{"id":6556,"date":"2024-12-16T00:38:59","date_gmt":"2024-12-15T22:38:59","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/1000-lat-miedzy-dnieprem-i-wisla-68\/"},"modified":"2024-12-16T00:38:59","modified_gmt":"2024-12-15T22:38:59","slug":"1000-lat-miedzy-dnieprem-i-wisla-68","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/1000-lat-miedzy-dnieprem-i-wisla-68\/","title":{"rendered":"1000 lat mi\u0119dzy Dnieprem i Wis\u0142\u0105 (68)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Towarzysz\u0105ca bolszewickiej agresji prymitywna propaganda, maj\u0105ca ws\u0105czy\u0107 w tych \u201ekt\u00f3rych dr\u0119czy g\u0142\u00f3d\u201d nienawi\u015b\u0107 do \u201epan\u00f3w\u201d, nie odnios\u0142a zamierzonego skutku. Reprodukcja bolszewickiego plakatu propagandowego, 1920<\/em>. \u201eOto czym ko\u0144cz\u0105 si\u0119 pa\u0144skie pomys\u0142\u201d, \u201eNiech \u017cyje sowiecka Polska\u201d (na fladze)<\/em><\/strong><\/p>\n

Bitwa warszawska 1920<\/em> zajmuje poczesne miejsce w dziejach ludzko\u015bci – uratowa\u0142a Europ\u0119 przed rozlewem bolszewickiego barbarzy\u0144stwa. Analogicznie do Odsieczy Wiede\u0144skiej 1683, <\/em>kiedy to polskie rycerstwo pod wodz\u0105 kr\u00f3la Jana III Sobieskiego uniemo\u017cliwi\u0142o armii Imperium Osma\u0144skiego nawracanie ogniem i mieczem chrze\u015bcija\u0144skich Europejczyk\u00f3w na islam, tak\u017ce w sierpniu 1920 roku to Polakom przysz\u0142o bohatersko za\u017cegna\u0107 kolejne \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla chrze\u015bcija\u0144stwa. Dzi\u0119ki rozgromieniu w\u00f3wczas bolszewik\u00f3w Polska ugruntowa\u0142a dla siebie chlubne miano przedmurza chrze\u015bcija\u0144stwa, jakim ju\u017c w XV wieku nazywano Rzeczpospolit\u0105 Obojga Narod\u00f3w za zas\u0142ugi w wojnach z Tatarami i Turkami.\u00a0<\/p>\n

Towarzysz\u0105ca bolszewickiej agresji prymitywna propaganda, maj\u0105ca ws\u0105czy\u0107 w tych \u201ekt\u00f3rych dr\u0119czy g\u0142\u00f3d\u201d nienawi\u015b\u0107 do \u201epan\u00f3w\u201d, nie odnios\u0142a zamierzonego skutku. Bogobojny polski lud potraktowa\u0142 marsz czerwonoarmist\u00f3w z jego \u201ewyzwolicielskimi\u201d has\u0142ami niczym agresj\u0119 hord Czyngis Chana i masowo zg\u0142asza\u0142 si\u0119 w szeregi Wojska Polskiego, aby obroni\u0107 dopiero co odzyskan\u0105 i jak\u017ce upragnion\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. W\u015br\u00f3d ochotnik\u00f3w byli przedstawiciele wszystkich warstw spo\u0142ecznych o pe\u0142nej gamie wiekowej; du\u017cy odsetek stanowili kilkunastoletni ch\u0142opcy, kt\u00f3rzy \u201epoprawiaj\u0105c\u201d swoje metryki zostawali \u017co\u0142nierzami gotowymi te\u017c odda\u0107 \u017cycie w ofierze dla Boga, Honoru i Ojczyzny. Takiej gremialno\u015bci, motywacji i po\u015bwi\u0119cenia obywateli \u201epa\u0144skiej Polski\u201d nie przewidzieli bolszewicy – przegrali ze s\u0142abszymi militarnie lecz silniejszymi moralnie bitw\u0119, kt\u00f3ra nie bez pewnej metafizycznej s\u0142uszno\u015bci bywa nazywana Cudem nad Wis\u0142\u0105<\/em>.<\/p>\n

