{"id":9436,"date":"2025-08-08T16:05:50","date_gmt":"2025-08-08T13:05:50","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=9436"},"modified":"2025-08-08T16:06:23","modified_gmt":"2025-08-08T13:06:23","slug":"wybitny-dowodca-wojskowy-obronca-wiary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/wybitny-dowodca-wojskowy-obronca-wiary\/","title":{"rendered":"Wybitny dow\u00f3dca wojskowy, Obro\u0144ca Wiary"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Na banknocie z najwi\u0119kszym nomina\u0142em 500 z\u0142 widzimy spokojn\u0105, pewn\u0105 siebie twarz kr\u00f3la Jana III Sobieskiego, kt\u00f3rego w 1684 r. papie\u017c Innocenty XI uhonorowa\u0142 tytu\u0142em \u201eObro\u0144ca Wiary\u201d. Uwa\u017cany jest za jedn ego z najwybitniejszych polskich monarch\u00f3w i wodz\u00f3w.<\/em><\/p>\n

Pe\u0142na tytulatura w\u0142adcy brzmia\u0142a w\u00f3wczas: \u201cZ Bo\u017cej \u0142aski kr\u00f3l Polski, wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski, ruski, pruski, mazowiecki, \u017cmudzki, inflancki, smole\u0144ski, siewierski i czernihowski, Obro\u0144ca Wiary\u201d.<\/p>\n

Urodzony 17 sierpnia 1629 w Olesku w obwodzie lwowskim, na zamku, kt\u00f3ry odziedziczy\u0142a w spadku jego matka Zofia Teofila z Dani\u0142owicz\u00f3w Sobieska \u2013 wojewodzianka ruska. By\u0142 potomkiem rodziny magnackiej, synem wojewody be\u0142skiego oraz ruskiego Jakuba Sobieskiego, kt\u00f3ry pod koniec \u017cycia by\u0142 kasztelanem krakowskim.<\/p>\n

Przysz\u0142y kr\u00f3l otrzyma\u0142 solidne wykszta\u0142cenie. Uczy\u0142 si\u0119 w Krakowie, najpierw w Kolegium Nowodworskiego, a nast\u0119pnie w Akademii. Jako nastolatek podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Europie. Swoje dalsze \u017cycie zwi\u0105za\u0142 z rzemios\u0142em \u017co\u0142nierskim. W 1649 roku bra\u0142 udzia\u0142 w odsieczy Zbara\u017ca, w 1651 odni\u00f3s\u0142 rany w walkach pod Beresteczkiem.<\/p>\n

W 1656 roku Jan Sobieski na nowo poprzysi\u0105g\u0142 wierno\u015b\u0107 Janowi Kazimierzowi Wazie (kr\u00f3l Polski i wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski od 1649 do 1668), zosta\u0142 chor\u0105\u017cym koronnym. Jego kariera wyra\u017anie przyspieszy\u0142a dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

Otrzyma\u0142 bu\u0142aw\u0119 poln\u0105, a nast\u0119pnie wielk\u0105, zosta\u0142 marsza\u0142kiem wielkim. Nale\u017ca\u0142 do najbardziej zagorza\u0142ych przeciwnik\u00f3w Micha\u0142a Korybuta Wi\u015bniowieckiego (kr\u00f3l Polski i wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski od 1669 do 1673), przymierza\u0142 si\u0119 do zbrojnego usuni\u0119cia kr\u00f3la z tronu.<\/p>\n

Opiewany jako zwyci\u0119zca w bitwie z Turkami pod Chocimiem Jan Sobieski zosta\u0142 21 maja 1674 roku wybrany na miejsce przedwcze\u015bnie zmar\u0142ego monarchy.\u00a0 Znaczn\u0105 rol\u0119 w elekcji odegra\u0142a Marysie\u0144ka, \u017cona Sobieskiego. Od 1665 by\u0142 \u017conaty z Mari\u0105 Kazimier\u0105 d\u2019Arquien<\/a>, zwan\u0105 Marysie\u0144k\u0105, c\u00f3rk\u0105 francuskiego markiza Henryka d\u2019Arquien<\/a>, wdow\u0105 po wojewodzie sandomierskim \u00a0Janie Zamoyskim.<\/p>\n

