![\"Podpisanie](\"https:\/\/dk.com.ua\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/filimonich-1-738.jpg\")
<\/a>Zdj\u0119cie z zasob\u00f3w Muzeum Katy\u0144skiego w Warszawie<\/figcaption><\/figure>\n
Wsp\u00f3lna agresja nazistowsko-radziecka przeciwko Polsce w dniach 1\u201317 wrze\u015bnia 1939 roku by\u0142a realizacj\u0105 podpisanego w nocy z 23 sierpnia w Moskwie paktu o nieagresji \u2013 tzw. \u201ePaktu Ribbentrop-Mo\u0142otow\u201d z do\u0142\u0105czonym tajnym protoko\u0142em o podziale stref wp\u0142yw\u00f3w, zgodnie z kt\u00f3rym ZSRR mia\u0142a przypa\u015b\u0107 m.in. wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 terytorium pa\u0144stwa polskiego \u2013 o czym ju\u017c wspomniano we wcze\u015bniejszych numerach.<\/p>\n
Samo istnienie tajnego protoko\u0142u do \u201ePaktu Ribbentrop-Mo\u0142otow\u201d by\u0142o przez Zwi\u0105zek Radziecki zajadle negowane a\u017c do ko\u0144ca lat 80., mimo \u017ce jego tre\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 znana \u015bwiatu ju\u017c w styczniu 1948 roku \u2013 po opublikowaniu przez Departament Stanu USA zbioru zdobycznych dokument\u00f3w pt. \u201eNiemcy narodowosocjalistyczne i Zwi\u0105zek Radziecki 1939\u20131941\u201d. Niezaprzeczalnym dowodem \u2013 zdaniem redaktor\u00f3w \u2013 by\u0142a w\u0142a\u015bnie kopia tajnego protoko\u0142u do paktu. Jeszcze w 1944 roku, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z nieuchronnego upadku III Rzeszy, Joachim von Ribbentrop nakaza\u0142 swojemu zaufanemu wsp\u00f3\u0142pracownikowi z niemieckiego MSZ \u2013 Karlowi von Loeschowi \u2013 spali\u0107 szczeg\u00f3lnie tajne protoko\u0142y i stenogramy z negocjacji. Jednak Loesch, przy pomocy lojalnego wobec siebie fotografa, najpierw sfotografowa\u0142 najwa\u017cniejsze dokumenty, a dopiero potem je zniszczy\u0142. W ten spos\u00f3b przetrwa\u0142y setki metr\u00f3w ta\u015bmy fotograficznej, na kt\u00f3rej znalaz\u0142y si\u0119 m.in. tajne za\u0142\u0105czniki do um\u00f3w radziecko-niemieckich.<\/p>\n
W 1989 roku ZSRR oficjalnie uzna\u0142 istnienie tajnego protoko\u0142u, a sam orygina\u0142 zosta\u0142 ujawniony po rozpadzie ZSRR \u2013 w 1992 roku. Przez wszystkie te lata protok\u00f3\u0142 przechowywany by\u0142 w Moskwie, przy ul. Starej P\u0142oszczadi 4 (siedziba KC KPZR), w tzw. \u201ezamkni\u0119tych pakietach\u201d pod numerami porz\u0105dkowymi 34 i 35. W \u201ezamkni\u0119tych pakietach\u201d znajdowa\u0142o si\u0119 8 dokument\u00f3w i dwie mapy, m.in.: tajny protok\u00f3\u0142 dodatkowy \u201eo granicach stref wp\u0142yw\u00f3w\u201d z 23 sierpnia 1939 r.; wyja\u015bnienie do niego z 28 sierpnia (w\u0142\u0105czenie rzeki Pisa jako linii rozgraniczenia); tajny protok\u00f3\u0142 \u201edotycz\u0105cy zmian interes\u00f3w\u201d z 28 wrze\u015bnia; podobny protok\u00f3\u0142 \u201eo niedopuszczaniu polskiej agitacji\u201d; poufny protok\u00f3\u0142 o przesiedleniu ludno\u015bci polskiej z 28 wrze\u015bnia 1939 r. W pakiecie nr 35 przechowywane by\u0142y du\u017ce mapy geograficzne z zaznaczonymi liniami podzia\u0142u Polski oraz podpisami Stalina i Ribbentropa.