J\u00f3zef Pi\u0142sudski, od 19 marca 1920 posiadaj\u0105cy unikatowy stopie\u0144 wojskowy Pierwszego Marsza\u0142ka Polski, rozwa\u017ca\u0142 w nocy z 5 na 6 sierpnia 1920 roku w Belwederze operacyjne warianty rozegrania bitwy o Warszaw\u0119. W\u015br\u00f3d os\u00f3b analizuj\u0105cych sytuacj\u0119 znajdowali si\u0119: szef Sztabu Generalnego gen. Tadeusz Rozwadowski i przedstawiciel francuskiej misji wojskowej gen. Maxime Weygand. Wst\u0119pnie przyj\u0119to, aby cz\u0119\u015bci\u0105 si\u0142 zatrzyma\u0107 uderzenie rosyjskie przed Warszaw\u0105, a na prawym skrzydle odtworzy\u0107 odwody operacyjne i uderzy\u0107 nimi na po\u0142udniow\u0105 flank\u0119 przeciwnika. Nad ranem marsza\u0142ek Pi\u0142sudski wybra\u0142 ostatecznie rejon koncentracji wojsk do przeciwuderzenia. W odr\u00f3\u017cnieniu od koncepcji genera\u0142\u00f3w Rozwadowskiego i Weyganda, kt\u00f3rzy preferowali koncentracj\u0119 bli\u017cej Warszawy i p\u0142ytki, mniej ryzykowny manewr oskrzydlaj\u0105cy z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 pog\u0142\u0119bienia obrony na kierunku stolicy, Marsza\u0142ek zdecydowa\u0142 przesun\u0105\u0107 grup\u0119 uderzeniow\u0105 na po\u0142udnie, poza lini\u0119 rzeki Wieprz i wykona\u0107 g\u0142\u0119boki manewr nie tylko na skrzyd\u0142a rosyjskiego Frontu Zachodniego, ale tak\u017ce na jego ty\u0142y. 6 sierpnia po po\u0142udniu zosta\u0142 wydany rozkaz nr 8358\/III, kt\u00f3ry uruchamia\u0142 realizacj\u0119 planu operacji.<\/p>\n

12 sierpnia J\u00f3zef Pi\u0142sudski opu\u015bci\u0142 Warszaw\u0119 i uda\u0142 si\u0119 do Kwatery G\u0142\u00f3wnej w Pu\u0142awach. Przed wyjazdem z\u0142o\u017cy\u0142 na r\u0119ce premiera Wincentego Witosa dymisj\u0119 z funkcji Naczelnika Pa\u0144stwa i Naczelnego Wodza. By\u0142a to reakcja na sugestie oponent\u00f3w politycznych Pi\u0142sudskiego, \u017ce skoro rozmowy pokojowe z bolszewikami nic nie da\u0142y, to Polska musi pozyska\u0107 pomoc kraj\u00f3w Ententy, jakie – i owszem – udziel\u0105 jej, ale pod warunkiem odej\u015bcia Marsza\u0142ka. M\u0105dry i odpowiedzialny premier \u2013 Wincenty Witos – dymisji tej na szcz\u0119\u015bcie nie przyj\u0105\u0142.<\/p>\n

W przebiegu bitwy warszawskiej wyr\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 wyra\u017anie trzy kompleksy wydarze\u0144: b\u00f3j na przedmo\u015bciu warszawskim,\u00a0walki nad Wkr\u0105\u00a0i manewr znad Wieprza.<\/p>\n

