{"id":8836,"date":"2025-03-11T13:33:07","date_gmt":"2025-03-11T11:33:07","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=8836"},"modified":"2025-09-19T12:19:52","modified_gmt":"2025-09-19T09:19:52","slug":"obchody-85-rocznicy-zbrodni-katynskiej-w-bykowni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/obchody-85-rocznicy-zbrodni-katynskiej-w-bykowni\/","title":{"rendered":"Obchody 85. rocznicy Zbrodni Katy\u0144skiej w Bykowni"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

W 85. rocznic\u0119 podj\u0119cia przez Moskw\u0119 decyzji o rozstrzelaniu polskich je\u0144c\u00f3w, przebywaj\u0105cych w obozach na terenie \u00f3wczesnego ZSRR, Polacy i Ukrai\u0144cy 5 marca wsp\u00f3lnie oddali ho\u0142d ofiarom Zbrodni Katy\u0144skiej spoczywaj\u0105cym na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bykowni pod Kijowem. Uroczysto\u015b\u0107 w Bykowni rozpocz\u0119\u0142y zaplanowane w Polsce obchody, kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119 w ramach ustanowionego przez Sejm RP Roku Pami\u0119ci Polskich Bohater\u00f3w z Katynia, Miednoje, Charkowa i Bykowni.<\/p>\n

Cmentarz w Bykowni jest jednym z dw\u00f3ch – obok charkowskich Piatichatek – cmentarzy katy\u0144skich na terytorium Ukrainy. W tym miejscu w zbiorowych mogi\u0142ach pogrzebano oko\u0142o 150 tys. ofiar komunizmu r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, w tym ok. 3,5 tys. Polak\u00f3w z listy katy\u0144skiej, zabitych przez sowiet\u00f3w w 1940 r.<\/p>\n

Uroczysto\u015bciom, zorganizowanym przez Urz\u0105d do Spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych z udzia\u0142em delegacji rz\u0105dowej, przewodzi\u0142 szef UdSKiOR Lech Parell, kt\u00f3ry reprezentowa\u0142 premiera Donalda Tuska. Uczestniczyli w nich m.in. ministrowie kultury Polski i Ukrainy, Hanna Wr\u00f3blewska i Myko\u0142a Toczycki.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W obchodach smutnej rocznicy wzi\u0119li udzia\u0142 te\u017c:<\/p>\n

Piotr \u0141ukasiewicz \u2013 charge d’affaires ad interim Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Kijowie, Natalia Ka\u0142mykowa \u2013 Minister ds. Weteran\u00f3w Ukrainy, O\u0142eksandr Miszczenko \u2013 zast\u0119pca Ministra Spraw Zagranicznych Ukrainy, Julia Hnatiuk \u2013 p.o. przewodnicz\u0105cej Ukrai\u0144skiego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, Wo\u0142odymyr Tyliszczak \u2013 zast\u0119pca przewodnicz\u0105cej Ukrai\u0144skiego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, Wiktor Wojna\u0142owicz \u2013 zast\u0119pca przewodnicz\u0105cego Pa\u0144stwowej S\u0142u\u017cby Ukrainy ds. Polityki Etnicznej i Wolno\u015bci Sumienia, Pawe\u0142 Owad \u2013 Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w Kijowie, Bohdan Netreb\u0430 – p.o. dyrektora Narodowego Rezerwatu Historycznego i Kulturowego \u201eBykowia\u0144skie Mogi\u0142y\u201d, duchowie\u0144stwo.<\/p>\n

Obecni byli r\u00f3wnie\u017c przedstawiciele Biura Attache Obrony przy Ambasadzie RP w Kijowie, Polskiej Policji i Sta\u017cy Granicznej, Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Sybirak\u00f3w, Og\u00f3lnopolskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 r., Federacji Rodzin Katy\u0144skich, Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy, Federacji Organizacji Polskich w Ukrainie i Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Przedsi\u0119biorc\u00f3w Polskich.<\/p>\n

