Dziś: poniedziałek,
23 maja 2022 roku.
Pismo społeczne, ekonomiczne i literackie
Edukacja

O nazwiskach

Jaki szyk obowiązuje w języku polskim: imię-nazwisko czy odwrotnie; jak piszemy nazwiska dwuczłonowe typu: Dołęga-Mostowicz ?

Poprawny szyk to imię-nazwisko, szyk odwrotny może być stosowany wyłącznie w spisach alfabetycznych. Poza nimi układ nazwisko-imię jest uznawany za błędny, postrzegany jako oznaka braku wykształcenia. Tak jest od bardzo dawna, co najmniej od 100 lat. Nazwiska dwuczłonowe (złożone) piszemy zawsze z łącznikiem.

W cudzysłowie czy w „cudzysłowiu”?
Poprawna forma miejscownika, to w cudzysłowie. Rzeczownik ten odmieniamy tak jak rów, a więc: rowu/cudzysłowu, rowowi/cudzysłowowi, rowem/cudzysłowem, w rowie/ w cudzysłowie.

Dni i dnie
W liczbie mnogiej występują dwie formy oboczne, dni i dnie, jednak z liczebnikami używa się tylko pierwszej (dwa dni). Miejscownik liczby...

 

Język polski należy do zachodniosłowiańskiej grupy języków indoeuropejskich. Ze względu na swoją strukturę zaliczany jest do języków fleksyjnych, syntetycznych. Jako odrębny język polszczyzna zaczęła się kształtować w X wieku, pełniąc ważną rolę w powstaniu i rozwoju państwa polskiego. Najdawniejsze zachowane zapisy pojedynczych słów w języku polskim pochodzą z XII wieku. Najstarsze zachowane pełne zdanie zapisane po polsku brzmi „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”. Znaleziono je w łacińskim tekście z 1270 roku. Do XIV wieku polszczyzna istniała tylko w regionalnych i ludowych odmianach mówionych.

Literacka, ponadregionalna odmiana języka wykształciła się w XV i XVI wieku, o czym świadczy bogata literatura renesansowa napisana po polsku. Początkowo rozwój języka polskiego odbywał się pod silnym wpływem języków sąsiadów – niemieckiego i czeskiego, a także...

 

Stanisław August Poniatowski – ostatni król Polski panował w czasach rozkwitu polskiego oświecenia – epoki rozumu, klasycyzmu, sentymentalizmu i rokoko. Próbował wprowadzić wiele zmian, aby wzmocnić pogrążoną w upadku Rzeczpospolitą: przeprowadził reformę armii, powołał Komisję Menniczą, przyczynił się do założenia Szkoły Rycerskiej, wpłynął na gospodarczą stabilność polskich miast, był głównym autorem Konstytucji 3 maja. Jednak przede wszystkim zasłynął, jako mecenas kultury i zapisał się też na kartach historii w charakterze organizatora obiadów czwartkowych.

Kto uczestniczył i na czym polegały te słynne cotygodniowe OBIADY CZWARTKOWE - spotkania literacko-naukowe, organizowane...

 

O tym, że warto uczyć się języków obcych nie trzeba nikogo przekonywać, ale dlaczego właśnie uczyć się języka polskiego?

Na świecie jest ponad 60 mln użytkowników języka polskiego, w samej Polsce żyje więcej niż 38 mln Polaków. Polski jest jednym z oficjalnych języków Unii Europejskiej i można go usłyszeć niemalże we wszystkich zakątkach świata. Posługiwanie się językiem polskim jako obcym wiąże się także z prestiżem. Jest to język wielu znanych ludzi, odkrywców, wynalazców i zdobywców ważnych nagród.

Należy zauważyć, że naród ukraiński szybko zrozumiał potrzebę uczenia się języka swojego sąsiada, co niezmiernie cieszy nas Polaków. Oczywiście, motywacji do nauki języka polskiego jest wiele, niektórzy wiążą swoją przyszłość z Polską; inni uczą się, bo chcą poznać inny obcy język; jeszcze inni, bo mają polskie pochodzenie. Każdy z...

