniu Zwi\u0105zku Polak\u00f3w. Ws\u0142uchiwa\u0142em si\u0119 w jego referat maj\u0105c przed oczyma realne fakty, w kt\u00f3rych dane mi by\u0142o uczestniczy\u0107. Bardzo dobre wyst\u0105pienie. Trzeba je opublikowa\u0107, gdy\u017c mo\u017ce si\u0119 przyda\u0107 przy opracowaniach historycznych przedstawiaj\u0105cych losy organizacji Polak\u00f3w w Ukrainie.<\/p>\n

Jedyne, czego troch\u0119 zabrak\u0142o (a mo\u017ce przeoczy\u0142em) to wspomnienie o niekt\u00f3rych ludziach. Przede wszystkim zabrak\u0142o mi s\u0142\u00f3w pochwa\u0142y i podzi\u0119kowa\u0144 w stron\u0119 nie\u017cyj\u0105cej ju\u017c pani Wiktorii Radik, kt\u00f3ra nie tylko prowadzi\u0142a zespo\u0142y artystyczne, sama wyst\u0119powa\u0142a, by\u0142a dusz\u0105 kultury polonijnej, a kt\u00f3ra zrobi\u0142a najwa\u017cniejsze \u2013 przygotowa\u0142a swoj\u0105 nast\u0119pczyni\u0119 \u2013 pani\u0105 Lesi\u0119 Jermak. Wspominam t\u0119 posta\u0107 Wiktorii, gdy\u017c ona, jako jedna z niewielu, przekaza\u0142a pa\u0142eczk\u0119 w sztafecie pokole\u0144. A to w \u017cyciu ka\u017cdej organizacji jest niezwykle wa\u017cne.<\/p>\n

\u00a0Ale, generalnie w przednim wyst\u0105pieniu, pan Stanis\u0142aw wspomnia\u0142 nawet o symbolicznych ju\u017c dla Polak\u00f3w miejscach \u2013 budynku obecnej ambasady Chin, w kt\u00f3rym si\u0119 wszystko zacz\u0119\u0142o i o Kijanowskim Pierieu\u0142ku 5 \u2013 istniej\u0105cej budowli w okolicy Placu Lwowskiego, gdzie mie\u015bci\u0142a si\u0119 pierwsza siedziba ZPU i pierwsza redakcja \u201eDziennika Kijowskiego\u201d.<\/p>\n

\u00a0Z innych wyst\u0105pie\u0144 – r\u00f3wnie dobre, cho\u0107 si\u0142\u0105 rzeczy inne, by\u0142o wyst\u0105pienie dr Andrzeja Racilewicza – historyka z \u017bytomierza, omawiaj\u0105cego historyczne zdarzenia zwi\u0105zane z niepodleg\u0142o\u015bci\u0105 Polski. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce znam dobrze histori\u0119 tych dni, a jednak przyj\u0105\u0142em kilka nowych fakt\u00f3w, nowe spojrzenie i ten referat mia\u0142 dla mnie r\u00f3wnie\u017c znaczenie edukacyjne.<\/p>\n

Kolega z Kropiwnickiego Aleksander Polaczok ze Stowarzyszenia Polak\u00f3w \u201ePolonia\u201d im. K. Szymanowskiego z referatem pt. \u201eZ dziej\u00f3w Polak\u00f3w Jelizawetgradu \u2013 Kirowogradu \u2013 Kropywnyckiego\u201d wyst\u0105pi\u0142 w nieco archaicznym stylu, ale m\u00f3wi\u0142 ciekawie, a przyk\u0142ady dzia\u0142ania oddzia\u0142u Zwi\u0105zku w Kropiwnickim mia\u0142y wiele element\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 w swoim dzia\u0142aniu wykorzysta\u0107 dzia\u0142acze polonijni z innych o\u015brodk\u00f3w.\u00a0<\/p>\n

