{"id":9755,"date":"2025-11-18T17:37:42","date_gmt":"2025-11-18T15:37:42","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=9755"},"modified":"2025-11-18T17:37:42","modified_gmt":"2025-11-18T15:37:42","slug":"marcinczykowie-polska-rodzina-aptekarska-ktora-trwale-wpisala-sie-w-historie-farmacji-kijowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/marcinczykowie-polska-rodzina-aptekarska-ktora-trwale-wpisala-sie-w-historie-farmacji-kijowa\/","title":{"rendered":"Marci\u0144czykowie \u2014 polska rodzina aptekarska, kt\u00f3ra trwale wpisa\u0142a si\u0119 w histori\u0119 farmacji Kijowa"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Adolf Marci\u0144czyk-ojciec i Adolf Marci\u0144czyk-syn wprowadzali nowatorskie technologie i za\u0142o\u017cyli w Kijowie parowe chemiczno-farmaceutyczne laboratorium. Silnik parowy, aparat pr\u00f3\u017cniowy i prasa hydrauliczna \u2014 to nowoczesne wyposa\u017cenie ju\u017c pod koniec XIX wieku zapewnia\u0142o kijowianom szeroki asortyment produkt\u00f3w farmaceutycznych i kosmetycznych.<\/p>\n

Firma farmaceutyczna Adolfa Jakuba Marci\u0144czyka (1815\u20131869) zosta\u0142a za\u0142o\u017cona 24 lutego 1847 roku. Syn lekarza po\u015bwi\u0119ci\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 farmacji. Najpierw odby\u0142 kurs w warszawskiej aptece profesora chemii, doktora medycyny Heynrycha, a w 1836 roku uzyska\u0142 dyplom pomocnika aptekarza. Nast\u0119pnie przez trzy lata odbywa\u0142 praktyki w fabrykach chemicznych Berlina i Wiednia. Po powrocie do Kijowa wydzier\u017cawi\u0142 aptek\u0119 na Peczersku, a w 1866 roku otworzy\u0142 kolejn\u0105 \u2014 przy Chreszczatyku 36. By\u0142 to w\u00f3wczas najnowocze\u015bniejszy zak\u0142ad farmaceutyczny w mie\u015bcie.<\/p>\n

Po \u015bmierci za\u0142o\u017cyciela firmy w 1869 roku rodzinne dzie\u0142o kontynuowa\u0142 jego syn \u2014 Adolf Edward Marci\u0144czyk (1846\u20131912). Po uko\u0144czeniu Uniwersytetu \u015awi\u0119tego W\u0142odzimierza w 1864 roku zda\u0142 egzamin na tytu\u0142 pomocnika aptekarza i rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w firmie ojca.<\/p>\n

Farmaceut\u0105 by\u0142 przez 50 lat. Wprowadzaj\u0105c nowatorskie metody przygotowywania lek\u00f3w, Adolf Marci\u0144czyk-m\u0142odszy gruntownie przebudowa\u0142 \u201eAptek\u0119 Uniwersyteck\u0105 A. A. Marci\u0144czyka\u201d, a tak\u017ce za\u0142o\u017cy\u0142 parowe chemiczno-farmaceutyczne laboratorium przy ul. Funduklejewskiej 10 (dzi\u015b Bohdana Chmielnickiego). W laboratorium nie tylko wytwarzano leki wed\u0142ug recept, lecz tak\u017ce wdra\u017cano najnowsze \u015bwiatowe technologie oraz receptury, a nawet opracowywano w\u0142asne.<\/p>\n

W 1881 roku Adolf Marci\u0144czyk zosta\u0142 wybrany na prezesa Kijowskiego Towarzystwa Farmaceutycznego. W tym samym roku przekszta\u0142ci\u0142 dawny sk\u0142ad apteczny w PRTTAT (ros. \u042e\u0420\u041e\u0422\u0410\u0422 \u2014 \u201ePo\u0142udniowo-Rosyjskie Towarzystwo Handlu Towarami Aptekarskimi\u201d). Stopniowo oddzia\u0142y i magazyny towarzystwa otwarto na Podolu, przy ul. Wielkiej Wasylkowskiej i na Chreszczatyku. W latach 1898\u20131899 wzniesiono specjalny budynek wed\u0142ug projektu architekta Chojnackiego (zachowany do dzi\u015b) na rogu ulic Saksaha\u0144skiego i dzisiejszej Symona Petlury, gdzie mie\u015bci\u0142y si\u0119 zarz\u0105d, biuro i magazyn.<\/p>\n

W 1897 roku w aptece i laboratorium A. Marci\u0144czyka pracowa\u0142o 20 farmaceut\u00f3w i 25 robotnik\u00f3w, a roczny obr\u00f3t wynosi\u0142 40 000 rubli.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

