{"id":5806,"date":"2013-12-08T19:46:29","date_gmt":"2013-12-08T17:46:29","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/zeby-tylko-wrocic-wspomnienia-mojej-babci-z-nr-465\/"},"modified":"2024-12-14T17:32:55","modified_gmt":"2024-12-14T15:32:55","slug":"zeby-tylko-wrocic-wspomnienia-mojej-babci-z-nr-465","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/zeby-tylko-wrocic-wspomnienia-mojej-babci-z-nr-465\/","title":{"rendered":"\u017beby tylko wr\u00f3ci\u0107\u2026 (wspomnienia mojej babci) (z nr 465)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
J\u00f3zefa Sachniewicz<\/strong><\/p>\n

Ka\u017cda rodzina na \u015bwiecie jest zupe\u0142nie inna, posiada sw\u00f3j specyficzny koloryt, niepowtarzalne tradycje rodzinne i obyczaje, a jej cz\u0142onkowie zachowuj\u0105 w pami\u0119ci wspomnienia o swoich przodkach. Dzisiaj do\u015b\u0107 trudno opowiada\u0107 o rodzinnych korzeniach ze wzgl\u0119du na to, \u017ce wiele archiwalnych dokument\u00f3w zosta\u0142o zniszczonych podczas II wojny \u015bwiatowej. W pami\u0119ci ludzkiej pozostaj\u0105 na zawsze te wydarzenia, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w doprowadzi\u0142y do zag\u0142ady ca\u0142ych rodzin lub pozostawi\u0142y g\u0142\u0119bokie rany w psychice jej cz\u0142onk\u00f3w bez wzgl\u0119du na ich narodowo\u015b\u0107.<\/p>\n

Onegdaj pozna\u0142am pana, kt\u00f3ry mieszka z rodzin\u0105 w \u017bytomierzu i nazywa si\u0119 Pawe\u0142 Sachniewicz. Pan Pawe\u0142 ze \u0142zami w oczu opowiedzia\u0142 mi o trudnym losie swojej babci, kt\u00f3ra by\u0142a Polk\u0105.<\/p>\n

\u201eMoja babcia J\u00f3zefa urodzi\u0142a si\u0119 w 1916 r. na \u017bytomierszczy\u017anie w rodzinie bogatego ziemianina. Jej rodzice J\u00f3zef i Antonina Sachniewiczowie byli bardzo pracowitymi lud\u017ami, posiadali du\u017co ziemi (12 ha) i prowadzili w\u0142asne gospodarstwo. W rodzinie podrasta\u0142o 11 dzieci. Starsze pomaga\u0142y rodzicom opiekowa\u0107 si\u0119 m\u0142odszymi bra\u0107mi i siostrami, hodowa\u0107 byd\u0142o (konie, krowy, wo\u0142y) i krz\u0105ta\u0107 si\u0119 przy kuchni. Pracuj\u0105c od rana do wieczora, dobrze si\u0119 od\u017cywiali. Rodzic\u00f3w sta\u0107 by\u0142o na kupowanie r\u00f3\u017cnych rzeczy i przygotowanie bogatego posagu dla ka\u017cdego dziecka. Mimo wielu obowi\u0105zk\u00f3w i ci\u0119\u017ckiej pracy rodzina by\u0142a przyjazna i szcz\u0119\u015bliwa, si\u0119ga\u0142a my\u015blami w jasn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107… Ale co na nich czeka\u0142o?<\/p>\n

