{"id":8951,"date":"2025-03-28T10:38:31","date_gmt":"2025-03-28T08:38:31","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=8951"},"modified":"2026-03-17T08:56:31","modified_gmt":"2026-03-17T06:56:31","slug":"wyklad-historyczny-1940-losy-polakow-deportowanych-do-obwodu-archangielskiego-85-lat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/wyklad-historyczny-1940-losy-polakow-deportowanych-do-obwodu-archangielskiego-85-lat\/","title":{"rendered":"Wyk\u0142ad historyczny \u201e1940. Losy Polak\u00f3w deportowanych do obwodu archangielskiego (85 lat)\u201d"},"content":{"rendered":"
\"Prelegent,<\/a>
Prelegent, Pan Andrzej Amons \u2013 pu\u0142kownik sprawiedliwo\u015bci w stanie spoczynku, przedstawi\u0142 szeroki kontekst deportacji Polak\u00f3w w 1940 roku<\/figcaption><\/figure>\n

W dniu 11 marca 2025 roku w Narodowej Naukowej Bibliotece Medycznej Ukrainy w Kijowie odby\u0142 si\u0119 wyk\u0142ad historyczny po\u015bwi\u0119cony 85. rocznicy deportacji Polak\u00f3w do obwodu archangielskiego. Wydarzenie zgromadzi\u0142o licznych przedstawicieli organizacji polonijnych, historyk\u00f3w, dyplomat\u00f3w oraz osoby zainteresowane tematyk\u0105 historii represji stalinowskich.<\/p>\n

Spotkanie poprowadzi\u0142a Eugenia Ustenko, Dyrektor Centrum Nauki J\u0119zyka Polskiego Polonista Center, Cz\u0142onek Stowarzyszenia \u201eBristol\u201d Polskich i Zagranicznych Nauczycieli Kultury Polskiej i J\u0119zyka Polskiego jako Obcego, kt\u00f3ra powita\u0142a wszystkich zgromadzonych, wyra\u017caj\u0105c uznanie dla ich obecno\u015bci oraz znaczenia wydarzenia. Szczeg\u00f3lne s\u0142owa podzi\u0119kowania skierowane zosta\u0142y do prelegenta, Pana Andrzeja Amonsa, znanego badacza historii represji stalinowskich. Nast\u0119pnie g\u0142os zabra\u0142a Sekretarz Rady ZPU i Wiceprezes Stowarzyszenia \u201eDom Polonia w Kijowie\u201d Katarzyna Skoczelas, podkre\u015blaj\u0105c wag\u0119 piel\u0119gnowania pami\u0119ci o ofiarach deportacji.<\/p>\n

Podczas wydarzenia obecni byli m.in.:<\/p>\n

– Konsul Anna Babiak-Owad,<\/p>\n

– Lesia Jermak \u2013 Prezes Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy,<\/p>\n

– And\u017celika P\u0142aksina \u2013 Redaktor Naczelny gazety \u201eDziennik Kijowski\u201d<\/em>,<\/em><\/p>\n

– Tetiana Ostapenko \u2013 Dyrektor Narodowej Biblioteki Medycznej,<\/p>\n

– Maria Siwko \u2013 Dyrektor Domu Polskiego w Kijowie,<\/p>\n

– Walentyna Daszkowska \u2013 Prezes Stowarzyszenia im. Adama Mickiewicza,<\/p>\n

– O\u0142eksandr Pliasiecki \u2013 Zast\u0119pca Przewodnicz\u0105cego Dnieprza\u0144skiej Rejonowej Administracji Pa\u0144stwowej w Kijowie.<\/p>\n

Prelegent, Pan Andrzej Amons \u2013 pu\u0142kownik sprawiedliwo\u015bci w stanie spoczynku, by\u0142y kierownik Wydzia\u0142u Rehabilitacji Prokuratury Wojskowej centralnego regionu Ukrainy, przedstawi\u0142 szeroki kontekst deportacji Polak\u00f3w w 1940 roku, omawiaj\u0105c genez\u0119 tych tragicznych wydarze\u0144, ich przebieg oraz konsekwencje dla zes\u0142a\u0144c\u00f3w. Opisa\u0142, jak decyzje polityczne ZSRR doprowadzi\u0142y do przymusowego wysiedlenia tysi\u0119cy Polak\u00f3w, kt\u00f3rych \u017cycie uleg\u0142o dramatycznej zmianie z dnia na dzie\u0144. Przybli\u017cy\u0142 akty prawne stanowi\u0105ce podstaw\u0119 deportacji, a tak\u017ce zaprezentowa\u0142 unikatowe dokumenty i dane pochodz\u0105ce z archiw\u00f3w rosyjskich i ukrai\u0144skich. Dzi\u0119ki licznym zdj\u0119ciom i \u015bwiadectwom mogli\u015bmy zobaczy\u0107 warunki, w jakich przysz\u0142o im \u017cy\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie wstrz\u0105saj\u0105ce by\u0142y jego opowie\u015bci o losie deportowanych. Pan Andrzej Amons przedstawi\u0142 histori\u0119 swojej rodziny, kt\u00f3ra wraz z wieloma polskimi rodzinami trafi\u0142a do Okr\u0119gu Ustjanowskiego w obwodzie archangielskim, na tereny wiecznej zmarzliny. Opowiada\u0142 o barakach, w kt\u00f3rych zamieszkiwali zes\u0142a\u0144cy \u2013 dawnych wi\u0119zieniach dla prze\u015bladowanych obywateli ZSRR. Wspomnia\u0142, \u017ce ucieczka by\u0142a niemo\u017cliwa \u2013 otacza\u0142y ich rozleg\u0142e lasy, a ka\u017cda pr\u00f3ba ucieczki ko\u0144czy\u0142a si\u0119 \u015bmierci\u0105.<\/p>\n

