{"id":8961,"date":"2025-03-28T10:47:20","date_gmt":"2025-03-28T08:47:20","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=8961"},"modified":"2025-03-28T10:47:20","modified_gmt":"2025-03-28T08:47:20","slug":"wladyslaw-ii-jagielly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/wladyslaw-ii-jagielly\/","title":{"rendered":"W\u0142adys\u0142aw II Jagie\u0142\u0142y"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Na banknocie z nomina\u0142em 100 z\u0142 widzimy twarz W\u0142adys\u0142awa II Jagie\u0142\u0142y, dziesi\u0105tego kr\u00f3la Polski, kt\u00f3ry by\u0142 najd\u0142u\u017cej panuj\u0105cym na tronie \u2013 48 lat, a za\u0142o\u017cona przez niego dynastia Jagiellon\u00f3w panowa\u0142a w Polsce i w Litwie w ci\u0105gu 136 lat \u2013 do 1572 roku.<\/p>\n

W\u0142adys\u0142aw II Jagie\u0142\u0142o urodzi\u0142 si\u0119 ok. 1362 (lub ok. 1352). W wieku 15 lat w maju 1377 roku Jagie\u0142\u0142o, po \u015bmierci ojca Olgierda Giedyminowicza,\u00a0 zosta\u0142 mianowany Wielkim Ksi\u0119ciem Litewskim.<\/p>\n

13 pa\u017adziernika 1384 z W\u0119gier do Polski, na Wawel przyby\u0142a Jadwiga Andegawe\u0144ska, kt\u00f3ra zosta\u0142a wybrana przez polsk\u0105 szlacht\u0119 na kr\u00f3la Polski po \u015bmierci jej ojca Ludwika W\u0119gierskiego. Kr\u00f3lowa jako 10-letnia dziewczynka zaskoczy\u0142a polskie spo\u0142ecze\u0144stwo swoj\u0105 inteligencj\u0105 i wykszta\u0142ceniem.<\/p>\n

Umia\u0142a czyta\u0107 i pisa\u0107 po \u0142acinie, zna\u0142a j\u0119zyk niemiecki i w\u0119gierski, a tak\u017ce robi\u0142a szybkie post\u0119py w nauce j\u0119zyka polskiego. Kocha\u0142a muzyk\u0119 i \u015bpiew, umia\u0142a ta\u0144czy\u0107. By\u0142a pi\u0119kn\u0105, wysok\u0105 blondynk\u0105, u\u0142o\u017con\u0105 i eleganck\u0105. 16 pa\u017adziernika 1384 roku w Krakowie Jadwiga zosta\u0142a koronowana przez arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego na dziewi\u0105tego kr\u00f3la Polski.<\/p>\n

14 sierpnia 1385 roku Jagie\u0142\u0142o wystawi\u0142 akt krewski, w kt\u00f3rym zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do zawarcia unii personalnej mi\u0119dzy Koron\u0105 a Litw\u0105, po\u015blubienia Jadwigi i chrystianizacji Litwy. Po p\u00f3\u0142 roku zastanowienia si\u0119 Jadwiga zgodzi\u0142a si\u0119 zosta\u0107 jego \u017con\u0105. 2 lutego 1386 roku w Lublinie na jednym z pierwszych sejm\u00f3w walnych Jagie\u0142\u0142o zosta\u0142 wybrany kr\u00f3lem Polski (pierwsza udokumentowana elekcja na tron Polski).<\/p>\n

Jagie\u0142\u0142o przyby\u0142 do Krakowa, gdzie 15 lutego 1386 uroczy\u015bcie przyj\u0105\u0142 chrzest oraz imi\u0119 W\u0142adys\u0142aw. Trzy dni p\u00f3\u017aniej 18 lutego 1386 roku Jadwiga i Jagie\u0142\u0142o uroczy\u015bcie zawarli zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski w katedrze na Wawelu w Krakowie. Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej, 4 marca 1386 roku w katedrze wawelskiej odby\u0142a si\u0119 uroczysta koronacja\u00a0 W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y na dziesi\u0105tego kr\u00f3la Polski.<\/p>\n

