{"id":9842,"date":"2025-12-05T00:26:03","date_gmt":"2025-12-04T22:26:03","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=9842"},"modified":"2025-12-05T00:26:03","modified_gmt":"2025-12-04T22:26:03","slug":"stanislaw-syroczynski-polski-szlachcic-z-podola-ktory-podarowal-kijowowi-szpital","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/stanislaw-syroczynski-polski-szlachcic-z-podola-ktory-podarowal-kijowowi-szpital\/","title":{"rendered":"Stanis\u0142aw Syroczy\u0144ski: polski szlachcic z Podola, kt\u00f3ry podarowa\u0142 Kijowowi szpital"},"content":{"rendered":"
\"Stanis\u0142aw<\/a>
Stanis\u0142aw Syroczy\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Stanis\u0142aw Syroczy\u0144ski (1848\u20131912) \u2014 polski dzia\u0142acz spo\u0142eczny, filantrop, in\u017cynier-le\u015bnik i pose\u0142 do Dumy Pa\u0144stwowej Imperium Rosyjskiego. Jeden z lider\u00f3w polskiej spo\u0142eczno\u015bci guberni kijowskiej, znany ze swojej dobroczynno\u015bci, inicjatywy utworzenia Polskiego Szpitala w Kijowie oraz dzia\u0142alno\u015bci na rzecz edukacji i kultury.<\/p>\n

Rodzinn\u0105 miejscowo\u015bci\u0105 Stanis\u0142awa Syroczy\u0144skiego by\u0142a wie\u015b Jurkiwce, po\u0142o\u017cona w gminie Sytkowieckiej powiatu lipowieckiego w guberni kijowskiej. Obecnie znajduje si\u0119 ona w rejonie hajsy\u0144skim obwodu kijowskiego. Wed\u0142ug opisu \u0141awrientija Pochilewicza w dziele \u201eOpowie\u015bci o zamieszkanych miejscowo\u015bciach guberni kijowskiej\u201d czytamy:<\/p>\n

\u201eJurkiwce, wie\u015b po\u0142o\u017cona na wzniesieniu przy \u017ar\u00f3d\u0142ach strumienia Czerwonej, \u0142\u0105cz\u0105cego si\u0119 po 6 wiorstach we wsi Sytkowce z rzek\u0105 Powstjank\u0105. Mieszka\u0144c\u00f3w obojga p\u0142ci: prawos\u0142awnych – 756, innowierc\u00f3w rzymskich i \u017cydowskich – 10; ziemi 1584 dziesi\u0119ciny. Nale\u017cy do Seweryna Tadeuszowicza Syroczy\u0144skiego (wyznania \u0142aci\u0144skiego, urodzonego w 1808 roku). Ko\u015bci\u00f3\u0142 Za\u015bni\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, drewniany, klasy VI, posiada wraz z folwarkiem 77 dziesi\u0119cin ziemi; zbudowany w 1751 roku.\u201d<\/p>\n

W tej historycznej wzmiance Pochilewicz wspomina w\u0142a\u015bnie ojca Stanis\u0142awa Syroczy\u0144skiego – Seweryna Tadeuszowicza, w\u0142a\u015bciciela wsi, lekarza z wykszta\u0142cenia, kt\u00f3ry porzuci\u0142 praktyk\u0119 medyczn\u0105, by zarz\u0105dza\u0107 maj\u0105tkiem. Matka r\u00f3wnie\u017c pochodzi\u0142a ze znakomitego polskiego rodu, spokrewnionego ze znanym angielskim pisarzem polskiego pochodzenia J\u00f3zefem Korzeniowskim \u201eConradem\u201d.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Syroczy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 wi\u0119c w 1848 roku w zamo\u017cnej rodzinie polskich ziemian osiad\u0142ych na Ukrainie. Jednak jego rodzice zmarli, gdy by\u0142 jeszcze nastolatkiem, niemal dzieckiem. Obowi\u0105zek zarz\u0105dzania maj\u0105tkiem tymczasowo przeszed\u0142 na brata Tadeusza.<\/p>\n

\"Instytut<\/a>
Instytut Neurochirurgii im. A.P. Romodanowa NAN Ukrainy (\u201ePolski Szpital imienia Stanis\u0142awa Syroczy\u0144skiego\u201d), zdj\u0119cie historyczne<\/figcaption><\/figure>\n