<\/p>\n Wyst\u0119puj\u0105c na posiedzeniu Biura Politycznego KC WKP(b) 19 sierpnia 1939 roku, J\u00f3zef Stalin z bolszewick\u0105 szczero\u015bci\u0105 o\u015bwiadczy\u0142: \u201eJeste\u015bmy ca\u0142kowicie przekonani, \u017ce w przypadku zawarcia sojuszu z Francj\u0105 i Wielk\u0105 Brytani\u0105 Niemcy b\u0119d\u0105 zmuszone wycofa\u0107 si\u0119 z Polski i szuka\u0107 modus vivendi (\u0142ac. spos\u00f3b wsp\u00f3\u0142\u017cycia) z pa\u0144stwami zachodnimi. W ten spos\u00f3b mo\u017cna b\u0119dzie unikn\u0105\u0107 wojny, a dalszy rozw\u00f3j wydarze\u0144 przybra\u0142by niekorzystny dla nas obr\u00f3t. Z drugiej strony, je\u015bli przyjmiemy znan\u0105 nam propozycj\u0119 Niemiec i podpiszemy z nimi pakt o nieagresji, Niemcy niew\u0105tpliwie napadn\u0105 na Polsk\u0119, a wtedy wej\u015bcie Anglii i Francji do tej wojny stanie si\u0119 nieuniknione. W takich warunkach b\u0119dziemy mieli spore szanse pozosta\u0107 z dala od konfliktu i w dogodnej sytuacji doczeka\u0107 naszej kolejki. To w\u0142a\u015bnie le\u017cy w naszym interesie. Tak wi\u0119c nasz wyb\u00f3r jest jasny: musimy przyj\u0105\u0107 niemieck\u0105 propozycj\u0119 i z uprzejmym odmownym stanowiskiem odes\u0142a\u0107 delegacje angielsko-francuskie do domu\u201d.<\/p>\n Jak dowodz\u0105 niepodwa\u017calne fakty, inwazja wojsk nazistowskich na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 roku odby\u0142a si\u0119 przy bezpo\u015brednim wsp\u00f3\u0142udziale Zwi\u0105zku Radzieckiego, kt\u00f3ry \u015bwiadomie przekszta\u0142ci\u0142 regionalny konflikt zbrojny we wschodniej Europie w II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. W szczeg\u00f3\u0142ach wygl\u0105da\u0142o to nast\u0119puj\u0105co: 3 wrze\u015bnia 1939 roku o godzinie 11:15 premier Wielkiej Brytanii Neville Chamberlain og\u0142osi\u0142 stan wojny mi\u0119dzy Wielk\u0105 Brytani\u0105 a hitlerowskimi Niemcami. Francuskie ultimatum zosta\u0142o wystosowane tego samego dnia o godzinie 12:00 i wygasa\u0142o o 17:00. Od tej chwili tak\u017ce Francja znajdowa\u0142a si\u0119 w stanie wojny z Niemcami, zgodnie z zawartymi wcze\u015bniej sojuszami z Polsk\u0105. W \u015blad za Wielk\u0105 Brytani\u0105 i Francj\u0105 wojn\u0119 Niemcom wypowiedzia\u0142y tak\u017ce brytyjskie dominia: Australia, Nowa Zelandia, Zwi\u0105zek Po\u0142udniowej Afryki, Kanada, a tak\u017ce b\u0119d\u0105ce w\u00f3wczas koloni\u0105 Imperium Brytyjskiego \u2013 Indie.<\/p>\n Gwa\u0142towny rozw\u00f3j wydarze\u0144 prowadzi\u0142 do realnej perspektywy wojny koalicji antyhitlerowskiej z ZSRR, co niweczy\u0142o radzieckie plany zdobycia Europy. Dyplomacja stalinowska gor\u0105czkowo podejmowa\u0142a wi\u0119c dzia\u0142ania, by op\u00f3\u017ani\u0107 wkroczenie Armii Czerwonej do Polski do czasu, a\u017c stanie si\u0119 oczywista jej rych\u0142a kl\u0119ska, a jednocze\u015bnie maskowa\u0142a prawdziwe intencje sowieckiego kierownictwa. Jednym z takich krok\u00f3w, maj\u0105cych na celu uspokojenie Berlina, by\u0142a odpowied\u017a ludowego komisarza spraw zagranicznych ZSRR Wiaczes\u0142awa Mo\u0142otowa z 4 wrze\u015bnia 1939 roku na niemieckie zapytanie o op\u00f3\u017anienie wprowadzenia wojsk radzieckich do Polski: \u201eZgadzamy si\u0119, \u017ce we w\u0142a\u015bciwym momencie z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dziemy musieli podj\u0105\u0107 konkretne dzia\u0142ania. Ale uwa\u017camy, \u017ce ten moment jeszcze nie nadszed\u0142\u2026 Rozumiemy, \u017ce w trakcie operacji