Wreszcie wyst\u0105pienie prezesa Partii Polak\u00f3w Ukrainy, pana Stanis\u0142awa Kosteckiego \u2013 postaci chyba najbardziej znanej i najd\u0142u\u017cej dzia\u0142aj\u0105cej w ukrai\u0144skim ruchu polonijnym. By\u0142 nast\u0119pc\u0105 Stanis\u0142awa Sza\u0142ackiego \u2013 za\u0142o\u017cyciela i pierwszego prezesa Zwi\u0105zku. W kr\u00f3tkim wyst\u0105pieniu uda\u0142o mu si\u0119 przekaza\u0107 nie tylko informacje historyczne, swoje emocje zwi\u0105zane z prac\u0105 Zwi\u0105zku, lecz i uzasadnienie konieczno\u015bci politycznej formacji Polak\u00f3w. Zn\u00f3w kr\u00f3tko, rzeczowo i emocjonalnie.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie gor\u0105co sala przyj\u0119\u0142a wyst\u0105pienie go\u015bcia Forum, prezesa Fundacji \u201ePolonia Gospodarcza \u015awiata\u201d Zbigniewa Ludgiera Olszewskiego, kt\u00f3ry og\u0142osi\u0142 decyzj\u0119 kierownictwa Fundacji o utworzeniu w Ukrainie przedstawicielstwa Fundacji \u201ePolonia Gospodarcza \u015awiata\u201d na czele z prezesem Zwi\u0105zku Przedsi\u0119biorc\u00f3w Polak\u00f3w Ukrainy W\u0142odzimierzem Szczepaniakiem.<\/p>\n

Nast\u0119pnie uroczysto\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 bardziej naturalna i straci\u0142a sw\u00f3j dotychczasowy, spr\u0119\u017cysty przebieg. Zorganizowanie przesz\u0142o w improwizacj\u0119 i sympatyczn\u0105 spontaniczno\u015b\u0107 i serdeczno\u015b\u0107 b\u0119d\u0105ca odwzajemnieniem tego, co w swoim wyst\u0105pieniu przekaza\u0142 prezes Fundacji.<\/p>\n

Na scen\u0119 zaproszono wielu dzia\u0142aczy Zwi\u0105zku, kt\u00f3rym wiceprezes Rady Fundacji Bogdan Utrata w asy\u015bcie prezesa Zwi\u0105zku Przedsi\u0119biorc\u00f3w Polak\u00f3w Ukrainy W\u0142odzimierza Szczepaniaka wr\u0119czy\u0142 Honorowe Krzy\u017ce Zas\u0142ugi za dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz wsp\u00f3\u0142pracy polsko-ukrai\u0144skiej.<\/p>\n

Po przerwie – cz\u0119\u015b\u0107 koncertowa, na kt\u00f3r\u0105 na wielkiej, profesjonalnie o\u015bwietlonej i nag\u0142o\u015bnionej scenie, z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 wyst\u0119py artyst\u00f3w zrzeszonych w polskich stowarzyszeniach kulturalno-o\u015bwiatowych.\u00a0 Prawdziwy artystyczny kalejdoskop<\/em> talent\u00f3w reprezentuj\u0105cych Zwi\u0105zek Polak\u00f3w na Ukrainie!<\/p>\n

Ale to ju\u017c inna historia, bowiem jeszcze barwniejsza i weselsza ni\u017c cz\u0119\u015b\u0107 oficjalna, kt\u00f3rej mo\u017cna by po\u015bwi\u0119ci\u0107 obszerny oddzielny opis.<\/p>\n

Razem, czyli w ca\u0142o\u015bci \u2013 bardzo by\u0142o to udane przedsi\u0119wzi\u0119cie, podkre\u015blaj\u0105ce historyczne elementy zwi\u0105zane ze stuleciem niepodleg\u0142o\u015bci Polski i 30. rocznic\u0105 rozpocz\u0119cia tworzenia ruchu polskiego na Ukrainie.<\/p>\n

Wi\u0119cej takich udanych zdarze\u0144 trzeba \u017cyczy\u0107 Zwi\u0105zkowi Polak\u00f3w Ukrainy! Najlepszego!<\/p>\n

