![\"\"](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/jersch_grody-405.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kij\u00f3w ju\u017c przed tysi\u0105cem lat by\u0142 atrakcyjnym grodem, nie ust\u0119powa\u0142 innym europejskim metropoliom wielko\u015bci\u0105 i bogactwem. Oczywiste zatem, \u017ce w planach w\u0142adcy piastowskiego pa\u0144stwa ze stolic\u0105 w male\u0144kim Gnie\u017anie (Krak\u00f3w mia\u0142 zosta\u0107 siedzib\u0105 kr\u00f3l\u00f3w polskich dopiero za 20 lat) musia\u0142 mie\u015bci\u0107 si\u0119 tak\u017ce i merkantylny cel wypadu na stolic\u0119 Rusi. Zgodnie z duchem tamtych czas\u00f3w, czyli zb\u00f3jectwa ju\u017c nieco ucywilizowanego, Chrobry zrealizowa\u0142 \u00f3w cel w swoistym majestacie prawa, czyli poprzez kontrybucj\u0119 na\u0142o\u017con\u0105 na kijowian za po\u015brednictwem ksi\u0119cia \u015awi\u0119tope\u0142ka \u2013 zi\u0119cia i ze swojego \u201enadania\u201d nowego w\u0142adcy Rusi. Nie znamy rozmiar\u00f3w haraczu, ale musia\u0142 by\u0107 gigantyczny, je\u015bli wystarczy\u0142 na obdzielenie sprzymierze\u0144c\u00f3w i ulubie\u0144c\u00f3w, dary dla cesarzy Wschodu i Zachodu, a tak\u017ce solidne zasilenie w\u0142asnego skarbca.<\/p>\n
Nie uda\u0142o si\u0119 Boles\u0142awowi natomiast osi\u0105gn\u0105\u0107 szlachetnego celu, jakim by\u0142o odzyskanie swej c\u00f3rki, zmy\u015blnie trzymanej przez Jaros\u0142awa w nowogrodzkim ukryciu. Na nic zda\u0142a si\u0119 nawet branka* si\u00f3str, \u017cony i macochy Jaros\u0142awa jako zak\u0142adniczek. Poniewa\u017c w historii nie ma \u017cadnych \u015blad\u00f3w dalszych los\u00f3w Chrobr\u00f3wny, mo\u017cna \u015bmia\u0142o przyj\u0105\u0107, \u017ce sta\u0142y si\u0119 one zgo\u0142a niewa\u017cne w kontek\u015bcie wa\u017cniejszych element\u00f3w strategii w\u0142adc\u00f3w Polski i Rusi.<\/p>\n
Chrobry<\/strong>, wraz ze swoimi wojami i brankami, opu\u015bci\u0142 Kij\u00f3w we wrze\u015bniu 1018 r. <\/strong>W drodze powrotnej zaanektowa\u0142 Grody Czerwie\u0144skie<\/strong>, co zapad\u0142o w histori\u0119 polsko-ukrai\u0144skich dziej\u00f3w jako pierwszy wa\u017cny fakt. Osadzenie \u015awi\u0119tope\u0142ka na wielkoksi\u0105\u017c\u0119cym tronie Rusi okaza\u0142o si\u0119 ma\u0142o znacz\u0105cym epizodem \u2013 jeszcze w tym samym roku Jaros\u0142aw wygna\u0142 go z Kijowa. Wprawdzie \u201ePrzekl\u0119ty\u201d z Pieczyngami w 1019 r. wznowi\u0142 akcj\u0119 zbrojn\u0105 przeciwko bratu, jednak poni\u00f3s\u0142 ostateczn\u0105 kl\u0119sk\u0119 w bitwie nad rzek\u0105 Al\u0105. Uciek\u0142 do Brze\u015bcia usi\u0142uj\u0105c jeszcze co\u015b zdzia\u0142a\u0107 przy pomocy Chrobrego, ale ten uzna\u0142 zi\u0119cia za kompletnego nieudacznika, kt\u00f3ry nie tylko nie potrafi tronu zdoby\u0107, ale \u2013 co bardziej kompromituj\u0105ce \u2013 utrzyma\u0107 si\u0119 na nim. Jako godnego Rusi Kijowskiej w\u0142adc\u0119 popar\u0142 wi\u0119c Jaros\u0142awa i niebawem podpisa\u0142 z nim pakt o nieagresji. A \u015awi\u0119tope\u0142k, zgodnie z przydomkiem, mia\u0142 \u201epo op\u0119taniu przez czarta\u201d<\/em> dokona\u0107 \u017cywota \u201ena pustyni mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Czechami\u201d.