13 sierpnia (pierwszego dnia bitwy) nast\u0105pi\u0142o z kierunku p\u00f3\u0142nocno – wschodniego gwa\u0142towne natarcie dw\u00f3ch rosyjskich zwi\u0105zk\u00f3w taktycznych: jednej dywizji z 3 Armii \u0141azarewicza i jednej z 16 Armii So\u0142\u0142ohuba. Kieruj\u0105c si\u0119 na Warszaw\u0119 dywizje te prze\u0142ama\u0142y obron\u0119 11 Dywizji pu\u0142kownika Boles\u0142awa Ja\u017awi\u0144skiego i zdoby\u0142y Radzymin. Nast\u0119pnie jedna z nich ruszy\u0142a na Prag\u0119, a druga skr\u0119ci\u0142a w prawo – na Niepor\u0119t i Jab\u0142onn\u0105. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dramatyczna walka pod Radzyminem, niekiedy mylnie uznawana za ca\u0142\u0105 bitw\u0119 warszawsk\u0105<\/em>. Niepowodzenia sk\u0142oni\u0142y dow\u00f3dc\u0119 polskiego Frontu P\u00f3\u0142nocnego do zdecydowania o wcze\u015bniejszym rozpocz\u0119ciu dzia\u0142a\u0144 zaczepnych przez 5 Armi\u0119 genera\u0142a Sikorskiego z obszaru Modlina, by tym samym odci\u0105\u017cy\u0107 1 Armi\u0119 os\u0142aniaj\u0105c\u0105 Warszaw\u0119.<\/p>\n

14 sierpnia zaci\u0119te walki wywi\u0105za\u0142y si\u0119 ju\u017c wzd\u0142u\u017c wschodnich i po\u0142udniowo – wschodnich umocnie\u0144 przedmo\u015bcia warszawskiego na odcinku od Wi\u0105zowny po rejon Radzymina. Si\u0142y polskie stawia\u0142y wsz\u0119dzie twardy op\u00f3r i nacieraj\u0105ce wojska rosyjskie nie uzyska\u0142y powa\u017cniejszych sukces\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Polski plakat propagandowy, przedstawiaj\u0105cy Lwa Trockiego \u2013 lipiec 1920<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

15 sierpnia koncentryczne natarcie odwodowych dywizji polskich (10 Dywizji genera\u0142a \u017beligowskiego i 1 Dywizji Litewsko-Bia\u0142oruskiej genera\u0142a Jana Rz\u0105dkowskiego), po ca\u0142odziennych za\u017cartych bojach przynios\u0142o du\u017cy sukces. Odzyskany zosta\u0142 Radzymin i polskie oddzia\u0142y wr\u00f3ci\u0142y na pozycje utracone przed dwoma dniami. 16 sierpnia na liniach bojowych przedmo\u015bcia warszawskiego toczy\u0142y si\u0119 nadal intensywne walki, ale sytuacja wojsk polskich ulega\u0142a cz\u0119\u015bciowej poprawie. W strefie Modlina dzia\u0142ania zbrojne pocz\u0105tkowo nie dawa\u0142y r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anego rozstrzygni\u0119cia. 5 Armia genera\u0142a Sikorskiego, kt\u00f3ra na rozkaz dow\u00f3dcy Frontu P\u00f3\u0142nocnego przesz\u0142a 14 sierpnia do natarcia w kierunku Nasielska, czyni\u0142a post\u0119py. By\u0142y to jednak sukcesy o znaczeniu lokalnym. Dopiero w dwa dni p\u00f3\u017aniej, czyli 16 sierpnia, koncentryczne uderzenie armii Sikorskiego, wyprowadzone z po\u0142udniowo-wschodnich fort\u00f3w Modlina i znad Wkry, doprowadzi\u0142o do opanowania Nasielska. Umo\u017cliwi\u0142o to kontynuowanie pomy\u015blnych dzia\u0142a\u0144 na Serock i Pu\u0142tusk.<\/p>\n