 

Czytelnik pyta: Nie jestem pewien, jak pisać o Świętym Mikołaju w znaczeniu fikcyjnej, czy też symbolicznej, postaci obdarowującej prezentami?

Kiedy mamy na myśli katolickiego i prawosławnego świętego, biskupa Miry (żył na przełomie III i IV stulecia), pomagającego biednym, schorowanym i potrzebującym, piszemy Święty Mikołaj lub św. Mikołaj. Gdy chodzi o ‘przebranego człowieka’, Wielki słownik ortograficzny PWN (red. E. Polański, Warszawa 2017, wyd. IV, dodruk poprawiony, s. 682) każe nam pisać święty mikołaj. Podaje się tam dwa odrębne hasła: Mikołaj (‘święty’) i mikołaj (‘przebrany człowiek’). W myśl tego powinniśmy pisać: Piszę list do świętego mikołaja, Dostałem to od świętego mikołaja itp. Ale uzus jest zupełnie inny, prawie zawsze spotyka się pisownię wielkimi literami Święty Mikołaj (np....

 

- zawieść (sprawić komuś zawód) i zawieźć (dostarczyć kogoś, coś w jakieś miejsce),

- reprezentacyjny (okazały, wystawny) i reprezentatywny (charakterystyczny, typowy)

- chodź (przenosić się pieszo z miejsca na miejsce; kroczyć, stąpać) i choć...

 
  • apostrof (znak graficzny w kształcie przecinka nad linią) i apostrofa (figura retoryczna polegająca na bezpośrednim i uroczystym zwróceniu się do kogoś lub czegoś)
  • efektowny (zwracający na siebie uwagę), efektywny (skuteczny), efekciarski (powierzchowny, pozerski, szpanerski)
  • bynajmniej (wcale, zupełnie) i przynajmniej...

 
UWAGA

Ягеллонський університет, один із найстаріших у цій частині Європи, і сьогодні залишається лідером серед польських університетів. За рейтингом польського престижного видання Перспективи 2018 року разом із Варшавським поділяє пальму першості.

Od nowego roku akademickiego 2019/2020 w Katedrze Ukrainoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego wprowadzony jest nowy kierunek na poziomie studiów licencjackich i magisterskich - Studia polsko-ukraińskie. Studia te będą prowadzone w dwóch...

 
Ku uwadze absolwentów szkół

Od 28 lutego 2019 roku na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego po raz piąty rozpocznie się rekrutacja na Studia Polsko-Ukraińskie. W tym roku program został gruntownie zmieniony, dostosowany do wymagań reformy szkolnictwa wyższego, pojawiło się w nim sporo nowych, ciekawych przedmiotów, w porównaniu z latami poprzednimi w sposób znaczący wzrósł praktyczny wymiar proponowanych zajęć.

Program przewiduje kształcenie zarówno na poziomie studiów I stopnia (studia licencjackie, 3 lata), jak i II stopnia (studia magisterskie, 2 lata). Istnieje także możliwość kontynuowania nauki na poziomie studiów doktoranckich (III stopnia).

Nasz...

 
Językoznawstwo

Pierwszy państwo polskie nazwał Rzecząpospolitą sławny kronikarz Wincenty Kadłubek (zm. 1223). Słowo rzeczpospolita oznacza rzecz publiczną (wspólną dla wszystkich) lub republikę i jest kalką łacińskiego zwrotu res publica.

Słowo republika, będące bezpośrednim zapożyczeniem, nie jest używane w języku polskim w odniesieniu do Polski. Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, jedyną urzędową nazwą kraju jest Rzeczpospolita Polska, a nazwa „Polska” nie pojawia się w żadnym obecnie obowiązującym polskim akcie prawnym.

W kontekście poprawności językowej słowo Polska w nazwie oficjalnej jest przymiotnikiem, a nie rzeczownikiem (łac. Respublica...

 
Передплатити „Dziennik Kijowski” можна протягом року в усіх відділеннях зв’язку України