Odt\u0105d W\u0142adys\u0142aw II Jagie\u0142\u0142o rozpocz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142rz\u0105dy z \u017con\u0105. Jadwiga, jako kr\u00f3l Polski, by\u0142a formalnie r\u00f3wnorz\u0119dnym w\u0142adc\u0105, co czyni\u0142o ich wsp\u00f3\u0142prac\u0119 unikalnym przypadkiem w historii monarchii europejskiej. Wsp\u00f3\u0142rz\u0105dy te skoncentrowa\u0142y si\u0119 na zacie\u015bnieniu Unii Polsko-Litewskiej oraz wzmocnieniu obu pa\u0144stw wobec zagro\u017ce\u0144 zewn\u0119trznych, przede wszystkim ze strony Zakonu Krzy\u017cackiego.<\/p>\n

Wsp\u00f3lnie przeprowadzili chrystianizacj\u0119 Litwy w 1387 roku, co mia\u0142o kluczowe znaczenie dla integracji Litwy z Polsk\u0105. Jadwiga anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w sprawy kultury, edukacji i religii, podczas gdy Jagie\u0142\u0142o odpowiada\u0142 za kwestie militarne i polityczne. Ich wsp\u00f3\u0142praca doprowadzi\u0142a do reform administracyjnych oraz rozwoju unii personalnej mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Litw\u0105.<\/p>\n

Po \u015bmierci Jadwigi w 1399 roku Jagie\u0142\u0142o kontynuowa\u0142 polityk\u0119 zapocz\u0105tkowan\u0105 w czasie ich wsp\u00f3lnych rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re uznaje si\u0119 za fundament pot\u0119gi Jagiellon\u00f3w w Europie \u015arodkowo-Wschodniej. W 1400 roku\u00a0 odnowiony zosta\u0142 przez Jagie\u0142\u0142\u0119 z fundacji Jadwigi Andegawe\u0144skiej uniwersytet w Krakowie, nazwany p\u00f3\u017aniej na\u00a0 cze\u015b\u0107 Jagiellon\u00f3w Uniwersytetem Jagiello\u0144skim.<\/p>\n

15 lipca 1410 roku si\u0142y polsko-litewskie oraz krzy\u017cackie spotka\u0142y si\u0119 pod Grunwaldem. W wyniku wielkiej bitwy si\u0142y krzy\u017cackie zosta\u0142y rozgromione. Po raz pierwszy Zakon przegra\u0142 wojn\u0119 z Polsk\u0105, a jego si\u0142a militarna zosta\u0142a z\u0142amana.<\/p>\n

Jak donosi Jan D\u0142ugosz, w drodze na Ru\u015b kr\u00f3l zatrzyma\u0142 si\u0119 w Medyce, gdzie przezi\u0119bi\u0142 si\u0119, s\u0142uchaj\u0105c \u015bpiewu s\u0142owik\u00f3w. W\u0142adys\u0142aw II Jagie\u0142\u0142o zmar\u0142 1 czerwca 1434 roku w Gr\u00f3dku<\/a>. W pami\u0119ci wdzi\u0119cznych potomk\u00f3w zosta\u0142 jako za\u0142o\u017cyciel Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w.<\/p>\n

Eugeniusz GO\u0141YBARD<\/strong>
\nna podstawie \u017ar\u00f3de\u0142 otwartych<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na banknocie z nomina\u0142em 100 z\u0142 widzimy twarz W\u0142adys\u0142awa II Jagie\u0142\u0142y, dziesi\u0105tego kr\u00f3la Polski, kt\u00f3ry by\u0142 najd\u0142u\u017cej panuj\u0105cym na tronie \u2013 48 lat, a za\u0142o\u017cona…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8962,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-8961","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przeczytaj"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t