jedna lub obie strony mog\u0105 by\u0107 zmuszone tymczasowo przekroczy\u0107 lini\u0119 styku interes\u00f3w obu stron, ale takie przypadki nie mog\u0105 przeszkodzi\u0107 w dok\u0142adnej realizacji przyj\u0119tego planu\u201d. Ju\u017c nast\u0119pnego dnia Mo\u0142otow zapewni\u0142 ambasadora Polski w Moskwie Wac\u0142awa Grzybowskiego o czym\u015b zupe\u0142nie przeciwnym: \u201eWojna ju\u017c toczy si\u0119 pomi\u0119dzy Niemcami, Polsk\u0105, Angli\u0105 i Francj\u0105, i w zwi\u0105zku z tym Zwi\u0105zek Radziecki nie chce by\u0107 wci\u0105gni\u0119ty w t\u0119 wojn\u0119 po \u017cadnej ze stron\u201d.<\/p>\n W Berlinie wyczuto \u201ewahanie\u201d Moskwy i w celu przyspieszenia sowieckiej agresji przeciwko Polsce postanowiono zagra\u0107 \u201ekart\u0105 ukrai\u0144sk\u0105\u201d. 15 wrze\u015bnia 1939 roku Joachim von Ribbentrop w swoim przes\u0142aniu do Moskwy niejednoznacznie zasugerowa\u0142, \u017ce je\u015bli inwazja ZSRR na Polsk\u0119 nie rozpocznie si\u0119, to na wsch\u00f3d od niemieckiej strefy wp\u0142yw\u00f3w mo\u017ce powsta\u0107 \u201epr\u00f3\u017cnia polityczna\u201d, w kt\u00f3rej mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 nowe pa\u0144stwa. Perspektywa powstania pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego na ziemiach zachodnich mocno przerazi\u0142a J\u00f3zefa Stalina i ju\u017c w nocy z 16 na 17 wrze\u015bnia 1939 roku ambasadorowi Polski w Moskwie Wac\u0142awowi Grzybowskiemu wr\u0119czono not\u0119 o przekroczeniu granicy polsko-radzieckiej przez Armi\u0119 Czerwon\u0105.<\/p>\n Inwazja Armii Czerwonej na wschodnie tereny Polski zosta\u0142a przeprowadzona si\u0142ami Frontu Ukrai\u0144skiego i Frontu Bia\u0142oruskiego, utworzonego 11 wrze\u015bnia 1939 roku na bazie Kijowskiego Specjalnego Okr\u0119gu Wojskowego (KOWO) oraz Bia\u0142oruskiego Specjalnego Okr\u0119gu Wojskowego (BOWO). Front Ukrai\u0144ski sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech armii og\u00f3lnowojskowych (5., 6. i 12.), samodzielnego korpusu piechoty, trzech korpus\u00f3w kawalerii, 1. korpusu pancernego i pi\u0119ciu brygad pancernych wraz z jednostkami wsparcia powietrznego. Armia Czerwona szybko prze\u0142ama\u0142a op\u00f3r os\u0142abionej przez wojska nazistowskie armii polskiej i zaj\u0119\u0142a tereny Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Bia\u0142orusi, kt\u00f3re w\u00f3wczas nale\u017ca\u0142y do pa\u0144stwa polskiego.<\/p>\n (Podczas przygotowywania artyku\u0142u wykorzystano prace IPN oraz publikacje: \u201eWsch\u00f3d-Zach\u00f3d: Zbi\u00f3r studi\u00f3w historyczno-kulturoznawczych\u201d, nr 3, 2001; Wiktora Ho\u0142ubki, Walerego Hryciuka, Leonida Krywyziuka, O\u0142eksandra \u0141ysenki, W. Wo\u0142kowa, R. Iljuchiny, A. Koszkina, Natalii Lebiediewej, Walerego Filimonichina)<\/em>\u00a0<\/strong><\/p>\n Walerij Filimonichin Wsp\u00f3lna agresja nazistowsko-radziecka przeciwko Polsce w dniach 1\u201317 wrze\u015bnia 1939 roku by\u0142a realizacj\u0105 podpisanego w nocy z 23 sierpnia w Moskwie paktu o nieagresji \u2013…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":9251,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-9250","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t<\/a><\/a>
\n<\/strong>CDN<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"