{"id":6552,"date":"2024-12-15T22:24:33","date_gmt":"2024-12-15T20:24:33","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/1000-lat-miedzy-dnieprem-i-wisla-66\/"},"modified":"2024-12-15T22:24:33","modified_gmt":"2024-12-15T20:24:33","slug":"1000-lat-miedzy-dnieprem-i-wisla-66","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/1000-lat-miedzy-dnieprem-i-wisla-66\/","title":{"rendered":"1000 lat mi\u0119dzy Dnieprem i Wis\u0142\u0105 (66)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Manifestacja mieszka\u0144c\u00f3w Wilna po zaj\u0119ciu miasta przez Wojsko Polskie (1919 r.)<\/strong><\/p>\n

<\/strong>Z pocz\u0105tkiem marca 1919 r. polskie zgrupowania pod dow\u00f3dztwem gen. Stanis\u0142awa Szeptyckiego zmieni\u0142y taktyk\u0119 obronn\u0105 na akcje zaczepne. W ich wyniku opanowa\u0142y na wschodzie\u00a0S\u0142onim i Pi\u0144sk, a na p\u00f3\u0142nocy dotar\u0142y pod\u00a0Lid\u0119, gdzie zatrzyma\u0142y si\u0119 na kilka tygodni dla przygotowania \u2013 zgodnie z wol\u0105 J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego \u2013 zdecydowanej ofensywy w p\u00f3\u0142nocno-wschodnim teatrze dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/p>\n

Ofensyw\u0119 t\u0119 rozpocz\u0119to 16 IV 1919 roku. G\u0142\u00f3wne zadanie, jakim by\u0142o zaj\u0119cie Wilna, realizowa\u0142a grupa jazdy pu\u0142kownika\u00a0W\u0142adys\u0142awa Beliny-Pra\u017cmowskiego (9 szwadron\u00f3w kawalerii i pluton artylerii konnej) oraz grupa piechoty genera\u0142a Rydza-\u015amig\u0142ego (3 bataliony piechoty). Na\u00a0Lid\u0119 uderzy\u0142y oddzia\u0142y genera\u0142a\u00a0J\u00f3zefa Lasockiego, na\u00a0Baranowicze\u00a0i Nowogr\u00f3dek grupa genera\u0142a\u00a0Adama Mokrzeckiego, a na\u00a0\u0141uniniec genera\u0142a Antoniego Listowskiego. Miasta te oraz Wilno opanowano do 19 kwietnia.<\/p>\n

Po zaj\u0119ciu Wilna J\u00f3zef Pi\u0142sudski wyda\u0142 odezw\u0119 do mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142ego Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, deklaruj\u0105c samostanowienie wszystkich narodowo\u015bci przedrozbiorowej Rzeczpospolitej. Dalsze operacje na\u00a0Froncie Litewsko-Bia\u0142oruskim\u00a0dowodzonym od ko\u0144ca kwietnia przez genera\u0142a\u00a0Stanis\u0142awa Szeptyckiego,\u00a0przy wsp\u00f3\u0142udziale wojsk wielkopolskich (m.in.\u00a015 Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w\u00a0pod dow\u00f3dztwem pp\u0142k.\u00a0W\u0142adys\u0142awa Andersa) i cz\u0119\u015bci \u201eb\u0142\u0119kitnej armii\u201d gen. J\u00f3zefa Hallera, doprowadzi\u0142y do zdobycia\u00a0Mi\u0144ska, Bobrujska i Borysowa.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Stanis\u0142aw Maria Szeptycki (1867-1950 ) \u2013 polski wojskowy, hrabia, genera\u0142 major cesarskiej i kr\u00f3lewskiej Armii, genera\u0142 broni Wojska Polskiego<\/strong><\/p>\n