Niepomy\u015blnie natomiast sytuacja wygl\u0105da\u0142a na lewym skrzydle frontu polskiego. 4 Armia Szuwajewa i 3 Korpus Kawalerii Gaja, par\u0142y na P\u0142ock, W\u0142oc\u0142awek i Brodnic\u0119, a w rejonie Nieszawy rozpocz\u0119\u0142y ju\u017c forsowanie Wis\u0142y. Pod wp\u0142ywem trwo\u017cnych wiadomo\u015bci, kt\u00f3re nap\u0142ywa\u0142y z rejonu Warszawy oraz W\u0142oc\u0142awka i Brodnicy, naczelny w\u00f3dz Wojska Polskiego zdecydowa\u0142 si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 manewr zaczepny znad dolnego Wieprza. 16 sierpnia 1920 rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 kontruderzenie. Dywizje grupy uderzeniowej, maj\u0105ce ogromn\u0105 przewag\u0119 nad s\u0142ab\u0105 radzieck\u0105 grup\u0105 mozyrsk\u0105, ruszy\u0142y szerokim frontem, by ju\u017c w drugim dniu natarcia dotrze\u0107 do szosy Warszawa-Brze\u015b\u0107. Rokowa\u0142o to wyj\u015bcie na ty\u0142y wojsk sowieckich pod Warszaw\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a>
J\u00f3zef Pi\u0142sudski i Edward Rydz-\u015amig\u0142y \u2013 dow\u00f3dcy polskiej grupy uderzeniowej Frontu \u015arodkowego, sierpie\u0144 1920<\/strong><\/p>\n

Prawe skrzyd\u0142o natarcia os\u0142ania\u0142a 3 Dywizja Piechoty Legion\u00f3w, maszeruj\u0105ca na W\u0142odaw\u0119 i Brze\u015b\u0107. Pod Warszaw\u0105 wojska sowieckie zosta\u0142y zwi\u0105zane energicznym zwrotem zaczepnym si\u0142 polskich przedmo\u015bcia, wspartych czo\u0142gami i oddzia\u0142ami atakuj\u0105cymi w kierunku na Mi\u0144sk Mazowiecki. Post\u0119py uzyskane ju\u017c w pierwszym dniu natarcia by\u0142y znaczne.<\/p>\n

3 Dywizja Piechoty Legion\u00f3w zaj\u0119\u0142a W\u0142odaw\u0119, 1 Dywizja Piechoty Legion\u00f3w odcinek Wisznice-Wohy\u0144, a 21 Dywizja Piechoty G\u00f3rskiej oraz dywizje wielkopolskie 14 i 16 osi\u0105gn\u0119\u0142y rubie\u017c rzeki Wilgi, zaj\u0119\u0142y Garwolin i wysun\u0119\u0142y patrole pod Wi\u0105zown\u0105. 2 Dywizja Piechoty Legion\u00f3w, przerzucona z zachodniego brzegu Wis\u0142y, przej\u0119\u0142a rol\u0119 odwodu grupy uderzeniowej.<\/p>\n

17 sierpnia si\u0142y polskie osi\u0105gn\u0119\u0142y lini\u0119 Bia\u0142a Podlaska \u2013 Mi\u0119dzyrzec \u2013 Siedlce \u2013 Ka\u0142uszyn – Mi\u0144sk Mazowiecki. W tym samym czasie reszta wojsk polskich przesz\u0142a do kontrofensywy na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci frontu. 5 Armia znad Wkry uderzy\u0142a na XV i III Armie bolszewickie. Wskutek braku \u0142\u0105czno\u015bci z dow\u00f3dztwem i zm\u0119czenia \u017co\u0142nierzy, wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 wojsk sowieckich przesz\u0142a do chaotycznego odwrotu. Cz\u0119\u015b\u0107 si\u0142 sowieckich – 3 korpus kawalerii Gaj-Chana (dwie dywizje) oraz cz\u0119\u015b\u0107 4 i 15 armii (6 dywizji) – nie mog\u0105c si\u0119 przebi\u0107 na wsch\u00f3d, 24 sierpnia 1920 roku przekroczy\u0142a granic\u0119 niemieck\u0105 i zosta\u0142a internowana na terytorium Prus Wschodnich.<\/p>\n

\n

Adam JERSCHYNA<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Towarzysz\u0105ca bolszewickiej agresji prymitywna propaganda, maj\u0105ca ws\u0105czy\u0107 w tych \u201ekt\u00f3rych dr\u0119czy g\u0142\u00f3d\u201d nienawi\u015b\u0107 do \u201epan\u00f3w\u201d, nie odnios\u0142a zamierzonego skutku. Reprodukcja bolszewickiego plakatu propagandowego, 1920. \u201eOto…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6557,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[85],"tags":[],"class_list":["post-6556","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1000-lat"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t