{"id":5792,"date":"2014-09-11T15:45:36","date_gmt":"2014-09-11T12:45:36","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/25-lat-w-sluzbie-odrodzeniu-jezyka-polskiego-na-wschodzie\/"},"modified":"2024-12-14T17:14:48","modified_gmt":"2024-12-14T15:14:48","slug":"25-lat-w-sluzbie-odrodzeniu-jezyka-polskiego-na-wschodzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/25-lat-w-sluzbie-odrodzeniu-jezyka-polskiego-na-wschodzie\/","title":{"rendered":"25 lat w s\u0142u\u017cbie odrodzeniu j\u0119zyka polskiego na Wschodzie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Rozmowa z Prezesem Fundacji Pomocy Szko\u0142om Polskim na Wschodzie im. Tadeusza Goniewicza, Panem J\u00f3zefem Adamskim<\/strong><\/p>\n

W tym roku mija 25 lat formalnej dzia\u0142alno\u015bci Fundacji Pomocy Szko\u0142om Polskim na Wschodzie im. Tadeusza Goniewicza, kt\u00f3rej za\u0142o\u017cycielem i prezesem od pocz\u0105tku istnienia jest pan J\u00f3zef Adamski. Witamy Pana bardzo serdecznie z racji tak pi\u0119knego jubileuszu chcia\u0142yby\u015bmy Panu zada\u0107 kilka pyta\u0144.<\/p>\n

Redakcja – Jak z perspektywy dwudziestu pi\u0119ciu lat ocenia Pan rezultaty dzia\u0142alno\u015bci Fundacji?<\/em><\/strong><\/p>\n

J\u00f3zef Adamski – <\/strong>Rezultaty dzia\u0142alno\u015bci Fundacji to ogromne moje zadowolenie i wielkie szcz\u0119\u015bcie. \u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce dzieci na Wschodzie uczy\u0142y si\u0119 z naszych podr\u0119cznik\u00f3w przez kilkana\u015bcie lat, to najwi\u0119ksza nagroda. To mia\u0142o sens. Zaufa\u0142o mi tysi\u0105ce ludzi, kt\u00f3rzy wspierali nas materialnie, aby\u015bmy mogli realizowa\u0107 trudne i liczne zadania W tak trudnych warunkach wielkie otwarcie spo\u0142ecze\u0144stwa na Polak\u00f3w na Wschodzie dodawa\u0142o si\u0142 i energii do pracy. W ten spos\u00f3b powsta\u0142y unikalne podr\u0119czniki do nauczania j\u0119zyka polskiego wraz z \u0107wiczeniami i metodyk\u0105 dla pierwszych czterech klas.<\/p>\n

W organizacji wypoczynku dzieci polskich ze Wschodu nikt nie odmawia\u0142 pomocy: zak\u0142ady pracy, parafie, wojsko, szko\u0142y, w\u0142\u0105cza\u0142y si\u0119 w nasze dzia\u0142ania. Dostawali\u015bmy ca\u0142e du\u017ce ilo\u015bci wyposa\u017cenia dla szk\u00f3\u0142, o\u015brodk\u00f3w polskich itp. Organizowali\u015bmy kolonie w czterdziestu dw\u00f3ch miejscowo\u015bciach Lubelszczyzny. Tysi\u0105ce dzieci korzysta\u0142o z letniego wypoczynku, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mog\u0142y pozna\u0107 ojczyzn\u0119 swoich przodk\u00f3w, uczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyka polskiego i obcowa\u0107 z kultur\u0105 polsk\u0105.<\/p>\n

Red. – Co sk\u0142oni\u0142o Pana do pomocy Polakom na Wchodzie?<\/em><\/strong><\/p>\n

J. A. \u2013 By\u0142em szcz\u0119\u015bciarzem, uczyli mnie profesorowie wygnani z Kres\u00f3w Wschodnich. Oni kochali Kresy i przelewali t\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107 na nas \u2013 uczni\u00f3w i student\u00f3w.<\/p>\n

Red. – Wiemy, \u017ce pocz\u0105tki Pa\u0144skiej dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zane by\u0142y z Litw\u0105. Dlaczego Polacy na Wile\u0144szczy\u017anie byli pierwszymi adresatami Pa\u0144skich dzia\u0142a\u0144?<\/em><\/strong><\/p>\n

J. A. \u2013 Po raz pierwszy zetkn\u0105\u0142em si\u0119 z nimi podczas koncertu zespo\u0142u \u201eWilia\u201d w Lublinie. \u201eNocne Polak\u00f3w rozmowy\u201d z cz\u0142onkami zespo\u0142u zainspirowa\u0142y mnie do dzia\u0142ania i pozwoli\u0142y na nawi\u0105zanie kontakt\u00f3w z tamtejszymi szko\u0142ami.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Biblioteka Obwodowa w \u017bytomierzu – grupa s\u0142uchaczy po wyk\u0142adzie J\u00f3zefa Adamskiego (listopad 2014 r.)<\/strong><\/p>\n