Podczas wojny z bolszewikami istotn\u0105 rol\u0119 w podejmowaniu przez Pi\u0142sudskiego strategicznych decyzji odegra\u0142 stosunek \u201ebia\u0142ych\u201d Rosjan do kwestii terytorialnych odradzaj\u0105cej si\u0119 Polski. W lipcu 1919 r. J\u00f3zef Pi\u0142sudski wys\u0142a\u0142 do kwatery gen.\u00a0Antona Denikina w Taganrogu\u00a0misj\u0119, kt\u00f3ra mimo wielomiesi\u0119cznych negocjacji nie uzyska\u0142a nic poza zgod\u0105 na niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski w granicach Kr\u00f3lestwa Kongresowego – Denikin\u00a0by\u0142 zdeklarowanym przeciwnikiem powstawania niepodleg\u0142ych pa\u0144stw na terenach imperialnej Rosji sprzed 1917 roku, w tym suwerennej Polski na wsch\u00f3d od Bugu, a ju\u017c w og\u00f3le nie dopuszcza\u0142 narodzin pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego.<\/p>\n

Sw\u0105 but\u0119 i arogancj\u0119 pokaza\u0142 m.in. wysuwaj\u0105c \u017c\u0105danie wycofania wojsk polskich z Podola i Wo\u0142ynia\u00a0i przekazania tych teren\u00f3w jego armii (potrzebnych mu \u201edla wybrania rekruta i zbo\u017ca\u201d), a tak\u017ce zawieszania rosyjskich symboli pa\u0144stwowych na wsch\u00f3d od granicy Kongres\u00f3wki. W takim stanie rzeczy Pi\u0142sudski s\u0142usznie uzna\u0142, \u017ce Polska nie ma interesu pa\u0144stwowego w sukcesie bia\u0142ych i pomimo nacisk\u00f3w Francji i Wielkiej Brytanii uchyli\u0142 si\u0119 od wsparcia Denikina.<\/p>\n

Tak\u017ce w lipcu 1919 r. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 negocjacje polsko-bolszewickie, kontynuowane do grudnia tego roku. Reprezentuj\u0105cy bolszewik\u00f3w Julian Marchlewski\u00a0zapewni\u0142 Polak\u00f3w, \u017ce sowiecka Rosja gotowa jest odst\u0105pi\u0107 im Litw\u0119 i Bia\u0142oru\u015b. 26 X 1919 r. wys\u0142annik Pi\u0142sudskiego,\u00a0kapitan Ignacy Boerner, przekaza\u0142 Marchlewskiemu, \u017ce Polakom nie zale\u017cy na zwyci\u0119stwie Denikina. Obieca\u0142 te\u017c, \u017ce Wojsko Polskie nie uderzy w okolicach\u00a0Mozyrza\u00a0na Armi\u0119 Czerwon\u0105, gdy ta przerzuci swoje jednostki dla zlikwidowania oporu bia\u0142ych. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Genera\u0142 porucznik Anton Denikin(1872-1947)jeden z kilku dow\u00f3dc\u00f3w antykomunistycznej \u201ebia\u0142ej\u201d armii Rosji. Syn<\/strong> by\u0142ego ch\u0142opa pa\u0144szczy\u017anianego z okolic Saratowa i polskiej szwaczki El\u017cbiety Wrzesi\u0144skiej. <\/strong><\/p>\n

W tocz\u0105cych si\u0119 w\u00f3wczas negocjacjach \u017c\u0105dania Polski, aby RFSRR\u00a0uzna\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy\u00a0i nie atakowa\u0142a wojsk Semena Petlury, zosta\u0142y odrzucone, co jednak nie mog\u0142o zmieni\u0107 strategii Pi\u0142sudskiego. Do wys\u0142anego przez Denikina 26 XI 1919 r.(po niepowodzeniu ofensywy przeciw bolszewikom pomi\u0119dzy Or\u0142em a Tu\u0142\u0105) osobistego pisma do Pi\u0142sudskiego z pro\u015bb\u0105 o pomoc w obliczu zagro\u017cenia bolszewickiego, ten przyj\u0105\u0142 pozycj\u0119 wyczekuj\u0105c\u0105, uznaj\u0105c \u017ce Denikin nie ma ju\u017c szans na zdobycie Moskwy i pokonanie bolszewik\u00f3w.<\/p>\n

