Dziś: poniedziałek,
18 stycznia 2021 roku.
Przegląd do nr 632 – styczeń 2021 r.
Kościół
OKIEM DUSZPASTERZA POLAKÓW
Adwent – czas oczekiwania

Adwent (z łac. adventus - przyjście, przybycie) jest okresem, który w Kościele rozpoczyna nowy rok liturgiczny. Rozpoczyna się on od I nieszporów niedzieli po sobocie XXXIV tygodnia okresu zwykłego, a kończącym się przed I nieszporami uroczystości Narodzenia Pańskiego, a więc w wieczór wigilijny 24 grudnia. Cały okres, obejmuje cztery kolejne niedziele przed 25 grudnia. Dzieli się jednak jeszcze na dwa mniejsze okresy: pierwszy to czas, w którym uświadamiamy sobie nasze oczekiwanie na powtórne przyjście Jezusa w chwale, a drugi – od 16 grudnia – to czas bezpośredniego przygotowania do przeżywania tajemnicy Bożego Narodzenia.

W tym roku, kiedy na świecie szaleje pandemia, przeżywanie Adwentu będzie nieco inne niż do tej pory. Ograniczenia w kościołach wielu osobom, zwłaszcza starszym, mogą utrudnić przeżywanie tego czasu biorąc udział w liturgii. O spowiedzi warto będzie pomyśleć wcześniej, niż, jak to często bywało, na ostatnią chwilę przez Wigilią.

Kolorem Adwentu jest fiolet. Symbolizuje on nie tylko pokutę, nawrócenie, jak w okresie Wielkiego Postu, ale właśnie oczekiwanie, tęsknotę… Jest jednak wyjątek! Każdego dnia, od poniedziałku do soboty, odprawiana jest specjalna Msza św. o świcie, gdy jest jeszcze ciemno. Ta Msza św. jest sprawowana w kolorze białym, a jej formularz jest o Matce Bożej. Maryja jest bowiem naszą Przewodniczką, Ona jest Jutrzenką, która zwiastuje przyjście Zbawiciela. Ta Msza św. popularnie jest nazywana „roratami”. Nazwa „roraty” pochodzi od pierwszych słów pieśni na wejście, rozpoczynającej tę Mszę św. Słowa pieśni brzmią „Rorate caeli desuper” – „Spuśćcie rosę niebiosa”.

Podczas tej Mszy św. zapala się specjalną świecę. Jest to świeca roratnia (zwana też roratką) ozdobiona niebieską wstęgą, symbolizuje ona postać Maryi. Maryja, Matka Jezusa, jest najlepszym przykładu gotowości na przyjęcie Mesjasza.  

Inny symbolem i pomocą w przeżywaniu czasu odwetu jest wieniec adwentowy. Taki wieniec możemy przygotować również w naszych domach, nie tylko w kościele! Jego symbolika jest niezwykle istotna i rozbudowana – każdy jej element ma swoje znaczenie i nie jest przypadkowy. Okrągły kształt wieńca adwentowego symbolizuje nieskończoność, życie wieczne oraz to, że Bóg jest wieczny i nie ma początku ani końca. Gałązki wiecznie zielonego drzewka iglastego to symbol życia i wspólnoty. Cztery świece (trzy fioletowe i jedna różowa - symbolizuje ona III niedzielę Adwentu - Gaudete, tzw. niedzielę radości) zapalane w każdą niedzielę adwentu symbolizują zbliżanie się do prawdziwej światłości, czyli do Jezusa Chrystusa. Każda świeca z osobna również ma swoje znaczenie. Pierwsza to Świeca Nadziei, druga – Świeca Pokoju, trzecia – Świeca Radości, a czwarta to Świeca Miłości.

Powróćmy jeszcze do Mszy św. roratniej. Roraty rozpoczynają się w zupełnej ciemność. Zapalona jest jedynie Świeca Roratnia, a wierni trzymają w rękach zapalone lampiony.

Lampion na roraty to tradycja, którą uwielbiają i dzieci i dorosli. Nawiązuje on do przypowieści Jezusa o roztropnych pannach, które oczekiwały na przyjście Oblubieńca z zapalonymi lampami. Historycznie służyły też ludziom do oświetlania drogi, kiedy o zmroku zmierzali do kościoła na roraty.

Ciemność jest symbolem zła i nawiązuje do stanu ducha grzesznego człowieka. Światło symbolizuje zbawienie, dobre uczynki, których nie trzeba się wstydzić. Tę ciemność rozjaśnia przyjście Chrystusa, który jest „Zwycięzcą śmierci, piekła i szatana”. Światła w kościele zostają włączone dopiero gdy rozpoczyna się śpiew hymnu: „Chwałą na wysokości Bogu”.

My Polacy bardzo lubimy „roraty”. Zawsze, pomimo wczesnej pory, tłumnie są one uczęszczane. W Polsce najstarsze wzmianki o roratach sięgają XIII w. Pierwsze formularze znajdują się w księgach liturgicznych cystersów śląskich. Czy zakonnicy ci przejęli praktykę sprawowania Mszy roratnej skądinąd, czy też sami, jako czciciele NMP, ją wytworzyli, pozostaje sprawą otwartą. Jest jednak faktem, że w XIV w. roraty znane są już w całej Polsce, zdobywają popularność i w XVI w. osiągają szczyt rozwoju. I tak pozostało do dnia dzisiejszego.

Mszę św. roratnią najczęściej poprzedza śpiew Godzinek ku czci Najświętszej Maryi Panny. To też polska tradycja. Pierwszy polski przekład oficjum w postaci „Godzinek” (nazwa wzięta od godzin brewiarzowych - pór odmawiania poszczególnych części) wyszedł w druku w roku 1482 w „Modlitewniku”, w którym zawarte są pieśni autorstwa bł. Władysława z Gielniowa, stąd też temuż Błogosławionemu przypisuje się autorstwo Godzinek. Z całą pewnością ten wielki czciciel Maryi przyczynił się do rozszerzenia tegoż nabożeństwa.

Podtrzymujmy te piękne polskie tradycje! Przekazujmy i zachęcajmy do ich zachowywania młodych.

Wszystkim życzę błogosławionego Adwentu, czasu radosnego oczekiwania!

Ks. dk. dr Jacek Jan PAWŁOWICZ
Duszpasterz Polaków przy Konkatedrze św. Aleksandra w Kijowie

Передплатити „Dziennik Kijowski” можна протягом року в усіх відділеннях зв’язку України