Red. – W jaki spos\u00f3b uda\u0142o si\u0119 Panu prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w tak wielu krajach?<\/em><\/strong><\/p>\n

J. A. \u2013 Trafi\u0142em w sentymentalizm Polak\u00f3w, wszyscy chcieli pomaga\u0107. Garn\u0119\u0142o si\u0119 do mnie tysi\u0105ce ludzi z ca\u0142ego \u015bwiata. Organizowali\u015bmy setki imprez, koncert\u00f3w, wyst\u0119p\u00f3w artystycznych Europie, USA, Kanadzie i Australii. Dzia\u0142ania te sprawi\u0142y, \u017ce po\u015br\u00f3d Polonii zachodniej stali\u015bmy si\u0119 rozpoznawalni, ludzie ch\u0119tnie wspomagali nas datkami finansowymi, przez co mogli\u015bmy wzbogaca\u0107 formy niesionej pomocy.<\/p>\n

Red. – Kt\u00f3re z dokona\u0144 Fundacji uwa\u017ca Pan za najwa\u017cniejsze?<\/em><\/strong><\/p>\n

J. A. \u2013 Za najwa\u017cniejsze uwa\u017cam wprowadzenie 180 tysi\u0119cy komplet\u00f3w naszego elementarza dr Heleny Meterowej pt. \u201eCzytam po polsku\u201d w \u015brodowisko Polak\u00f3w, co da\u0142o szans\u0119 nauczania j\u0119zyka polskiego od 1 wrze\u015bnia 1990 r. na Wschodzie. Musia\u0142em u\u017cywa\u0107 r\u00f3\u017cnych forteli i wybieg\u00f3w, aby uda\u0142o si\u0119 przemyci\u0107, podr\u0119czniki i albumy o Polsce przez granic\u0119 do wszystkich kraj\u00f3w by\u0142ego Zwi\u0105zku Radzieckiego. Dodam, \u017ce w okresie letniej dzia\u0142alno\u015bci Fundacji przerzuci\u0142em na Wsch\u00f3d og\u00f3\u0142em 3,2 miliony egzemplarzy podr\u0119cznik\u00f3w i czasopism o og\u00f3lnej masie ponad 1.100 ton.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Kapliczka cmentarna w S\u0142awucie na Ukrainie odnowiona dzi\u0119ki pomocy finansowej Fundacji im. T. Noniewicza<\/strong><\/p>\n

Red. – Jak po dwudziestu pi\u0119ciu latach przedstawiaj\u0105 si\u0119 potrzeby Polak\u00f3w na Wschodzie?<\/em><\/strong><\/p>\n

J. A. \u2013 Potrzeby Polak\u00f3w zmieniaj\u0105 si\u0119, zaczynali\u015bmy od abecad\u0142a\u2026 Teraz niezb\u0119dna jest tak\u017ce pomoc metodyczna na znacznie wy\u017cszym poziomie.<\/p>\n

Red. – Kt\u00f3ry z kraj\u00f3w, wed\u0142ug pa\u0144skiej wiedzy, potrzebuje obecnie najwi\u0119kszej pomocy? <\/em><\/strong><\/p>\n

<\/strong>J. A. \u2013 Ze wzgl\u0119du na zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119 polityczn\u0105 na Ukrainie, j\u0119zyk polski staje si\u0119 tam coraz bardziej popularny. W zwi\u0105zku z tym rodz\u0105 si\u0119 nowe potrzeby: zwi\u0119ksza si\u0119 grono os\u00f3b chc\u0105cych si\u0119 uczy\u0107 j\u0119zyka polskiego i zainteresowanych polsk\u0105 kultur\u0105. A to wymaga natychmiastowych, zdecydowanych i odwa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 administracji polskiej. Nieustannie pomocy potrzebuj\u0105 Polacy na Bia\u0142orusi.<\/p>\n

Red. – Na jakich p\u0142aszczyznach Fundacja mo\u017ce uzupe\u0142nia\u0107 i wspomaga\u0107 dzia\u0142ania pa\u0144stwa?<\/em><\/strong><\/p>\n

<\/strong>J. A. Fundacja, jeszcze do niedawna, mog\u0142a pom\u00f3c w wielu dziedzinach, realizuj\u0105c potrzeby niemal natychmiastowo. Wy\u017cszo\u015b\u0107 inicjatyw spo\u0142ecznych polega na tym, \u017ce one wype\u0142niaj\u0105 luki wspomagaj\u0105c uczni\u00f3w i o\u015brodki nauczania j\u0119zyka polskiego na Wschodzie. Takie dzia\u0142ania wymagaj\u0105 wsparcia materialnego, podczas gdy Fundacja T. Goniewicza nie otrzymuje od trzynastu lat \u017cadnej pomocy od Polski.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Sztandar podarowany przez Fundacj\u0119 im. T. Goniewicza dla Spo\u0142ecznej Szko\u0142y Polskiej im. Karoliny Lanckoro\u0144skiej w Nowym Rozdole<\/strong><\/p>\n