Innym przejmuj\u0105cym \u015bwiadectwem by\u0142y relacje os\u00f3b, kt\u00f3re opowiada\u0142y, jak podczas zes\u0142ania g\u0142\u00f3d sta\u0142 si\u0119 dominuj\u0105cym do\u015bwiadczeniem. Na chleb jeszcze trzeba by\u0142o zarobi\u0107 ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 \u2013 p\u0142acono za ni\u0105 bardzo ma\u0142o, mimo \u017ce warunki by\u0142y skrajnie trudne. Ci, kt\u00f3rzy nie mogli pracowa\u0107, zmuszeni byli do wymiany swoich us\u0142ug na jedzenie.<\/p>\n

Prelegent przedstawi\u0142 r\u00f3wnie\u017c szerszy kontekst deportacji, zaznaczaj\u0105c, \u017ce liczba Polak\u00f3w wywiezionych w g\u0142\u0105b ZSRR w latach 1940\u20131941 pozostaje kwesti\u0105 sporn\u0105. Zgodnie z archiwalnymi danymi NKWD deportowano oko\u0142o 330\u2013340 tysi\u0119cy os\u00f3b, jednak wed\u0142ug szacunk\u00f3w Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w liczba ta mog\u0142a wynosi\u0107 nawet 1,3 miliona. Celem tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142a nie tylko likwidacja polskich elit, ale tak\u017ce zniszczenie narodowej to\u017csamo\u015bci i struktury spo\u0142ecznej.<\/p>\n

\"Prezes<\/a>
Prezes Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy Lesia Jermak (L) wr\u0119czy\u0142a podzi\u0119kowania organizatorom i uczestnikom spotkania<\/figcaption><\/figure>\n

Podczas wyk\u0142adu zaprezentowano r\u00f3wnie\u017c symbole regionu, do kt\u00f3rego trafili deportowani Polacy. Uczestnicy mieli okazj\u0119 zobaczy\u0107 flag\u0119 oraz herb obwodu archangielskiego, a tak\u017ce herb rejonu ustja\u0144skiego. Przedstawiono tak\u017ce Krzy\u017c Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru \u2013 odznaczenie przyznawane osobom, kt\u00f3re przesz\u0142y przez dramat deportacji. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119cono historii jednej z rodzin zes\u0142anych do specjalnego osiedla nr 13 nad jeziorem Werjo\u017cskim \u2013 c\u00f3rka jednego z zes\u0142a\u0144c\u00f3w zaprezentowa\u0142a odznaczenie ojca jako symbol pami\u0119ci o tamtych tragicznych latach.<\/p>\n

W trakcie wydarzenia zaprezentowano r\u00f3wnie\u017c historyczne dokumenty i fotografie, przedstawiaj\u0105ce \u017cycie zes\u0142a\u0144c\u00f3w w obozach pracy. Uczestnicy mogli zapozna\u0107 si\u0119 z archiwalnymi zapisami dotycz\u0105cymi transport\u00f3w deportacyjnych, warunk\u00f3w bytowych oraz tragicznych los\u00f3w wielu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy nigdy nie powr\u00f3cili do ojczyzny.<\/p>\n

Podczas ko\u0144cowej cz\u0119\u015bci wydarzenia s\u0142uchacze mieli okazj\u0119 zadawa\u0107 pytania. Nast\u0119pnie g\u0142os zabra\u0142a Prezes Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy Lesia Jermak, kt\u00f3ra wr\u0119czy\u0142a podzi\u0119kowania organizatorom i uczestnikom spotkania. Pani And\u017celika P\u0142aksina oraz Pani Konsul Anna Babiak-Owad r\u00f3wnie\u017c zabra\u0142y g\u0142os, dzi\u0119kuj\u0105c za poruszony temat i podkre\u015blaj\u0105c jego wag\u0119.<\/p>\n

Organizatorem konferencji by\u0142o Stowarzyszenie \u201eDom Polonia w Kijowie\u201d, wsp\u00f3\u0142organizatorem Narodowa Naukowa Biblioteka Medyczna Ukrainy, przy wsparciu Centrum Nauki J\u0119zyka Polskiego Polonista Center.<\/p>\n

Eugenia Ustenko
\n<\/strong>Dyrektor Centrum Nauki J\u0119zyka Polskiego Polonista Center<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 11 marca 2025 roku w Narodowej Naukowej Bibliotece Medycznej Ukrainy w Kijowie odby\u0142 si\u0119 wyk\u0142ad historyczny po\u015bwi\u0119cony 85. rocznicy deportacji Polak\u00f3w do obwodu…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8952,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-8951","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2025"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t