Zdjęcie grupowe uczestników PKP UA
Zaczęło się od kilku osób przy jednym stole w Kijowie. Dziś uczestników dzielą granice i strefy czasowe, ale nadal łączy polski. W październiku 2026 roku PKP UA świętuje piętnastolecie.
Wiktoria Gonczarenko założyła Pierwszy Klub Polskiego w 2011 roku i pozostaje jego liderką. Zasada była prosta: przyjść może każdy, a udział jest bezpłatny. Sobotnie rozmowy pomagały przełamać nieśmiałość. Z czasem wyrosła z nich społeczność, której historia sięga poza naukę języka.
Tę otwartość zapamiętał Jan Kalinowski, Kierownik Wydziału Politycznego Ambasady RP w Kijowie. Wspominając spotkania prowadzone przez Wiktorię, mówi: „Do klubu języka polskiego prowadzonego przez Wiktorię Gonczarenko trafiłem po raz pierwszy ponad 10 lat temu – bardzo pozytywnie zaskoczyło mnie, że tak wiele osób autentycznie chce się uczyć polskiego. Klub stworzył trwałą społeczność ludzi promujących polską kulturę, wiem, że niektórzy do tej pory aktywnie działają w kijowskich organizacjach. Ze spotkań klubu (również tych w plenerze) pamiętam atmosferę świetnej zabawy. Z mojej perspektywy największą wartością klubu było jego szerokie otwarcie na zwykłych ludzi, nie mających wcześniej kontaktów ze środowiskami polonijnymi”.
Skala rosła: na sobotnie spotkania przychodziło po 70 osób, a do 2021 roku klub odwiedziło 12 600 osób. Przy założeniu dwóch godzin w każdą sobotę od jesieni 2011 to około 780 spotkań i ponad 1500 godzin bezpłatnej praktyki konwersacyjnej. Od 2020 roku spotkania online pozwalają podtrzymywać więzi także po przeprowadzce. Dziś dołączają do nich uczestnicy z Ukrainy, Polski, innych krajów Europy, Azji i Ameryki.
Już do 2017 roku ponad 100 uczestników otrzymało Kartę Polaka; klub pomagał im rozwijać język i poznawać polską kulturę. Za tymi liczbami stoją dalsze drogi: przeprowadzki, studia, praca. O swojej opowiada Wiktoria Saganowska – egzaminatorka państwowych egzaminów na poziomie B1: „Do PKP UA dołączyłam w 2014 roku. Dzięki środowisku stworzonemu przez panią Gonczarenko rozwijałam język polski, uczestniczyłam w polskich wydarzeniach kulturalnych oraz zbudowałam sieć kontaktów i przyjaźni związanych z Polską. Kontakty i doświadczenie zdobyte dzięki PKP UA pomogły mi później przeprowadzić się do Polski, rozpocząć i ukończyć tutaj studia oraz zbudować swoje dalsze życie; wiele relacji nawiązanych dzięki Klubowi utrzymuję do dziś. Cieszę się również, że PKP UA nadal działa online, dzięki czemu nawet mieszkając w Polsce mogę uczestniczyć w spotkaniach i pozostawać częścią tej społeczności”.
Pierwszy Klub Polskiego organizował seanse filmowe, wyjścia do teatru, grille, wyprawy za miasto, noclegi pod namiotami i żeglarstwo. PKP UA organizował także wspólne obchody urodzin klubu, Bożego Narodzenia, Nowego Roku, Dnia Polonii i Polaków za Granicą, Dnia Flagi RP, Święta Konstytucji 3 Maja oraz Narodowego Święta Niepodległości.
Uczestnicy Pierwszego Klubu Polskiego brali też udział w Dniach Kina Polskiego i innych wydarzeniach Instytutu Polskiego w Kijowie, Związku Polaków Ukrainy, Międzynarodowego Stowarzyszenia Przedsiębiorców Polskich na Ukrainie oraz innych organizacji polskich, a także w uroczystościach Ambasady RP i Wydziału Konsularnego. Przez 7 lat PKP UA uczestniczył w Narodowym Czytaniu pod patronatem Prezydenta RP. Powstała polskojęzyczna biblioteka, wzbogacona książkami przekazanymi przez Instytut Pamięci Narodowej. Na własnym kanale YouTube PKP UA można znaleźć praktyczną polszczyznę, kulturę, tradycje i doświadczenia związane z Kartą Polaka.
