W dniach 17–21 września 2026 roku w Kijowie odbyło się pierwsze Forum „Młodzi Polacy Ukrainy. Forum Siły” – inicjatywa Związku Polaków Ukrainy skierowana do młodych przedstawicieli polskich środowisk z różnych regionów Ukrainy.
Było to spotkanie szczególne. W rzeczywistości wojennej, w czasie niepewności i nieustannych wyzwań, młodzi ludzie przyjechali do Kijowa, aby zdobywać nowe kompetencje, wymieniać doświadczenia, budować relacje, a przede wszystkim – wzajemnie się wzmacniać.
Słowo „siła” nie zostało wybrane przypadkowo. W warunkach wojny nabiera ono szczególnego znaczenia. Nie oznacza jedynie odporności na trudności. To także umiejętność zachowania tożsamości, odpowiedzialności za swoją wspólnotę, podejmowania inicjatywy, współpracy mimo różnic oraz poszukiwania rozwiązań nawet wtedy, gdy rzeczywistość nie daje prostych odpowiedzi. Właśnie taką przestrzeń miało stworzyć Forum.
Razem mimo różnic
Do Kijowa przyjechali młodzi Polacy z różnych części Ukrainy. Reprezentowali różne organizacje, środowiska i mieli odmienne doświadczenia. Połączyła ich potrzeba spotkania, rozwoju oraz rozmowy o przyszłości polskiej społeczności w Ukrainie.
Program Forum został skonstruowany tak, aby łączyć rozwój osobisty z kompetencjami potrzebnymi w działalności społecznej i organizacyjnej. Uczestnicy pracowali nad kompetencjami przywódczymi, komunikacją, wystąpieniami publicznymi, pewnością siebie, inteligencją emocjonalną, kreatywnym myśleniem i pracą zespołową.
Ważnym elementem była również diagnoza potrzeb młodzieży i organizacji oraz poszukiwanie sposobów przekładania pomysłów na konkretne działania.
Nie były to jednak wyłącznie zajęcia szkoleniowe. Forum stało się miejscem dialogu między pokoleniami i różnymi środowiskami. Młodzi uczestnicy mieli możliwość rozmawiać ze starszymi liderami, konfrontować własne pomysły z ich doświadczeniem, zadawać pytania i dzielić się własnym spojrzeniem.
To szczególnie ważne w środowisku polonijnym, w którym ciągłość pokoleń i przekazywanie doświadczenia są jednym z warunków trwałości organizacji.
Spotkania i nowe doświadczenia
Istotną część programu stanowiły spotkania z przedstawicielami instytucji i organizacji. Uczestnicy rozmawiali m.in. z przedstawicielami DESS, OBWE, Rady Narodowościowych Wspólnot Etnicznych Ukrainy oraz Federacji Greków Ukrainy.
Ważnym punktem programu była również rozmowa z Konsul RP Anną Babiak-Owad, która stworzyła młodym ludziom możliwość bezpośredniego dialogu, zadawania pytań i wymiany doświadczeń.
Odbyło się także spotkanie online ze Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska”. Uczestnicy poznali doświadczenia i projekty organizacji związane z aktywizacją społeczną i edukacją obywatelską. Spotkanie pokazało, jak cenna może być wymiana doświadczeń pomiędzy organizacjami działającymi w Polsce i poza jej granicami.
Forum obejmowało również warsztaty dotyczące działalności obywatelskiej i społecznej, wolontariatu, wykorzystania nowych technologii i mediów społecznościowych w komunikacji, budowania pozytywnego wizerunku, a także rozpoznawania dezinformacji i świadomego kształtowania przekazu.
Od pamięci do odpowiedzialności
Forum rozpoczęło się w miejscu, które w szczególny sposób przypomina o odpowiedzialności za pamięć – na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bykowni.
W 87. rocznicę sowieckiej agresji na Polskę uczestnicy wzięli udział w uroczystości upamiętniającej ofiary sowieckich zbrodni.