Rodzina Syroczy\u0144skich mia\u0142a kilku syn\u00f3w, kt\u00f3rzy pozostawili widoczny \u015blad w \u017cyciu spo\u0142ecznym:<\/p>\n

– Antoni Syroczy\u0144ski bra\u0142 udzia\u0142 w Powstaniu Styczniowym 1863 roku \u2014 narodowowyzwole\u0144czym ruchu Polak\u00f3w przeciwko Imperium Rosyjskiemu.<\/p>\n

– Tadeusz Syroczy\u0144ski zarz\u0105dza\u0142 maj\u0105tkiem w Jurkiwcach i zajmowa\u0142 si\u0119 prowadzeniem gospodarstwa.<\/p>\n

– I sam Stanis\u0142aw \u2014 ale o nim dalej.<\/p>\n

Stanis\u0142aw zdoby\u0142 wykszta\u0142cenie w Moskiewskiej Akademii Rolniczej, specjalizuj\u0105c si\u0119 w dziedzinie in\u017cynierii le\u015bnej. Po uko\u0144czeniu akademii przez kilka lat pracowa\u0142 w guberni tambowskiej. Po powrocie do Jurkiwiec w 1874 roku rozpocz\u0105\u0142 reformowanie maj\u0105tku, wprowadzaj\u0105c nowoczesne i efektywne metody gospodarowania ziemi\u0105. Dzi\u0119ki temu miejscowe gospodarstwo sta\u0142o si\u0119 jednym z najlepiej prosperuj\u0105cych w guberni kijowskiej. O\u017ceni\u0142 si\u0119 ze Stanis\u0142aw\u0105 z domu Podg\u00f3rsk\u0105.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Syroczy\u0144ski by\u0142 szeroko znany i szanowany w\u015br\u00f3d ziemia\u0144stwa guberni kijowskiej. Pe\u0142ni\u0142 liczne funkcje, zdobywaj\u0105c sympati\u0119 i uznanie spo\u0142eczno\u015bci, a tak\u017ce by\u0142 bardzo aktywny w kwestiach spo\u0142ecznych i politycznych.<\/p>\n

W 1906 roku, wraz z Romanem Dmowskim – uwa\u017canym za g\u0142\u00f3wnego ideologa polskiego nacjonalizmu – za\u0142o\u017cy\u0142 Polsk\u0105 Parti\u0119 Narodow\u0105 na Ma\u0142orosji. W sporze mi\u0119dzy romantycznym rewolucjonizmem a pozytywistycznym pragmatyzmem opowiedzia\u0142 si\u0119 po stronie tego drugiego i postanowi\u0142 kandydowa\u0107 do Rady Pa\u0144stwa – wy\u017cszej izby parlamentu rosyjskiego, do kt\u00f3rej wybory zosta\u0142y zwo\u0142ane przez cara w celu uspokojenia nastroj\u00f3w rewolucyjnych. 17 kwietnia 1906 roku zosta\u0142 wybrany przedstawicielem guberni kijowskiej i pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 do 1909 roku.<\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 inicjatyw\u0105 Stanis\u0142awa Syroczy\u0144skiego by\u0142a organizacja budowy Polskiego Szpitala w Kijowie – plac\u00f3wki medycznej przeznaczonej dla potrzeb spo\u0142eczno\u015bci rzymskokatolickiej oraz wszystkich potrzebuj\u0105cych, niezale\u017cnie od wyznania.<\/p>\n

Syroczy\u0144ski rozpocz\u0105\u0142 zbi\u00f3rk\u0119 funduszy w\u015br\u00f3d polskich rodzin, a sam ofiarowa\u0142 150 tysi\u0119cy rubli – wi\u0119kszo\u015b\u0107 sumy potrzebnej na budow\u0119 (ca\u0142kowity kosztorys inwestycji wynosi\u0142 222 tysi\u0105ce rubli).<\/p>\n