W 1929 r. wybuch\u0142 wielki kryzys gospodarczy, kt\u00f3ry w nast\u0119pnych latach spowodowa\u0142 masowe bezrobocie, zmniejszenie produkcji przemys\u0142owej i ograniczenie zatrudnienia. Znacznie spad\u0142y te\u017c i ceny produkt\u00f3w rolnych, co doprowadzi\u0142o do zubo\u017cenia ludno\u015bci wiejskiej. W\u0142adze ZSRR zacz\u0119\u0142y stopniowo odchodzi\u0107 od NEP (Nowej Ekonomicznej Polityki) og\u0142oszonej przez Lenina w 1921 r., a\u017c do jej ca\u0142kowitego zniesienia w 1929 r. W tym roku Stalin rozpocz\u0105\u0142 przekszta\u0142canie ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa za pomoc\u0105 kolektywizacji rolnictwa, industrializacji i czystek partyjnych. Rekwizycje ziarna i upa\u0144stwowienie ziemi rolnej spowodowa\u0142y znacz\u0105cy spadek wydajno\u015bci pracy ch\u0142op\u00f3w. Efektem tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142 g\u0142\u00f3d, od kt\u00f3rego szczeg\u00f3lnie wiele ofiar by\u0142o na Ukrainie. Nie by\u0142o co je\u015b\u0107, ludzie umierali prosto na ulicach, dochodzi\u0142o do akt\u00f3w przemocy i kanibalizmu. Ch\u0142opom zakazano opuszczania wsi w poszukiwaniu po\u017cywienia, uciekinier\u00f3w rozstrzeliwa\u0142y specjalne oddzia\u0142y GPU i milicji. Za zabranie cho\u0107by k\u0142osa zbo\u017ca z ko\u0142chozowego pola grozi\u0142a kara \u015bmierci. Oblicza si\u0119, \u017ce kolektywizacja i g\u0142\u00f3d doprowadzi\u0142a w latach 1931 -1933 do \u015bmierci ok. 10 mln ludzi.<\/p>\n

Ci\u0119\u017cko prze\u017cywa\u0142a ten czas i moja babcia J\u00f3zefa. Pod koniec 1933 r. z du\u017cej i szcz\u0119\u015bliwej rodziny mojej prababci Antoniny zosta\u0142y tylko ona i jej troje dzieci: Jan, Marcelina i najm\u0142odsza c\u00f3reczka J\u00f3zefa. Moja prababcia pochowa\u0142a podczas g\u0142odu najbli\u017cszych i najdro\u017cszych na ca\u0142ym \u015bwiecie jej ludzi: m\u0119\u017ca J\u00f3zefa, syn\u00f3w, c\u00f3rki; prze\u017cy\u0142a ci\u0119\u017ckie choroby i nie mog\u0142a nigdy zapomnie\u0107 o \u015bmierci jej s\u0105siad\u00f3w i znajomych. Czy mog\u0142a przepuszcza\u0107 moja babcia, \u017ce los przygotowa\u0142 dla niej jeszcze jedn\u0105 pr\u00f3b\u0119?<\/p>\n

Wiadomo, \u017ce 1 wrze\u015bnia 1939 r. hitlerowskie Niemcy bez wypowiedzenia wojny zaatakowa\u0142y Rzeczpospolit\u0105. Zniszczenie pa\u0144stwa polskiego mia\u0142o by\u0107 pocz\u0105tkiem realizacji zdobycia dla narodu niemieckiego \u00abprzestrzeni \u017cyciowej\u00bb. 17 wrze\u015bnia na Polsk\u0119 uderzy\u0142a Armia Czerwona, realizuj\u0105c tajny za\u0142\u0105cznik zawartego 23 sierpnia 1939 r. paktu z Niemcami (Pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow przyp. red.).<\/p>\n

II wojna \u015bwiatowa na zawsze zmieni\u0142a mentalno\u015b\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy zostali \u015bwiadkami okrutnego terroru tak ze strony Niemiec, jak i p\u00f3\u017aniejszych represji ZSRR.<\/p>\n