<\/em><\/p>\n Pierwszy kr\u00f3l Polski \u2013 Boles\u0142aw Chrobry \u2013 zmar\u0142 w kilka miesi\u0119cy po koronacji w 1025 r., zostawiaj\u0105c swoje pa\u0144stwo wprawdzie znacznie powi\u0119kszone w stosunku do odziedziczonego po ojcu Mieszku I, ale i bardzo os\u0142abione wewn\u0119trznymi tarciami. Obci\u0105\u017cany daninami wobec w\u0142adcy i Ko\u015bcio\u0142a nar\u00f3d buntowa\u0142 si\u0119 \u2013 by\u0142 przeciwny wydatkom na wyprawy wojenne, a tak\u017ce nieskromnym \u017c\u0105daniom kleru. W tamtych czasach, gdy w polityce zewn\u0119trznej dominowa\u0142a doktryna ekspansji terytorialnych, silni w\u0142adcy ochoczo wykorzystywali s\u0142abo\u015b\u0107 s\u0105siad\u00f3w.<\/p>\n Dla Rusi, Czech i Niemiec takim s\u0105siadem po \u015bmierci Chrobrego sta\u0142a si\u0119 Polska. Zatem przeznaczony przez niego na nast\u0119pc\u0119 Mieszko II musia\u0142 stawi\u0107 czo\u0142a wielu problemom, w tym – jako \u201e\u015brodkowy\u201d syn – roszczeniom braci: starszemu Bezrymowi (bo pierworodny) i m\u0142odszemu Ottonowi (bo wspierany przez silnego cesarza Niemiec \u2013 Konrada II). Mieszko zrazu wygna\u0142 braci, nie przewiduj\u0105c wszak, \u017ce pod swe skrzyd\u0142a przyjmie ich Jaros\u0142aw M\u0105dry, by chytrze – pod pretekstem przywr\u00f3cenia wygna\u0144com nale\u017cnych praw – zorganizowa\u0107 wypraw\u0119 dla odbicia zabranych przez Chrobrego ziem.<\/p>\n Dla osi\u0105gni\u0119cia tego celu, kijowski ksi\u0105\u017c\u0119 sprzymierzy\u0142 si\u0119 z niemieckim cesarzem Konradem II. We wrze\u015bniu <\/strong>1031 roku Milsko i \u0141u\u017cyce zn\u00f3w sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Niemiec, a miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej Grody Czerwie\u0144skie wr\u00f3c\u0105 do Rusi. Bezprym, silny si\u0142\u0105 Jaros\u0142awa, wypar\u0142 z gnie\u017anie\u0144skiego tronu Mieszka II i odes\u0142a\u0142 jego koron\u0119 cesarzowi Konradowi II, zapewne w ge\u015bcie dezaprobaty dla koronacji brata (cesarze niemieccy mieli wtedy papieski przywilej koronowania chrze\u015bcija\u0144skich w\u0142adc\u00f3w; zreszt\u0105 nosili oni dumn\u0105 godno\u015b\u0107 cesarzy rzymsko-niemieckich).<\/p>\n \u00d3w \u201epomy\u0142kowy\u201d kr\u00f3l, Mieszko II, musia\u0142 wprawdzie uciec (do Czech), ale na kr\u00f3tko, bowiem Bezprym zmar\u0142 kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej. Mieszko II wr\u00f3ci\u0142 na tron, ale pod naciskiem niemieckiego cesarza podzieli\u0142 si\u0119 w\u0142adz\u0105 z Ottonem i stryjecznym bratem Dytrychem. Na kr\u00f3tko przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105, w 1034 r., Mieszko II zdo\u0142a\u0142 ponownie zjednoczy\u0107 okrojon\u0105 Polsk\u0119, ale nie opanowa\u0142 chaosu. Dokona\u0142 tego dopiero jego syn, Kazimierz I Odnowiciel, przy wsparciu \u2026 Jaros\u0142awa M\u0105drego.