W laboratorium zainstalowano silnik parowy, aparat pr\u00f3\u017cniowy, pras\u0119 hydrauliczn\u0105 do uzyskiwania olej\u00f3w ro\u015blinnych, maszyny do przygotowania pigu\u0142ek, aparaty do ekstrakt\u00f3w spirytusowych i eterowych, maszyn\u0119 do ci\u0119cia banda\u017cy oraz urz\u0105dzenia do wytwarzania myd\u0142a medycznego i kosmetycznego. Na Wielkiej Wystawie Kijowskiej w tym samym roku eksponaty apteki Marcinczyka otrzyma\u0142y srebrny medal. W 1907 roku apteka przyj\u0119\u0142a 81 591 recept, realizuj\u0105c leki o \u0142\u0105cznej warto\u015bci ponad 52 tys. rubli.<\/p>\n

Asortyment produkt\u00f3w by\u0142 ogromny. Apteka i magazyny oferowa\u0142y najr\u00f3\u017cniejsze towary aptekarskie, chemiczne i kosmetyczne, wody mineralne, narz\u0119dzia chirurgiczne, wyposa\u017cenie dla aptek i szpitali, oleje mineralne, produkty chemiczne, aparatur\u0119 i odczynniki dla cukrowni, laboratori\u00f3w fotograficznych i innych, a tak\u017ce wyroby w\u0142asnego laboratorium: myd\u0142o medyczne, kosmetyczne i terpentynowe, eliksiry dentystyczne, wody aromatyczne, plastry, kefir, tlen. Apteka prowadzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c prace badawcze i wykonywa\u0142a analizy.<\/p>\n

Ciekawostk\u0105 jest fakt, \u017ce w aptece Marci\u0144czyka sprzedawano tak\u017ce francuskie wino \u201eSaint-Rapha\u00ebl\u201d, zwane \u201enajlepszym przyjacielem \u017co\u0142\u0105dka\u201d. Aptekarze zapewniali, \u017ce \u201ewspomaga trawienie\u201d, ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze oraz wzmacnia i przywraca si\u0142y.<\/p>\n

Adolf Marci\u0144czyk przez wiele lat by\u0142 prezesem Kijowskiego Towarzystwa Farmaceutycznego. W pierwszych demokratycznych wyborach w 1906 roku 60-letni Marci\u0144czyk zosta\u0142 wybrany deputowanym do Kijowskiej Dumy Miejskiej. By\u0142 tak\u017ce cz\u0142onkiem rady kijowskiej wsp\u00f3lnoty lutera\u0144skiej.<\/p>\n

Podczas bardzo mro\u017anej zimy znany aptekarz przezi\u0119bi\u0142 si\u0119, zachorowa\u0142 na zapalenie p\u0142uc i zmar\u0142 10 lutego 1912 roku. Paradoksalnie \u2014 cz\u0142owiek, kt\u00f3rego leki przez lata pomaga\u0142y tysi\u0105com kijowian, nie zdo\u0142a\u0142 uratowa\u0107 siebie. Po\u017cegnanie odby\u0142o si\u0119 w ko\u015bciele ewangelickim przy ul. Lutera\u0144skiej. Jak jego ojca, pochowano go w Kijowie na lutera\u0144skiej cz\u0119\u015bci Cmentarza Bajkowego.<\/p>\n

W dniu pogrzebu apteka by\u0142a zamkni\u0119ta. Wkr\u00f3tce odziedziczyli j\u0105 wdowa Leonarda oraz synowie Adolf Aleksander i Zygmunt August, zmieniaj\u0105c nazw\u0119 na \u201eAptek\u0119 spadkobierc\u00f3w A. A. Marci\u0144czyka\u201d.<\/p>\n

W czasach radzieckich skonfiskowana apteka otrzyma\u0142a nazw\u0119 \u201eimienia Pirogowa\u201d. Po przeniesieniu stolicy USRR z Charkowa do Kijowa w 1934 roku sta\u0142a si\u0119 resortow\u0105 aptek\u0105 NKWD. We wrze\u015bniu 1941 roku, po rozpocz\u0119ciu niemieckiej okupacji Kijowa, obiekt pad\u0142 ofiar\u0105 taktyki spalonej ziemi \u2014 zosta\u0142 zniszczony wybuchami i po\u017carami podczas specjalnej operacji maj\u0105cej na celu zlikwidowanie wa\u017cnych obiekt\u00f3w infrastruktury w historycznym centrum Kijowa w dniach 24\u201329 wrze\u015bnia. Tak smutno zako\u0144czy\u0142a si\u0119 historia s\u0142ynnej apteki, kt\u00f3ra nieprzerwanie dzia\u0142a\u0142a przez 75 lat. Obecnie w tym miejscu znajduje si\u0119 Rada Miasta Kijowa.<\/p>\n

Anatolij KURNOSOW<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Adolf Marci\u0144czyk-ojciec i Adolf Marci\u0144czyk-syn wprowadzali nowatorskie technologie i za\u0142o\u017cyli w Kijowie parowe chemiczno-farmaceutyczne laboratorium. Silnik parowy, aparat pr\u00f3\u017cniowy i prasa hydrauliczna \u2014 to nowoczesne…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":9756,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-9755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t