Ju\u017c od pierwszych dni wojny na ulicach miast przeprowadzano \u0142apanki przypadkowych ludzi i aresztowania os\u00f3b podejrzanych o udzia\u0142 w konspiracji. Wywo\u017cono ich do oboz\u00f3w koncentracyjnych lub na przymusowe roboty do III Rzeszy. Najwa\u017cniejszym celem dzia\u0142ania oboz\u00f3w by\u0142o zyskanie darmowej si\u0142y roboczej oraz zastraszenie spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Moja babcia J\u00f3zefa Sachniewicz<\/strong> mia\u0142a wtedy 26 lat i 25 czerwca 1942 r. zosta\u0142a wywieziona do niemieckiego gospodarza w Husum. To jest miasto w kraju zwi\u0105zkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Nordfriesland. Tam musia\u0142a ci\u0119\u017cko pracowa\u0107, bez wzgl\u0119du na nieludzkie warunki, wyniszczaj\u0105c\u0105 prac\u0119 fizyczn\u0105, g\u0142\u00f3d i brak lekarstw. Tam, na obczy\u017anie, pozna\u0142a i pokocha\u0142a Polaka, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Stanis\u0142aw Lewandowski. B\u00f3g da\u0142 im dwoje dzieci, pierwsze z nich urodzi\u0142o si\u0119 w ko\u0144cu 1944 r. i mia\u0142o na imi\u0119 Jan. Po og\u0142oszeniu zwyci\u0119stwa nad III Rzesz\u0105 8 maja 1945 r. babcia wr\u00f3ci\u0142a do domu na Ukrain\u0119, gdzie na ni\u0105 bardzo czekali krewni. Powr\u00f3t by\u0142 do\u015b\u0107 skomplikowany. Podr\u00f3\u017c trwa\u0142a nie jeden dzie\u0144, w wagonie brakowa\u0142o powietrza, jedzenia i innych niezb\u0119dnych wyg\u00f3d. W owym czasie babcia by\u0142a w ci\u0105\u017cy drugim dzieckiem. Podczas przejazdu prawie nic nie jad\u0142a, \u017ceby zostawi\u0107 jak najwi\u0119cej jedzenia dla swojego ma\u0142ego synka. Tylko to nie pomog\u0142o – ma\u0142y Jan nie prze\u017cy\u0142 tak m\u0119cz\u0105cej podr\u00f3\u017cy i zmar\u0142 w drodze. Przyjechawszy na Ukrain\u0119 pochowa\u0142a go we wsi Nowy Zaw\u00f3d i dowiedzia\u0142a si\u0119, \u017ce z jej rodziny po wojnie ocala\u0142y tylko matka Antonina i siostra Marcenia. Jej brat Jan musia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 w wojsku Armii Czerwonej i zgin\u0105\u0142 na wojnie. Nie wiadomo, gdzie znajduj\u0119 si\u0119 jego gr\u00f3b.<\/p>\n

Osobi\u015bcie du\u017co dowiedzia\u0142em si\u0119 o tych wydarzeniach z dokument\u00f3w przechowywanych w naszym rodzinnym archiwum. Babcia J\u00f3zefa pracowa\u0142a na terytorium Niemiec, kt\u00f3re zosta\u0142y wyzwolone przez Angli\u0119. Przed powrotem na Ukrain\u0119 by\u0142a ona najpierw osadzona na dwa miesi\u0105ca w obozie filtracyjnym, gdzie zosta\u0142a przes\u0142uchiwana przez NKWD: pytali o jej \u017cycie podczas wojny, czym si\u0119 zajmowa\u0142a. Na szcz\u0119\u015bcie pracownicy NKWD nie znale\u017ali \u017cadnych kompromituj\u0105cych fakt\u00f3w z \u017cycia babci tak na Ukrainie, jak i w Niemczech, wi\u0119c mog\u0142a ona powr\u00f3ci\u0107 do \u00abnormalnego \u017cycia\u00bb. Tylko brakowa\u0142o jej ukochanego Stanis\u0142awa Lewandowskiego, o kt\u00f3rym niczego nie wiemy do dzi\u015b. Oczywi\u015bcie krewni zapewnili mojej babci pobyt na Ukrainie, gdzie urodzi\u0142o si\u0119 drugie dziecko Antoni, prawdopodobnie syn pana Stanis\u0142awa. Taka informacja jest zawarta w dokumencie archiwalnym z przes\u0142uchania. By\u0142y to tak ci\u0119\u017ckie czasy, \u017ce otwarcie m\u00f3wi\u0107 o przymusowej pracy i o tamtym \u017cyciu by\u0142o niebezpiecznie, wi\u0119c w za\u015bwiadczeniu o urodzeniu mojego ojca pana Antoniego wpisano nazwisko \u00abSachniewicz\u00bb, syn \u00abJana\u00bb, a nie \u00abStanis\u0142awa\u00bb. \u017bycie toczy\u0142o si\u0119 dalej, trzeba by\u0142o troszczy\u0107 si\u0119 o ma\u0142ego Antoniego, siostr\u0119 i star\u0105 mam\u0119. W 1950 r. babcia wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Borysa Wolskiego, \u017ceby jej syn mia\u0142 ojca. Opr\u00f3cz Antoniego urodzi\u0142a ona jeszcze pi\u0119cioro dzieci i mia\u0142a, jak kiedy\u015b w dzieci\u0144stwie, du\u017c\u0105 i szcz\u0119\u015bliw\u0105 rodzin\u0119.<\/p>\n