Wobec trudnej sytuacji pa\u0144stwa w momencie obj\u0119cia tronu Sobieski chwilowo zrezygnowa\u0142 z koronacji, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 dopiero w 1676 r. Przejmuj\u0105c w\u0142adz\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105, zdo\u0142a\u0142 uzyska\u0107 status wielkiego magnata (posiada\u0142 kilka bibliotek w swoich zamkach, pa\u0142acach i kamienicach we Lwowie).<\/p>\n

Cieszy\u0142 si\u0119 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d poddanych. Zwyci\u0119stwa w wojnie z Imperium Osma\u0144skim umocni\u0142y jego pozycj\u0119 polityczn\u0105. Najwi\u0119kszy triumf odni\u00f3s\u0142 w bitwie pod Wiedniem w 1683 r. Po tym wydarzeniu Turcy nazwali go \u201eLwem Lechistanu\u201d.<\/p>\n

Kieruj\u0105c si\u0119 swym wielkim do\u015bwiadczeniem wojennym, Sobieski zreformowa\u0142 wojska Rzeczypospolitej, zmieniaj\u0105c ich organizacj\u0119 i wyposa\u017cenie. Z oddzia\u0142\u00f3w piechoty ostatecznie znik\u0142a pika<\/a>, natomiast wszyscy muszkieterzy zostali wyposa\u017ceni w berdysze. Zwi\u0119kszy\u0142o si\u0119 znaczenie artylerii i dragonii<\/a>, w ataku ci\u0119\u017ckozbrojna husaria pozostawa\u0142a g\u0142\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0105 prze\u0142amuj\u0105c\u0105.<\/p>\n

Jego dwudziestodwuletnie panowanie (1674-1696) by\u0142o okresem stabilizacji Rzeczypospolitej po zawirowaniach powstania Chmielnickiego (1648-1657), wojny polsko-rosyjskiej (1654-1667) i potopu szwedzkiego (1655-1660 II wojna p\u00f3\u0142nocna).<\/p>\n

Wojna polsko-rosyjska (1654-1667) trwa\u0142a z przerwami niemal 14 lat i sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z kilku kampanii, w wyniku kt\u00f3rych Rosjanie zostali wyparci z wi\u0119kszo\u015bci terytorium polsko-litewskiego. Dzia\u0142ania wojenne zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1667 roku rozejmem andruszowskim. W wyniku wojny Rzeczpospolita utraci\u0142a jednak\u00a0 Smole\u0144sk oraz Kij\u00f3w i Ukrain\u0119 Zadnieprza\u0144sk\u0105.<\/p>\n

W 1686 roku, zabiegaj\u0105c o poparcie Rosji w wojnie z Turkami, zawar\u0142 w Moskwie traktat pokojowy, w kt\u00f3rym potwierdzone zosta\u0142y warunki rozejmu z Andruszowa sprzed 20 lat. Oznacza\u0142o to wi\u0119c oficjaln\u0105 rezygnacj\u0119 Rzeczypospolitej ze Smole\u0144ska i wschodniej Ukrainy z Kijowem.<\/p>\n

Jan III Sobieski zmar\u0142 w Wilanowie 17 czerwca 1696.<\/p>\n

Eugeniusz GO\u0141YBARD<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na banknocie z najwi\u0119kszym nomina\u0142em 500 z\u0142 widzimy spokojn\u0105, pewn\u0105 siebie twarz kr\u00f3la Jana III Sobieskiego, kt\u00f3rego w 1684 r. papie\u017c Innocenty XI uhonorowa\u0142 tytu\u0142em…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":9437,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-9436","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przeczytaj"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t