\"\"<\/a>
Gratulacje z okazji 30-lecia organizacji przyj\u0105\u0142 prezes Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy Antoni Stefanowicz<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Na jubileuszowych uroczysto\u015bciach Ambasad\u0119 RP w Kijowie reprezentowali: radca Emilia Jasiuk – kierownik referatu ds. wsp\u00f3\u0142pracy naukowo-o\u015bwiatowej, I radca – Bartosz Jab\u0142o\u0144ski oraz radca Jacek Goc\u0142owski<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Wierzymy, \u017ce dzisiejsze obrady stan\u0105 si\u0119 punktem wyj\u015bciowym do opracowania uaktualnionego, wszechobejmuj\u0105cego strategicznego programu dzia\u0142a\u0144 naszego Zwi\u0105zku apelowa\u0142 red. Stanis\u0142aw Panteluk w referacie wst\u0119pnym po\u015bwi\u0119conym historii i tera\u017aniejszo\u015bci ZPU <\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Sprawny przebieg przedsi\u0119wzi\u0119cia zapewni\u0142a prowadz\u0105ca – wiceprezes ZPU Natalia Szumla\u0144ska<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
\u201eNaszym celem jest dzia\u0142anie na rzecz praw politycznych, a tak\u017ce prawa do rozwoju o\u015bwiaty i kultury Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych na Ukrainie” – powiedzia\u0142 Stanis\u0142aw Kostecki, przewodnicz\u0105cy Partii Polak\u00f3w Ukrainy, kt\u00f3ry szesna\u015bcie lat (1995 – 2011) pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki prezesa ZPU <\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Z okazji jubileuszu ZPU w imieniu Ministerstwa Kultury Ukrainy i Rady Wsp\u00f3lnot Narodowo\u015bciowych Ukrainy gratulacje z\u0142o\u017cyli i Honorowe Dyplomy dzia\u0142aczom wr\u0119czyli: Andrij Jurasz – dyrektor Departamentu ds. Religii i Narodowo\u015bci (P) i Aszot Awanesjan przewodnicz\u0105cy Rady (L)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Go\u015b\u0107 Forum, prezes Fundacji \u201ePolonia Gospodarcza \u015awiata\u201d Zbigniew Olszewski, og\u0142osi\u0142 decyzj\u0119 kierownictwa Fundacji o utworzeniu w Ukrainie przedstawicielstwa<\/strong><\/strong> <\/strong>Fundacji \u201ePolonia Gospodarcza \u015awiata\u201d na czele z prezesem Zwi<\/strong><\/strong>\u0105zku Przedsi<\/strong>\u0119biorc\u00f3w Polak\u00f3w Ukrainy W<\/strong>\u0142odzimierzem Szczepaniakiem<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Na scen\u0119 zaproszono wielu dzia\u0142aczy Zwi\u0105zku, kt\u00f3rym wiceprezes Rady Fundacji Bogdan Utrata wr\u0119czy\u0142 Honorowe Krzy\u017ce Zas\u0142ugi za dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz wsp\u00f3\u0142pracy polsko-ukrai\u0144skiej<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
\u201eCzerwone maki\u201d – zesp\u00f3\u0142 wokalny Kijowskiego Narodowo\u015bciowo-Kulturalnego Stowarzyszenia Polak\u00f3w \u201eZgoda\u201d pod kierownictwem Olgi Karaczarowej<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Prowadz\u0105ca festiwalowe wyst\u0119py Karolina-Milena Jermak prezentuje zesp\u00f3\u0142 \u201ePolanie znad Dniepru\u201d<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Rus\u0142an Skowro\u0144ski i zesp\u00f3\u0142 wokalny \u201eBia\u0142a Cerkiew\u201d Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Z. Krasi\u0144skiego<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>
Go\u015b\u0107 Festiwalu: zesp\u00f3\u0142 \u201eWszystko w porz\u0105dku\u201d Polskiego Kulturalno-O\u015bwiatowego Stowarzyszenia \u201eRodzina\u201d w Browarach, reprezentuj\u0105cy Federacj\u0119 Organizacji Polskich na Ukrainie <\/strong><\/p>\n

Wojciech CACKOWSKI
(Zdj\u0119cia: A.P\u0141AKSINA)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podnios\u0142y nastr\u00f3j, spontaniczno\u015b\u0107, serdeczno\u015b\u0107 i g\u0142\u0119boki szacunek dla tradycji towarzyszy\u0142 obchodom 30-lecia Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Ukrainie. Na zdj\u0119ciu fina\u0142owy moment Og\u00f3lnoukrai\u0144skiego Festiwalu Kultury Polskiej pod…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5452,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2018"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t