Dzi\u0119ki niez\u0142omno\u015bci, odporno\u015bci, silnej wierze w Boga i jeszcze wielu innym dobrym cechom charakteru mojej babci J\u00f3zefy, kt\u00f3ra mia\u0142a takie trudne \u017cycie, pe\u0142ne smutku, pr\u00f3b i tragedii, ja \u017cyj\u0119 teraz na tym \u015bwiecie i mam w\u0142asn\u0105 rodzin\u0119. I do dzi\u015b dzi\u0119kuj\u0119 jej za t\u0119 ofiar\u0119, kt\u00f3r\u0105 ponios\u0142a, i przetrwa\u0142a. W\u0142a\u015bnie ona da\u0142a \u017cycie ludziom, kt\u00f3rzy wyro\u015bli na dobrych, pracowitych i godnych obywateli Ukrainy, bior\u0105c wz\u00f3r ze swojej matki.<\/p>\n

Z czasem babcia J\u00f3zefa mia\u0142a dwana\u015bcioro wnuk\u00f3w. W og\u00f3le mam dobre wspomnienia ze swojego dzieci\u0144stwa, kiedy zbierali\u015bmy si\u0119 razem na \u015bwi\u0119ta przy wsp\u00f3lnym stole, modlili\u015bmy si\u0119 i \u015bpiewali\u015bmy polskie pie\u015bni. Niestety m\u00f3j ojciec i moja babcia ju\u017c nie \u017cyj\u0105, ale pozostan\u0105 w pami\u0119ci naszej rodziny na zawsze. Swoim c\u00f3rkom Anastazji i Renacie cz\u0119sto opowiadam o babci i jej \u017cyciu. Uwa\u017cam za obowi\u0105zek potrzeb\u0119 przekazywania informacji o swoich przodkach dalszym pokoleniom i przechowywanie odpowiednich dokument\u00f3w. Prosz\u0119 Boga o godne \u017cycie dla swojej rodziny i wierz\u0119 w jej jasn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.\u00bb<\/p>\n

\u00a0Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce w tym artykule podali\u015bmy dane biograficzne pani J\u00f3zefy Sachniewicz, ale podobny los spotka\u0142 miliony ludzi. Lepiej poznaj\u0105c przesz\u0142o\u015b\u0107, cenimy w ten spos\u00f3b ka\u017cd\u0105 chwil\u0119 naszego wolnego \u017cycia.<\/p>\n

Wiktoria ZUBAREWA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

J\u00f3zefa Sachniewicz Ka\u017cda rodzina na \u015bwiecie jest zupe\u0142nie inna, posiada sw\u00f3j specyficzny koloryt, niepowtarzalne tradycje rodzinne i obyczaje, a jej cz\u0142onkowie zachowuj\u0105 w pami\u0119ci wspomnienia…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-5806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2013"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t