Integralną częścią Forum była również kultura. Uczestnicy wzięli udział w Festiwalu „Impuls Polskości”, który stał się dla nich żywym przykładem tego, jak poprzez muzykę, taniec, tradycję i wspólne przeżywanie kultury można budować wspólnotę i wzmacniać poczucie przynależności.
Kulminacją Forum była Deklaracja Młodych Polaków Ukrainy. Był to ważny moment, ponieważ młodzi uczestnicy nie pozostali jedynie odbiorcami programu. Sformułowali własną wizję dalszego działania i współpracy.
Deklaracja Młodych Polaków Ukrainy
My, młodzi Polacy Ukrainy, uczestnicy Forum „Młodzi Polacy Ukrainy. Forum Siły”, reprezentujący różne regiony, organizacje i środowiska, świadomi wartości naszego dziedzictwa i odpowiedzialności za przyszłość polskiej społeczności w Ukrainie, deklarujemy gotowość do dalszego działania.
Chcemy rozwijać swoje kompetencje, wzmacniać polskie środowiska młodzieżowe, współpracować ponad podziałami i granicami regionów oraz tworzyć przestrzeń, w której młodzi ludzie mogą realizować swoje pomysły i mieć wpływ na życie swoich społeczności.
Chcemy pielęgnować język polski, kulturę, historię i pamięć o przodkach, jednocześnie pozostając otwartymi na współczesne wyzwania i potrzeby młodego pokolenia.
Deklarujemy gotowość do dzielenia się wiedzą i doświadczeniem, wzajemnego wspierania się oraz tworzenia nowych inicjatyw społecznych, kulturalnych, edukacyjnych i wolontariackich.
Wierzymy, że siła naszej wspólnoty wynika z ludzi, którzy potrafią być razem, słuchać siebie nawzajem, współpracować i brać odpowiedzialność za przyszłość.
Forum Siły traktujemy nie jako zakończenie, lecz jako początek dalszej współpracy.
To dopiero początek
Deklaracja jest jednym z najważniejszych rezultatów projektu. Pokazuje bowiem, że młodzi Polacy Ukrainy chcą nie tylko uczestniczyć w życiu swoich organizacji, ale również współtworzyć ich przyszłość.
Wojna szczególnie wyraźnie pokazuje, jak ważne są więzi społeczne. Organizacje polskie w Ukrainie potrzebują dziś nie tylko ludzi gotowych pomagać i działać, lecz także nowego pokolenia liderów, którzy będą potrafili przejąć odpowiedzialność, rozwijać organizacje i odpowiadać na zmieniające się potrzeby swoich środowisk.
Dlatego Forum Siły powinno stać się początkiem długofalowego procesu. Potrzebne są kolejne spotkania, programy rozwojowe, wymiana doświadczeń, wspólne projekty, a przede wszystkim – stała sieć kontaktów młodych Polaków z różnych regionów Ukrainy.
Związek Polaków Ukrainy wyraża szczególną wdzięczność Stowarzyszeniu „Wspólnota Polska” za zaufanie i możliwość realizacji tego projektu. W czasie, gdy rzeczywistość jest pełna niepewności, wsparcie inicjatyw skierowanych do młodego pokolenia ma znaczenie wykraczające daleko poza jeden projekt. Jest inwestycją w ludzi, relacje i przyszłość polskiej wspólnoty.
Forum Siły pokazało, że młodzi Polacy Ukrainy mają energię, pomysły i gotowość do działania. Potrzebują jednak przestrzeni, w której mogą się spotykać, rozwijać i współpracować.
Tę przestrzeń udało się stworzyć. Teraz najważniejsze, aby jej nie zamykać wraz z zakończeniem Forum. Bo siła, którą budujemy razem, nie jest potrzebna tylko na pięć dni. Jest potrzebna na przyszłość.
Projekt finansowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w konkursie „POLONIA I POLACY ZAGRANICĄ 2026” realizowany przez Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”.
Karolina Milena Jermak
(Zdjęcia; A. Płaksina)