Po jego \u015bmierci dzie\u0142o zosta\u0142o doprowadzone do ko\u0144ca dzi\u0119ki pomocy jego \u017cony. W nekrologu opublikowanym w polskiej gazecie \u201eDziennik Kijowski\u201d wdowa, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na ostatni\u0105 wol\u0119 m\u0119\u017ca, prosi\u0142a, by zamiast \u017ca\u0142obnych kwiat\u00f3w sk\u0142adano datki na budow\u0119 szpitala.<\/p>\n

\"Instytut<\/a>
Instytut Neurochirurgii im. A.P. Romodanowa NAN Ukrainy (\u201ePolski Szpital imienia Stanis\u0142awa Syroczy\u0144skiego\u201d)<\/figcaption><\/figure>\n

\u015arodki zosta\u0142y zebrane. Projekt opracowa\u0142 kijowski architekt polskiego pochodzenia Karol Iwanicki (1870\u20131940) – autor wielu znanych budowli kijowskich z pocz\u0105tku XX wieku. Budow\u0119 uko\u0144czono w 1914 roku, a plac\u00f3wka otrzyma\u0142a nazw\u0119 \u201ePolski Szpital imienia Stanis\u0142awa Syroczy\u0144skiego\u201d. Znajdowa\u0142a si\u0119 ona przy dzisiejszej ulicy Platona Majborody 32 (w\u00f3wczas – Wydradna), w pobli\u017cu \u0141ukjan\u00f3wki. Polski szpital w tej formie istnia\u0142 kr\u00f3tko, gdy\u017c wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa. Po zako\u0144czeniu wojny funkcjonowa\u0142 tam szpital wojskowy, a nast\u0119pnie w budynku ulokowano Instytut Neurochirurgii im. akademika Andrzeja Romodanowa, kt\u00f3ry dzia\u0142a do dzi\u015b. Z dawnego kompleksu szpitalnego zachowa\u0142 si\u0119 budynek ambulatorium.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Syroczy\u0144ski wspiera\u0142 tak\u017ce edukacj\u0119 i kultur\u0119 – cho\u0107 nie w Kijowie. W testamencie przekaza\u0142 30 tysi\u0119cy rubli na rozw\u00f3j Szko\u0142y Rzemie\u015blniczej w Lublinie, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej otrzyma\u0142a jego imi\u0119. Plac\u00f3wka istnieje do dzi\u015b jako Kolejowy Technikum Transportowe w Lublinie.Ponadto w 1910 roku wysun\u0105\u0142 kandydatur\u0119 Micha\u0142a Tyszkiewicza, ukrai\u0144skiego dyplomaty, publicysty, artysty i mecenasa, do Pokojowej Nagrody Nobla.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Syroczy\u0144ski zmar\u0142 w Kijowie 20 kwietnia 1912 roku. Msza \u017ca\u0142obna odby\u0142a si\u0119 w ko\u015bciele \u015bw. Aleksandra, g\u0142\u00f3wnej \u015bwi\u0105tyni katolickiej miasta. Zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Bajkowym, gdzie spoczywaj\u0105 znani dzia\u0142acze polskiej spo\u0142eczno\u015bci Kijowa.<\/p>\n

Olena <\/strong>KOTSERUBA<\/strong><\/p>\n

Materia\u0142 powsta\u0142 przy wsparciu Polpharmy w ramach projektu
\n\u201ePami\u0119\u0107, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy: lekarze polskiego pochodzenia w historii Kijowa\u201d,
\nujawniaj\u0105cego nazwiska i ma\u0142o znane karty wsp\u00f3lnego dziedzictwa medycznego Ukrainy i Polski. Polpharma \u2013 najwi\u0119kszy producent lek\u00f3w w Polsce z ponad 90-letni\u0105 histori\u0105. Od ponad 20 lat firma dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c na Ukrainie, posiadaj\u0105c portfel ponad 600 lek\u00f3w na recept\u0119 i bez recepty \u2013 w tym stosowanych w leczeniu chor\u00f3b kardiologicznych, neurologicznych i okulistycznych.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 Stanis\u0142aw Syroczy\u0144ski (1848\u20131912) \u2014 polski dzia\u0142acz spo\u0142eczny, filantrop, in\u017cynier-le\u015bnik i pose\u0142 do Dumy Pa\u0144stwowej Imperium Rosyjskiego. Jeden z lider\u00f3w polskiej spo\u0142eczno\u015bci guberni kijowskiej, znany…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":9843,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-9842","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t