Język i klubowe relacje pomagały też całym rodzinom. Maksym Sitnicki – stypendysta Fulbrighta, dr habilitowany, profesor, Uniwersytet VIZJA, uczestnik PKP UA – wspomina: „Do PKP UA dołączyłem w 2016 roku i osobiście uczestniczyłem w nauce języka polskiego oraz w środowisku tworzonym wokół Klubu. Z nauką języka polskiego związana była również moja rodzina. Dzięki zdobytej znajomości języka, kontaktowi z polską kulturą i środowiskiem mogliśmy później łatwiej odnaleźć się w Polsce, gdzie mieszkałem i rozwijałem również swoją działalność zawodową oraz kontakty z polskimi instytucjami i środowiskiem. Z perspektywy wielu lat mogę powiedzieć, że model PKP UA – łączący język, kulturę, społeczność i praktyczne relacje z Polską – miał dla mnie i mojej rodziny realną, długofalową wartość”.
Z klubowych doświadczeń wyrastały własne inicjatywy. Ketrin Skoczelas, uczestniczka PKP UA od 2015 roku, później współzałożycielka stowarzyszenia należącego do Związku Polaków Ukrainy, opisuje tę drogę tak: „Do PKP UA dołączyłam w 2015 roku jako aktywna uczestniczka. Klub był dla mnie jednym z miejsc, dzięki którym bliżej poznałam środowisko osób polskiego pochodzenia na Ukrainie, spotkałam wielu ciekawych ludzi, nawiązałam wartościowe kontakty oraz zdobyłam doświadczenie w działalności związanej z językiem, kulturą i tradycjami polskimi. Z czasem coraz bardziej angażowałam się w działalność społeczną i kulturalną na rzecz społeczności polskiej na Ukrainie. Wraz z koleżanką założyłyśmy własne stowarzyszenie, które należy do Związku Polaków Ukrainy i ściśle współpracuje z Ambasadą RP w Kijowie oraz „Dziennikiem Kijowskim”. Z perspektywy lat postrzegam PKP UA jako jedno ze środowisk, które pomogło mi lepiej poznać życie społeczności polskiej na Ukrainie, rozwinąć własną aktywność społeczną oraz realizować inicjatywy na rzecz osób polskiego pochodzenia i wszystkich miłośników języka, kultury oraz tradycji polskich”.
Bliskość oznaczała też odpowiedzialność za innych. Przez wiele lat klub wspierał dzieci z kijowskiego Domu Dziecka „Berezka”, w tym dzieci z niepełnosprawnościami. Po 24 lutego 2022 roku Wiktoria i uczestnicy pomagali sobie w Ukrainie, Polsce i innych krajach, organizując wzajemne wsparcie. Spotkania online trwały dalej.
Z klubowych znajomości powstawały przyjaźnie, pary i rodziny. Wiktoria Gonczarenko stworzyła miejsce, do którego można wracać z daleka – także po piętnastu latach.
Pierwszy Klub Polskiego zaprasza na jubileuszowe spotkanie online: 11 października 2026 roku o godz. 18.00 czasu kijowskiego. Szczegóły i zapisy: zeskanuj kod QR. W pozostałych sprawach: info.pkpua@gmail.com.
Andżelika Płaksina
Jedno z pierwszych spotkań PKP UA
Regularne sobotnie spotkania klubu
Spotkania online od 2020 roku do dziś
Narodowe Czytanie 2019 — PKP UA
Wiktoria Goncharenko z Janem Piekło, Ambasadorem RP na Ukrainie w latach 2016–2019, podczas wydarzenia „Powrót Manru” w Narodowej Operze Ukrainy z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości, 2018
Wiktoria Goncharenko z Bartoszem Cichockim, Ambasadorem RP na Ukrainie w latach 2019-2023, podczas uroczystego przyjęcia z okazji Narodowego Święta Niepodległości RP, 2019
Dołącz do wydarzenia
Link: https://www.facebook.com/share/19RVwE2j2t/