<\/p>\n Po \u015bmierci Mieszka II zaistnia\u0142o w Polsce 4-letnie bezkr\u00f3lewie (cho\u0107 prawdopodobnie istnia\u0142 niejaki Boles\u0142aw II – pierworodny syn Mieszka II – zwany \u201eOkrutnym\u201d i \u201eZapomnianym\u201d, bo pono\u0107 za potworne okrucie\u0144stwa zosta\u0142 stosownymi nakazami kr\u00f3lewskimi \u201ewymazany\u201d z historii). W 1038 roku, w Wielkopolsce, poga\u0144sko usposobieni ch\u0142opi zbuntowali si\u0119 przeciwko chrze\u015bcija\u0144skim mo\u017cnow\u0142adcom i Ko\u015bcio\u0142owi. Niszczyli posiad\u0142o\u015bci mo\u017cnych oraz \u015bwi\u0105tynie nowej wiary, wracali do s\u0142owia\u0144skich bo\u017ck\u00f3w. Tak\u017ce w innych regionach pa\u0144stwa dochodzi\u0142o do licznych zamieszek i powsta\u0144 ludowych. Zanik w\u0142adzy centralnej sprzyja\u0142 ustanawianiu samow\u0142adztwa w r\u00f3\u017cnych regionach Polski, szczeg\u00f3lnie gro\u017ane by\u0142o opanowanie Mazowsza przez Mas\u0142awa – by\u0142ego cze\u015bnika** Mieszka II.<\/p>\n Os\u0142abienie Polski wykorzystali tak\u017ce s\u0105siedzi: Prusacy, Pomorzanie i Czesi. Ci ostatni uczynili najwi\u0119cej szk\u00f3d, kiedy to w 1039 r., pod wodz\u0105 kr\u00f3la Brzetys\u0142awa II, dotarli a\u017c do Poznania. Grabili na swoim szlaku grody, maj\u0105tki ziemskie i ko\u015bcio\u0142y; w Poznaniu spl\u0105drowali gr\u00f3b Mieszka I, a z Gniezna nawet wykradli relikwie \u015bw. Wojciecha. G\u0142\u00f3wn\u0105 wszak ich zdobycz\u0105 sta\u0142 si\u0119 \u015al\u0105sk (region podobnie sporny jak Grody Czerwie\u0144skie).<\/p>\n Wzrost si\u0142y Czech wzbudzi\u0142 zaniepokojenie innych naszych s\u0105siad\u00f3w, w tym przede wszystkim Niemc\u00f3w. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce cesarz Henryk III – nast\u0119pca Konrada II – postanowi\u0142 wspom\u00f3c ksi\u0119cia Kazimierza w ubieganiu si\u0119 o polski tron. Kazimierz przebywa\u0142 w\u00f3wczas w Niemczech z matk\u0105 \u2013 polsk\u0105 kr\u00f3low\u0105 Rychez\u0105, skoligacon\u0105 z cesarzem, wygnan\u0105 z Polski po \u015bmierci m\u0119\u017ca. Rycheza, osoba bardzo bogobojna (przez nar\u00f3d niemiecki uznana za \u015bwi\u0119t\u0105) pragn\u0119\u0142a dla syna stanu duchownego. Jednak w obliczu zapa\u015bci pa\u0144stwa polskiego niedosz\u0142y \u201eMnich\u201d (takim przydomkiem niekiedy okre\u015blano nast\u0119pc\u0119 Mieszka II) nie waha\u0142 si\u0119 obj\u0105\u0107 w 1038 roku w\u0142adzy; i cho\u0107 nie zosta\u0142 kr\u00f3lem (cesarz \u201enie pali\u0142 si\u0119\u201d do zwrotu korony), to energicznie przyst\u0105pi\u0142 do ratowania ojczyzny. Bez problem\u00f3w opanowa\u0142 Ma\u0142opolsk\u0119 i Wielkopolsk\u0119, a stolic\u0119 pa\u0144stwa przeni\u00f3s\u0142 ze zniszczonego Gniezna do Krakowa.<\/p>\n Kazimierz zawar\u0142<\/strong> tak\u017ce sojusz z Jaros\u0142awem M\u0105drym<\/strong>, kt\u00f3ry wyszed\u0142 z t\u0105 inicjatyw\u0105 dla zabezpieczenia Rusi od zagro\u017ce\u0144 z Zachodu. Nie by\u0142 to byle jaki sojusz<\/strong>, bo umocniony dwoma ma\u0142\u017ce\u0144stwami: Kazimierza z Dobronieg\u0105 (siostr\u0105 Jaros\u0142awa) w 1041 r., a dwa lata p\u00f3\u017aniej Izas\u0142awa (syna Jaros\u0142awa) z Gertrud\u0105 (siostr\u0105 Kazimierza).