\u201eStoimy tu z wielkim wzruszeniem na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bykowni, jako jedynym obecnie nam dost\u0119pnym miejscu poch\u00f3wku ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej. Przyjechali\u015bmy tutaj, aby uhonorowa\u0107 wszystkie ofiary tej zbrodni, a robimy to w dzie\u0144 5 marca nie przypadkowo. To w\u0142a\u015bnie tego dnia 85 lat temu biuro polityczne sowieckiej partii komunistycznej podj\u0119\u0142o decyzj\u0119 o wymordowaniu polskich je\u0144c\u00f3w wojennych. Chcemy, aby ten dzie\u0144 by\u0142 zawsze pami\u0119tany, aby nie usz\u0142o niczyj uwagi to, \u017ce Zbrodnia Katy\u0144ska by\u0142a przemy\u015blanym, szczeg\u00f3\u0142owo ugruntowanym i zaplanowanym mordem, w kt\u00f3rym krew na r\u0119kach ma, przede wszystkim, ca\u0142e kierownictwo \u00f3wczesnej rosji\u201d \u2013 zainaugurowa\u0142 uroczysto\u015b\u0107 szef Urz\u0119du do Spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych Lech Parell.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u201ePa\u0144stwo polskie ma nie tylko obowi\u0105zek piel\u0119gnowania pami\u0119ci o swoich bohaterach i ofiarach, ale tak\u017ce dbania o ich groby, jako symbole naszej historii i naszej to\u017csamo\u015bci. Ka\u017cdy cmentarz wojenny, ka\u017cda mogi\u0142a \u2013 to \u015bwiadectwo po\u015bwi\u0119cenia tych, kt\u00f3rzy oddali \u017cycie za Ojczyzn\u0119. Dzi\u015b, gdy za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105, gdy tutaj trwa brutalna wojna, widzimy, jak historia zatacza kr\u0105g. Niewinni ludzie gin\u0105, broni\u0105c swojej ziemi przed agresorem. To przestroga dla \u015bwiata i przypomnienie, \u017ce wolno\u015b\u0107 nie jest dana raz na zawsze\u201d \u2013 zauwa\u017cy\u0142a w swoim przem\u00f3wieniu Minister Kultury Polski Hanna Wr\u00f3blewska.<\/p>\n

Minister Kultury i Komunikacji Strategicznej Ukrainy Myko\u0142a Toczycki zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce sowieci nie tylko zamordowali obywateli polskich z listy katy\u0144skiej, ale chcieli te\u017c zniszczy\u0107 pami\u0119\u0107 o nich.<\/p>\n

\u201eChylimy dzi\u015b czo\u0142a przed dziesi\u0105tkami tysi\u0119cy ofiar totalitarnego re\u017cimu sowieckiego. Oficerowie, przedstawiciele polskiej inteligencji, prawnicy, dziennikarze, in\u017cynierowie, naukowcy, nauczyciele, lekarze. Pochowani tutaj, w bykownia\u0144skim lesie, zostali straceni podw\u00f3jnie. Gin\u0119li z r\u0105k kat\u00f3w NKWD, kt\u00f3rych drugim zamiarem by\u0142o zabicie pami\u0119ci o nich\u201d – powiedzia\u0142.<\/p>\n