Red. – Jest Pan autorem kolejnej ksi\u0105\u017cki podsumowuj\u0105cej 35 lat Pa\u0144skiej pracy na Wschodzie<\/em><\/strong>. <\/em><\/p>\n

J. A. \u2013 To jest moja pi\u0105ta ksi\u0105\u017cka zawieraj\u0105ca osobiste wspomnienia, swoiste podsumowanie mojego dorobku oraz wk\u0142adu Fundacji. Ta ksi\u0105\u017cka to wst\u0119p do bada\u0144, za\u015b instytucje i osoby zainteresowane t\u0105 tematyk\u0105 mog\u0105 dzi\u0119ki niej bli\u017cej pozna\u0107 problematyk\u0119 kresowych Polak\u00f3w. Wierz\u0119, \u017ce moja ksi\u0105\u017cka stanie si\u0119 wk\u0142adem i przyczynkiem do badania dziej\u00f3w odrodzenia j\u0119zyka polskiego na Wschodzie.<\/p>\n

Red. – Imponuj\u0105cym dorobkiem Fundacji jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicza. Kt\u00f3re z wydawnictw uwa\u017ca Pan za najwa\u017cniejsze i najbardziej potrzebne?<\/em><\/strong><\/p>\n

<\/strong>J. A. \u2013 Naszym najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem jest nasz pierwszy elementarz z \u0107wiczeniami i nagraniami, wydane liczne podr\u0119czniki, pozycje z zakresu polskiej kultury kresowej, kalendarze, czasopisma jak np.: \u201eZiemia Lidzka\u201d, \u201eRota\u201d, \u201eEcha Polesia\u201d. O ile kwartalnik \u201eRota\u201d sta\u0142 si\u0119 unikalnym czasopismem Polak\u00f3w w 54 krajach \u015bwiata i by\u0142 swoistym niekwestionowanym sukcesem, o tyle jego zniszczenie by\u0142o dla mnie bolesn\u0105 i najwi\u0119ksz\u0105 tragedi\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Jeden z zespo\u0142\u00f3w ze Spo\u0142ecznej Szko\u0142y Polskiej w Nowym Rozdole ubrany w stroje sprezentowane przez Fundacj\u0119 im. T. Goniewicza. Zesp\u00f3\u0142 sw\u0105 obecno\u015bci\u0105 i wyst\u0119pami sprawi\u0142 mi\u0142\u0105 niespodziank\u0119 przyje\u017cd\u017caj\u0105c do Lublina na Z\u0142oty Jubileusz za\u015blubin Krystyny i J\u00f3zefa Adamskich<\/strong><\/p>\n

Red. – Jakie \u015bcie\u017cki dzia\u0142alno\u015bci widzi Pan dla Fundacji w najbli\u017cszym czasie? <\/em><\/strong><\/p>\n

<\/strong>J. A. \u2013 Byli\u015bmy prekursorami dzia\u0142a\u0144 nios\u0105cych pomoc Polakom na Wschodzie, ale z biegiem lat zapa\u0142 darczy\u0144c\u00f3w ustawa\u0142 i zacz\u0119li\u015bmy zmaga\u0107 si\u0119 z wieloma problemami. Niestety, Pa\u0144stwo Polskie, kt\u00f3re przej\u0119\u0142o inicjatyw\u0119, maj\u0105c\u0105 na celu pomoc Polakom na Kresach, nie wspomaga dzia\u0142a\u0144 Fundacji. W zwi\u0105zku z tym preferowane przez nas formy pracy staj\u0105 si\u0119 niemo\u017cliwe do realizowania. Pozostaje nam selektywna pomoc, bo ka\u017cda dzia\u0142alno\u015b\u0107 wymaga \u015brodk\u00f3w, a my ich nie posiadamy.<\/p>\n

Bardzo dzi\u0119kujemy za rozmow\u0119. Czujemy si\u0119 zaszczycone spotkaniem z Panem Prezesem, \u017cyczymy du\u017co zdrowia, si\u0142 i, mimo licznych przeciwno\u015bci, energii do dalszych dzia\u0142a\u0144.<\/em><\/strong><\/p>\n

J. A. Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo.<\/p>\n

Rozmawia\u0142y Wies\u0142awa KALISTA i Lucyna EJMA<\/strong>
– \u00a0nauczycielki j\u0119zyka polskiego na Wschodzie (delegowane przez ORPEG).<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa z Prezesem Fundacji Pomocy Szko\u0142om Polskim na Wschodzie im. Tadeusza Goniewicza, Panem J\u00f3zefem Adamskim W tym roku mija 25 lat formalnej dzia\u0142alno\u015bci Fundacji Pomocy…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5793,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-5792","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2014"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t