{"id":8831,"date":"2025-03-07T09:00:34","date_gmt":"2025-03-07T07:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=8831"},"modified":"2025-03-07T09:00:34","modified_gmt":"2025-03-07T07:00:34","slug":"majac-w-kieszeni-50-zlotych-rozwazaj-pozytywnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/majac-w-kieszeni-50-zlotych-rozwazaj-pozytywnie\/","title":{"rendered":"Maj\u0105c w kieszeni 50 z\u0142otych rozwa\u017caj pozytywnie\u00a0"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Banknot 50 z\u0142 ukazuje wizerunek Kazimierza III Wielkiego. Urodzony 30 kwietnia 1310 r w Kowalu, by\u0142 najm\u0142odszym synem W\u0142adys\u0142awa I \u0141okietka i Jadwigi Boles\u0142aw\u00f3wny, si\u00f3dmym kr\u00f3lem Polski, ostatnim monarch\u0105 z dynastii Piast\u00f3w, b\u0119d\u0105cych na tronie polskim od ok. 960 do 1370 r, prawie 410 lat. Kazimierz Wielki panowa\u0142 w latach 1333-1370.<\/p>\n

Wed\u0142ug w\u0142asnych s\u0142\u00f3w, Kazimierz nie potrafi\u0142 czyta\u0107, cho\u0107 by\u0142a to umiej\u0119tno\u015b\u0107 powszechna w\u015br\u00f3d monarch\u00f3w tej epoki. W 1331 roku Kazimierz wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w bitwie pod P\u0142owcami, ale w porozumieniu z ojcem zostawi\u0142 pole walki przed jej zako\u0144czeniem.<\/p>\n

W 1333 roku przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 i zosta\u0142 koronowany na kr\u00f3la. Zdo\u0142a\u0142 doprowadzi\u0107 do pokoju z gro\u017anymi s\u0105siadami. Mi\u0119dzy innymi, w 1343 roku w Kaliszu zawar\u0142 wieczysty pok\u00f3j z Krzy\u017cakami, unormowa\u0142 stosunki z kr\u00f3lestwem Czech. W historiografii jest uwa\u017cany za jednego z najwybitniejszych w\u0142adc\u00f3w Polski, a zw\u0142aszcza ze wzgl\u0119du na jego zdolno\u015bci dyplomatyczne i umiej\u0119tno\u015bci gospodarcze.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym sojusznikiem Kazimierza III Wielkiego na arenie mi\u0119dzynarodowej by\u0142o Kr\u00f3lestwo W\u0119gier. Z pomoc\u0105 w\u0119giersk\u0105 w latach 1340\u20131349 anektowa\u0142 wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Rusi Halicko-W\u0142odzimierskiej.<\/p>\n

W polityce wewn\u0119trznej doprowadzi\u0142 do kodyfikacji prawa, w tym wyda\u0142 statuty wi\u015blicko-piotrkowskie, jako zbiory praw podstawowych. S\u0105 to jedne z pierwszych na ziemiach polskich pisanych regulacji z intencji prawotw\u00f3rczych, kt\u00f3re wesz\u0142y w \u017cycie w po\u0142owie XIV wieku. Statut wi\u015blicki uwa\u017cany jest za najstarszy polski dokument dotycz\u0105cy ochrony przyrody, poniewa\u017c wprowadza\u0142 kary za wyr\u0105b d\u0119b\u00f3w oraz innych drzew w cudzych lasach.<\/p>\n

Kazimierz Wielki skutecznie przys\u0142u\u017cy\u0142\u00a0 si\u0119\u00a0 rozbudowie systemu obrony pa\u0144stwa oraz rozwoju miast. Ufundowa\u0142 szereg wielkich inwestycji budowlanych, za spraw\u0105 kt\u00f3rych o kr\u00f3lu do dzisiaj m\u00f3wi si\u0119, \u017ce \u201ezasta\u0142 Polsk\u0119 drewnian\u0105, a zostawi\u0142 murowan\u0105\u201d.<\/em><\/p>\n

W 1364 r. za\u0142o\u017cy\u0142 w Krakowie pierwsz\u0105 uczelni\u0119 wy\u017csz\u0105 \u2013 Studium Generale<\/em>, kt\u00f3ra zdo\u0142a\u0142a wykszta\u0142ci\u0107 zaledwie sze\u015bciu student\u00f3w, nim przepad\u0142a wraz ze \u015bmierci\u0105 swego fundatora w 1370 roku.\u00a0 Ta uczelnia w okresie renesansu rozkwit\u0142a pod now\u0105 nazw\u0105 \u2013 Akademia Krakowska.<\/p>\n

Cztery \u017cony urodzi\u0142y Kazimierzowi Wielkiemu \u0142\u0105cznie pi\u0119\u0107 c\u00f3rek. Kr\u00f3l mia\u0142 te\u017c przynajmniej dw\u00f3ch nie\u015blubnych syn\u00f3w,\u00a0 nie doczeka\u0142 si\u0119 natomiast \u017cadnego legalnego m\u0119skiego potomka. Zmar\u0142 5 listopada 1370 r w Krakowie.<\/p>\n

Eugeniusz GO\u0141YBARD
\n<\/em>z wykorzystaniem \u017ar\u00f3de\u0142 otwartych.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Banknot 50 z\u0142 ukazuje wizerunek Kazimierza III Wielkiego. Urodzony 30 kwietnia 1310 r w Kowalu, by\u0142 najm\u0142odszym synem W\u0142adys\u0142awa I \u0141okietka i Jadwigi Boles\u0142aw\u00f3wny, si\u00f3dmym…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8832,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-8831","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przeczytaj"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t