\u201eSzanujemy pami\u0119\u0107 tysi\u0119cy oficer\u00f3w i obywateli polskich pochowanych tutaj, sk\u0142adam wyrazy szczerego wsp\u00f3\u0142czucia, zar\u00f3wno rodzinom ofiar, znajduj\u0105cym si\u0119 tutaj, jak i przybywaj\u0105cym w Polsce. Dzielimy z Wami ten b\u00f3l, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce 85 lat temu, ale dzielimy z Wami te\u017c ten b\u00f3l, kt\u00f3ry prze\u017cywamy obecnie\u2026 Przyczyna jest ci\u0105gle ta sama \u2013 carska rosja, sowiecka rosja, putinowska rosja\u2026 Nie liczyli si\u0119 z lud\u017ami, zar\u00f3wno kiedy\u015b, jak i teraz, cz\u0142owiek dla nich jest niczym. Ale mamy dzisiaj szans\u0119 sko\u0144czy\u0107 z tym z\u0142em, \u017co\u0142nierze ukrai\u0144scy oddaj\u0105 swoje \u017cycie, aby to z\u0142o przesta\u0142o istnie\u0107\u201d – zaznaczy\u0142 O\u0142eksandr Miszczenko \u2013 zast\u0119pca Ministra Spraw Zagranicznych Ukrainy.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u201eJak\u017ce pi\u0119knie, dobitnie, g\u0142o\u015bno w tym strasznym bykownia\u0144skim lesie zabrzmia\u0142y hymny: Polski i Ukrainy. Wbrew temu, czego chcieli sowieci, a teraz chc\u0105 rosjanie, ani polsko\u015b\u0107 nie zmar\u0142a, ani ukrai\u0144sko\u015b\u0107 nie umiera. Pa\u0144stwo w swoich wyst\u0105pieniach pi\u0119knie opowiedzieli\u015bcie o historii i oddajemy cze\u015b\u0107 pomordowanym, zabitym \u017co\u0142nierzom, funkcjonariuszom, cywilom, urz\u0119dnikom, lekarzom, nauczycielom, kt\u00f3rzy tu s\u0105 pochowani i tym, kt\u00f3rzy wci\u0105\u017c jeszcze nie zostali w tych lasach odnalezieni. Ale chc\u0119 powiedzie\u0107, akurat tego dnia, w tym czasie, kiedy rosyjskie rakiety, bomby spadaj\u0105 na miejsca ukrai\u0144skiej i polskiej pami\u0119ci, r\u00f3wnie\u017c tutaj na Bykowni\u0119 i na Babij Jar, chc\u0119 odda\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzom ukrai\u0144skim, kt\u00f3rzy s\u0105 porywani, gn\u0119bieni, torturowani przez agresora rosyjskiego\u2026 \u201d \u2013 powiedzia\u0142 Piotr \u0141ukasiewicz \u2013 charge d’affaires ad interim Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Kijowie.<\/p>\n

Po przem\u00f3wieniach czcigodnych uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci odm\u00f3wiono modlitw\u0119 w intencji ofiar komunistycznej zbrodni pod przewodnictwem przedstawicieli Wszechukrai\u0144skiej Rady ds. Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i Organizacji Religijnych, po kt\u00f3rej przedstawiciele rz\u0105du RP i Ukrainy, Urz\u0119du do Spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych, korpusu dyplomatycznego i \u015brodowisk polskich Ukrainy z\u0142o\u017cyli wie\u0144ce, oddaj\u0105c ho\u0142d tym, kt\u00f3rych los skaza\u0142 na \u015bmier\u0107 w mrokach sowieckich katowni.<\/p>\n

Inf. DK<\/strong><\/p>\n

***<\/p>\n

21 wrze\u015bnia 2012 w Bykowni \u2013 podmiejskim lesie pod Kijowem \u2013 zosta\u0142 uroczy\u015bcie otwarty Polski Cmentarz Wojenny \u2013 \u00a0Czwarty Cmentarz Katy\u0144ski. Bykownia to miejsce, gdzie potajemnie zwo\u017cono i zakopywano zw\u0142oki ofiar masowych mord\u00f3w czynionych na obywatelach Ukrainy r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, w tym Polak\u00f3w w czasach stalinowskich w okresie tzw. Wielkiego Terroru w latach 1937\u20131940. Liczb\u0119 zamordowanych, spoczywaj\u0105cych tu w bezimiennych do\u0142ach \u015bmierci, szacuje si\u0119 na wiele tysi\u0119cy.<\/p>\n

