Historia Polski i Ukrainy przez stulecia splatała losy obu narodów na wspólnej przestrzeni Europy Środkowo-Wschodniej. Ślady tej historii odnaleźć można nie tylko w archiwach i dokumentach, lecz przede wszystkim w miejscach pamięci, które do dziś świadczą o obecności kolejnych pokoleń Polaków i Ukraińców na tych ziemiach. Zachowanie oraz pielęgnowanie tego dziedzictwa jest wspólnym obowiązkiem, a także wyrazem szacunku dla tych, którzy tworzyli historię naszych narodów.
W tym duchu 4 czerwca 2026 roku delegacja Wołyńskiego Rajdu Motocyklowego wraz z Konsulem Rzeczypospolitej Polskiej Panem Pawłem Owadem oraz Panią Konsul Marią Babiak-Owad odwiedziła polskie miejsca pamięci i pochówku znajdujące się na terenie rejonu buczańskiego w obwodzie kijowskim.
Podczas wizyty delegacja spotkała się z Prezesem Związku Polaków w Borodziance, Panem Arsenem Milewskim oraz Wiceprezesem Związku i jednocześnie sołtysem wsi Raska, Panem Walentym Kowalskim. Rozmowy dotyczyły działalności polskiej społeczności na terenie rejonu buczańskiego, ochrony polskiego dziedzictwa kulturowego, zachowania miejsc pamięci narodowej oraz dalszego rozwoju współpracy pomiędzy środowiskami polskimi na Ukrainie a instytucjami Rzeczypospolitej Polskiej.
Szczególne miejsce w programie wizyty zajęła również wieś Raska, której sołtysem jest Pan Walent Kowalski. Miejscowość ta stanowi ważny punkt na mapie polskiej pamięci historycznej w rejonie buczańskim. Na jej terenie znajduje się miejsce pochówku Polaków zamordowanych przez hitlerowców w kwietniu 1943 roku.
Przy miejscu spoczynku ofiar wzniesiono pomnik upamiętniający tę tragiczną kartę historii. Nad jego zachowaniem i godnym utrzymaniem od wielu lat pieczę sprawują członkowie Związku Polaków w Borodziance oraz sołtys wsi Raska, Pan Walentyn Kowalski. Dzięki ich zaangażowaniu pamięć o pomordowanych pozostaje żywa, a miejsce to służy kolejnym pokoleniom jako świadectwo tragicznych losów polskiej społeczności zamieszkującej te tereny podczas II wojny światowej.
Delegacja oddała hołd ofiarom, składając kwiaty i zapalając znicze pamięci. Uczestnicy wizyty podkreślili, że troska o takie miejsca jest moralnym obowiązkiem wobec tych, którzy stracili życie w wyniku zbrodni wojennych, a także ważnym elementem zachowania historycznej pamięci narodowej.
Jednym z kolejnych punktów programu była wizyta we wsi Buda Makarowska, której założycielami byli Polacy osiedlający się na tych terenach już na początku XVIII wieku. Miejscowość ta pozostaje ważnym świadectwem wielowiekowej obecności polskiej społeczności w regionie oraz przykładem trwałego związku Polaków z ziemią kijowską.
Na terenie miejscowości znajduje się czynny polski cmentarz, będący miejscem spoczynku kolejnych pokoleń mieszkańców polskiego pochodzenia. Nekropolia ta zachowała swój historyczny charakter i do dziś pozostaje ważnym miejscem pamięci, przypominającym o losach rodzin, które przez stulecia współtworzyły historię tego regionu.
Dostojni goście odwiedzili również cmentarz we wsi Jazwynka. Nekropolia ta stanowi wyjątkowe świadectwo wielokulturowej historii regionu, gdyż przez wiele pokoleń miejscowość zamieszkiwali zarówno Polacy, jak i Ukraińcy. Szczególną cechą tego miejsca jest historyczny podział cmentarza na dwie części. Zgodnie z utrwaloną lokalną tradycją, po lewej stronie grzebano mieszkańców narodowości ukraińskiej, natomiast po prawej stronie spoczywali mieszkańcy narodowości polskiej.
Szczególnie podniosłym momentem wizyty było zapalenie zniczy pamięci na odwiedzanych cmentarzach. W ciszy i skupieniu uczestnicy delegacji oddali hołd spoczywającym tam Polakom, którzy przez pokolenia pozostawali wierni swojej narodowej tożsamości, tradycji i dziedzictwu przodków.
Płomień zniczy stał się symbolem pamięci, wdzięczności i szacunku dla ludzi, którzy mimo często trudnych doświadczeń historycznych zachowali świadomość swoich polskich korzeni oraz przekazali ją następnym pokoleniom. Dziś ich groby pozostają nie tylko miejscem wiecznego spoczynku, lecz również ważnym świadectwem obecności polskiej społeczności na ziemi kijowskiej i trwałości jej dziedzictwa kulturowego.
Uczestnicy wizyty podkreślali, że zachowanie takich miejsc pamięci ma szczególne znaczenie dla współczesnych i przyszłych pokoleń. Cmentarze, pomniki i miejsca pochówku są bowiem nie tylko świadectwem historii, lecz także przestrzenią refleksji nad wspólnym dziedzictwem narodów Polski i Ukrainy. Troska o nie stanowi wyraz odpowiedzialności za zachowanie pamięci historycznej oraz ważny element budowania dialogu i dobrych relacji między naszymi narodami.
Wizyta delegacji Wołyńskiego Rajdu Motocyklowego oraz przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej była wyrazem szacunku dla przeszłości, pamięci o przodkach oraz wspólnego dziedzictwa kulturowego pozostawionego przez pokolenia Polaków zamieszkujących ziemię kijowską. Była również potwierdzeniem, że pamięć historyczna może i powinna służyć umacnianiu wzajemnego zrozumienia, pojednania oraz przyjaźni między Polską i Ukrainą.
Takie inicjatywy pokazują, że troska o miejsca pamięci i dziedzictwo kulturowe nie jest jedynie obowiązkiem wobec historii, ale także ważnym elementem budowania przyszłości opartej na wzajemnym szacunku, dialogu i współpracy między narodami. Pamięć o tych, którzy spoczywają na odwiedzanych nekropoliach, pozostaje trwałym pomostem łączącym przeszłość z teraźniejszością oraz kolejnymi pokoleniami Polaków i Ukraińców.
Arseniusz Milewski