Denikin na rozpocz\u0119cie zabieg\u00f3w o realny sojusz z Polsk\u0105 zdecydowa\u0142 si\u0119 dopiero w obliczu kl\u0119ski, uprzednio przez kilka miesi\u0119cy pr\u00f3buj\u0105c prowadzi\u0107 rozmowy z pozycji si\u0142y, wykorzystuj\u0105c naciski francuskie na Polsk\u0119. Na naciski zachodnich misji wojskowych w sprawie pomocy dla bia\u0142ych Pi\u0142sudski odpowiada\u0142, i\u017c \u201enie ma z kim rozmawia\u0107, bo Ko\u0142czak i Denikin to reakcjoni\u015bci i imperiali\u015bci\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>
<\/strong><\/em>J\u00f3zef Haller<\/strong> <\/strong>(1873\u20131960) \u2013 genera\u0142 broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodnicz\u0105cy ZHP<\/strong><\/p>\n

Warto nadmieni\u0107, \u017ce gra Pi\u0142sudskiego bywa cz\u0119sto interpretowana jako stawianie na mniejsze z\u0142o, bo w gruncie rzeczy takim widzia\u0142 on m\u0142ode pa\u0144stwo proletariackie w kontek\u015bcie bardzo z\u0142ych do\u015bwiadcze\u0144 Polski ze strony carskiej Rosji. Cho\u0107 do dzi\u015b zdarzaj\u0105 si\u0119 zarzuty wsp\u00f3\u0142winy Polski za zwyci\u0119stwo bolszewizmu, to przecie\u017c postawa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego by\u0142a absolutnie rozs\u0105dna i honorowa z polskiego punktu widzenia, a ponadto ju\u017c nied\u0142ugo mia\u0142a uratowa\u0107 Europ\u0119 przed czerwonymi hordami.\u00a0<\/p>\n

Rozpocz\u0119te w lipcu 1919 r. negocjacje polsko-bolszewickie zosta\u0142y przerwane w grudniu tego\u017c roku po rozbiciu przez\u00a0Armi\u0119 Czerwon\u0105 Si\u0142 Zbrojnych Po\u0142udnia, dowodzonych przez gen.\u00a0Denikina, i ograniczeniu terytorium zajmowanego przez si\u0142y bia\u0142ych do Krymu\u00a0i Noworosyjska. Zanim do tego dosz\u0142o, Polski wywiad radiowy pod kierownictwem porucznika Jana Kowalewskiego, z\u0142ama\u0142 kody szyfrowe Armii Czerwonej i wojsk gen. Denikina. Mia\u0142o to rozstrzygaj\u0105ce znaczenie dla podejmowania decyzji przez Naczelnego Wodza J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n

W ko\u0144cu 1919 roku front wschodni przebiega\u0142 nast\u0119puj\u0105co: Uszyca\u00a0(lewy dop\u0142yw Dniestru) \u2013\u00a0P\u0142oskir\u00f3w\u00a0\u2013\u00a0S\u0142ucz\u00a0(prawy dop\u0142yw\u00a0Prypeci) \u2013\u00a0Ubor\u0107 (prawy dop\u0142yw Prypeci) \u2013\u00a0P\u0142ycz\u00a0(lewy dop\u0142yw Prypeci), a dalej na p\u00f3\u0142noc przez\u00a0Bobrujsk, wzd\u0142u\u017c Berezyny, a nast\u0119pnie przez\u00a0Lepel\u00a0i Po\u0142ock\u00a0do\u00a0Dyneburga.<\/p>\n

cdn<\/strong><\/p>\n

Adam JERSCHYNA<\/strong>
ajer@ukr.net<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Manifestacja mieszka\u0144c\u00f3w Wilna po zaj\u0119ciu miasta przez Wojsko Polskie (1919 r.) Z pocz\u0105tkiem marca 1919 r. polskie zgrupowania pod dow\u00f3dztwem gen. Stanis\u0142awa Szeptyckiego zmieni\u0142y taktyk\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6553,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[85],"tags":[],"class_list":["post-6552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1000-lat"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t