<\/strong> Tak wi\u0119c powi\u0105zania dynastyczne Rurykowicz\u00f3w z Piastami, po nieudanym pocz\u0105tku \u015awi\u0119tope\u0142ka z Chrobr\u00f3wn\u0105, wesz\u0142y w faz\u0119 dobrej kontynuacji. Zanim dojdzie do obszerniejszej fuzji tych dynastii, Jaros\u0142aw M\u0105dry pomo\u017ce szwagrowi odzyska\u0107 Mazowsze (1047), Pomorze nadwi\u015bla\u0144skie i \u015al\u0105sk (1050).<\/p>\n Kronikarz Gall Anonim, \u017cyj\u0105cy w XII wieku i pielgrzymuj\u0105cy po Europie mnich, nada\u0142 Kazimierzowi I przydomek \u201eOdnowiciel\u201d \u2013 w uznaniu zas\u0142ug przywr\u00f3cenia pa\u0144stwu polskiemu rdzennych ziem i stworzenia sprawnego systemu jego funkcjonowania, poprzez m.in. odnowienie administracji, podzielenie Polski na prowincje, a te na kasztelanie, kt\u00f3rymi zarz\u0105dzali urz\u0119dnicy zwani kasztelanami sprawuj\u0105cymi w imieniu ksi\u0119cia s\u0105dy, dowodz\u0105cy wojskami i zajmuj\u0105cy si\u0119 \u015bci\u0105ganiem danin. Tak\u017ce za odbudowanie biskupstw i nadanie im maj\u0105tk\u00f3w ziemskich oraz gratyfikowanie rycerstwu s\u0142u\u017cby wojskowej posiad\u0142o\u015bciami ziemskimi zamiast z\u0142otem, co wydatnie poprawi\u0142o bud\u017cet pa\u0144stwa.<\/p>\n Ksi\u0105\u017c\u0119 Kazimierz I Odnowiciel (1016-1058) po 20-letnim panowaniu zostawi\u0142 solidne pa\u0144stwo i pi\u0119cioro dzieci: przysz\u0142ego kr\u00f3la Polski Boles\u0142awa II Szczodrego (zwanego tak\u017ce \u015amia\u0142ym), W\u0142adys\u0142awa I Hermana (przysz\u0142ego ksi\u0119cia Polski), \u015awi\u0119tos\u0142aw\u0119 (przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119 kr\u00f3la Czech Wratys\u0142awa II), Mieszka i Ottona.<\/p>\n Wielki Ksi\u0105\u017c\u0119 Jaros\u0142aw I M\u0105dry (978-1054) zapisa\u0142 si\u0119 w historii d\u0142ugim i wielce owocnym dla Rusi Kijowskiej panowaniem. Opr\u00f3cz sukces\u00f3w militarnych i ekonomicznych mia\u0142 olbrzymie osi\u0105gni\u0119cia cywilizacyjne, m.in. poprzez kodyfikowanie praw zwyczajowych i tworzenie fundament\u00f3w edukacji narodu (w postaci np. imponuj\u0105cej biblioteki przy soborze M\u0105dro\u015bci Bo\u017cej).<\/p>\n Dla wzmacniania pozycji swego pa\u0144stwa w Europie, konstruowa\u0142 korzystne maria\u017ce swoich najbli\u017cszych krewnych \u2013 m.in. trzy jego c\u00f3rki po\u015blubi\u0142y kr\u00f3l\u00f3w Norwegii, Francji i W\u0119gier. Niestety, pomys\u0142 podzielenia kraju mi\u0119dzy syn\u00f3w na dzielnice i ustanowienie tzw. senioratu, maj\u0105cego zapewni\u0107 bezkonfliktowe zarz\u0105dzanie ca\u0142ym organizmem pa\u0144stwowym, osi\u0105gn\u0105\u0142 odwrotny do zamierzonego skutek \u2013 wkr\u00f3tce po \u015bmierci Jaros\u0142awa rozgorza\u0142a walka o w\u0142adz\u0119, kt\u00f3rej pocz\u0105tkowym efektem by\u0142a ucieczka z Kijowa w\u0142a\u015bnie seniora, ksi\u0119cia Izas\u0142awa.<\/p>\n![\"Kazimierz](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/jersch_kazimierz-405.jpg\")
Kazimierz I Odnowiciel (1016-1058)<\/strong><\/p>\n