Hanna Krall bohaterką trzeciego spotkania z cyklu „Polska kultura w pięciu odsłonach”
Jak opowiadać o historii, by nie zgubić w niej człowieka? Jak ocalić pamięć o tych, których losy mogłyby pozostać nieznane? Wokół tych pytań 27 sierpnia w Narodowej Bibliotece Medycznej Ukrainy w Kijowie odbyło się trzecie spotkanie z cyklu „Polska kultura w pięciu odsłonach”. Organizatorem wydarzenia była Kijowska Polska Młodzieżowa Asocjacja „Młodzi i Kreatywni”.
Hanna Krall – reporterka pamięci
Bohaterką spotkania była Hanna Krall – jedna z najwybitniejszych polskich reporterek i pisarek, której twórczość od lat koncentruje się wokół pamięci, historii i ludzkiego doświadczenia. Urodzona w 1935 roku w Warszawie, absolwentka dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego, przez wiele lat związana była m.in. z tygodnikiem „Polityka”. Doświadczenie dziennikarskie ukształtowało jej charakterystyczny, oszczędny styl, w którym najważniejsze miejsce zajmuje człowiek i jego indywidualna historia.
Biografia pisarki nadaje podejmowanym przez nią tematom szczególną siłę. Krall jako dziecko przeżyła Zagładę. Jej rodzice zginęli na Majdanku, a ona sama została uratowana dzięki pomocy Polaków. Doświadczenie wojny, straty i ocalenia stało się jednym z ważnych kontekstów jej późniejszej twórczości.
Nieprzypadkowo zatem podczas spotkania szczególną uwagę poświęcono temu, w jaki sposób autorka opowiada o wielkich wydarzeniach historycznych poprzez losy jednostki. Jednym z jej najbardziej znanych dzieł jest „Zdążyć przed Panem Bogiem” – zapis rozmowy z Markiem Edelmanem, jednym z przywódców powstania w getcie warszawskim. W kolejnych książkach Krall wielokrotnie powraca do pamięci o Zagładzie, losów ocalałych oraz trudnej relacji między wielką historią a osobistym doświadczeniem.
Kiedy literatura staje się świadectwem
Rozmowa o twórczości Hanny Krall szybko przerodziła się w refleksję nad sprawami uniwersalnymi: pamięcią, wojną, tożsamością i odpowiedzialnością za zachowanie ludzkich historii. Uczestnicy zastanawiali się, jak mówić o doświadczeniach najtrudniejszych i jak poprzez literaturę ocalać od zapomnienia historie pojedynczych osób.
Ważnym elementem spotkania było wspólne czytanie fragmentów utworów Hanny Krall. Dzięki temu literatura nie pozostała jedynie tematem dyskusji, lecz zabrzmiała bezpośrednio, pozwalając uczestnikom jeszcze bliżej zetknąć się z językiem i sposobem narracji autorki. W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele polskich organizacji Kijowa oraz wszyscy chętni . Dzięki formule online do spotkania mogli dołączyć również odbiorcy spoza Kijowa.
Wydarzenie swoją obecnością zaszczycili przedstawiciele Ambasady RP w Kijowie – konsul Anna Maria Babiak-Owad oraz konsul Piotr Olborski. Ich udział podkreślił znaczenie inicjatyw angażujących młode pokolenie w poznawanie i współtworzenie polskiej kultury w Ukrainie.
Za przygotowanie i prowadzenie spotkania odpowiadała Anna Morgaczowa, która poprowadziła uczestników przez niełatwy, lecz niezwykle ważny świat reportaży Hanny Krall.
Kultura, która łączy
Trzecia odsłona projektu pokazała, że literatura może być czymś więcej niż lekturą. Może stać się przestrzenią dialogu, sposobem zachowania pamięci i narzędziem lepszego rozumienia historii.
„Polska kultura w pięciu odsłonach” tworzy dla ludzi przestrzeń do poznawania polskiego dziedzictwa poprzez literaturę, kulturę i wspólne doświadczenie. Spotkanie poświęcone Hannie Krall przypomniało, że za każdą wielką historią stoją konkretni ludzie – ich życie, wybory, pamięć i osobiste opowieści.
I być może właśnie w tym tkwi największa siła literatury: pozwala dostrzec człowieka tam, gdzie historia często pokazuje jedynie liczby, daty i wydarzenia.
Przedsięwzięcie zostało dofinansowane przez Ambasadę RP w Kijowie w ramach budżetu Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą.
Karolina Milena Jermak