Jak wspominaj\u0105 \u015bwiadkowie, w 1937 roku w lesie bykownia\u0144skim postawiono wysoki, niemal trzymetrowy, pomalowany na zielono parkan, ogradzaj\u0105cy obszar 5 hektar\u00f3w, \u00a0a potem prawie ka\u017cdej nocy przyje\u017cd\u017ca\u0142y tu kolumny ci\u0119\u017car\u00f3wek przykryte brezentem \u2013 od 3-ch do 6-ciu samochod\u00f3w. Na czele kolumny i na jej ko\u0144cu jecha\u0142y samochody osobowe.<\/p>\n

Skr\u0119ca\u0142y z szosy do lasu, w miejsce, dok\u0105d specjalnie wytyczono poln\u0105 drog\u0119, koleiny kt\u00f3rej wy\u015bcielano faszyn\u0105, by zatai\u0107 cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105ce \u015blady krwi. Wszyscy wiedzieli, \u017ce w tych samochodach przewo\u017c\u0105 zw\u0142oki. Ci\u0119\u017car\u00f3wki znika\u0142y za tym parkanem, a potem te\u017c, zamykaj\u0105ce kolumn\u0119, tzw. \u201eemki\u201d (osobowe samochody sztabowe) z wy\u0142\u0105czonymi \u015bwiat\u0142ami. Po chwili brama zamyka\u0142a si\u0119 \u00a0i wtedy za parkanem w\u0142\u0105czano \u015bwiat\u0142o.<\/p>\n

Dzi\u015b nekropolia upami\u0119tnia los 3435 polskich obywateli \u2013 ofiar tzw. \u201eZbrodni Katy\u0144skiej\u201d, jak pisa\u0142 Beria \u201ezatwardzia\u0142ych, nierokuj\u0105cych poprawy wrog\u00f3w w\u0142adzy sowieckiej\u201d, zamordowanych przez NKWD w 1940 r. z rozkazu politbiura sowieckiej partii komunistycznej.<\/p>\n

Istnienie masowych grob\u00f3w ujawniono w 1971 roku. Znalezione szcz\u0105tki pochowano we wsp\u00f3lnej mogile, umieszczaj\u0105c na pomniku informacj\u0119, \u017ce spoczywaj\u0105 tam \u201eofiary hitlerowskich mord\u00f3w z lat 1941-1943\u201d. Po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego ujawniono, \u017ce w miejscu tym spoczywaj\u0105 stalinowskie ofiary z lat 1934-1939. Nast\u0119pnie odkryto, \u017ce w\u015br\u00f3d spoczywaj\u0105cych w lesie pod Kijowem s\u0105 tak\u017ce ofiary mordu katy\u0144skiego.<\/p>\n

Od 2001 roku w Bykowni pracowa\u0142y zespo\u0142y Rady Ochrony Pami\u0119ci Walki i M\u0119cze\u0144stwa, kierowane przez prof. Andrzeja Kol\u0119. Znalezione przy szcz\u0105tkach przedmioty potwierdzi\u0142y, \u017ce spoczywaj\u0105 tam obywatele RP.<\/p>\n

28 listopada 2011 roku prezydenci Polski i Ukrainy wmurowali akt erekcyjny pod budow\u0119 Polskiego Cmentarza Wojennego w Bykowni. Uroczyste otwarcie cmentarza odby\u0142o si\u0119 21 wrze\u015bnia 2012 roku. Otwarta zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c ukrai\u0144ska cz\u0119\u015b\u0107 cmentarza, na kt\u00f3rej spoczywaj\u0105 ofiary NKWD zamordowane podczas stalinowskiego terroru w latach 30. XX wieku, w tym r\u00f3wnie\u017c Polacy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 85. rocznic\u0119 podj\u0119cia przez Moskw\u0119 decyzji o rozstrzelaniu polskich je\u0144c\u00f3w, przebywaj\u0105cych w obozach na terenie \u00f3wczesnego ZSRR, Polacy i Ukrai\u0144cy 5 marca wsp\u00f3lnie oddali…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8837,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-8836","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2025"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t