Dziś: czwartek,
09 kwietnia 2020 roku.
Przegląd do nr 613 – kwiecień 2020 r.
Rozmaitości

1 kwietnia 1924 roku została wprowadzona w życie reforma walutowa; odpowiadał za nią ówczesny premier i minister skarbu, Władysław Grabski. To wtedy oficjalnym środkiem płatniczym w Polsce stał się złoty polski (od 1918 roku była nim marka polska, waluta obowiązująca także na terenie Królestwa Polskiego w czasie zaborów). Co ciekawe, decyzja o nazwaniu polskiej waluty złotym nie była wcale oczywista – rozważano także nazwy "lech" i "pol".

W 1950 roku przeprowadzono w Polsce reformę monetarną – potrzebne były nowe wzory pieniędzy. Z uwagi na ówczesną doktrynę socrealizmu nowe banknoty zaprojektowano właśnie w tej stylistyce. W kraju, który programowo miał cenić robotniczy...

 

Jeszcze przed inwazją koronawirusa 60 procent ankietowanych właścicieli psów przyznało, że regularnie całuje swojego pupila w pysk.

Komputery i Internet są coraz częściej (szczególnie w warunkach epidemii) niezbędnym narzędziem nauki, pracy, środkiem komunikacji i źródłem informacji oraz wiedzy, a także wymiany handlowej, rozrywki i uczestnictwa w kulturze. Dziś w Polsce wciąż jeszcze 16 proc. mieszkańców jest wykluczonych cyfrowo.

Mężczyźni nie są tacy od­ważni, jak mogłoby się wyda­wać. W każdym razie częściej, jak przyznają dentyści, mdleję przy zabiegu częściej niż kobiety. Najbardziej wrażliwi są mężczyźni w wieku do 25 lat. Starsi – łatwiej znoszą ból i widok dentystycznego wiertła.

Czarny kot przebiegający drogę w większości krajów jest uznawany za przepowiednię nieszczęścia. W Wielkiej Brytanii z kolei czarny kot traktowany jest jako symbol...

 

W Poznaniu znajduje się Zamek Cesarski (niem. Königliches Residenzschloß) jeden z najmłodszych zamków w Europie wybudowany w 1910 roku. Budowla ta powstała dla ostatniego cesarza niemieckiego i króla Prus Wilhelma II. Zaprojektował go Franz Schwechten, jednak cesarz osobiście ustalił szczegółowy plan swojej nowej...

 

& W latach 1079 - 1138 stolicą Polski był Płock, a od 1290 do 1296 - Poznań.

& W traktacie Ryskim kończącym wojnę polsko-bolszewicką, Rosjanie mieli wypłacić Polsce odszkodowanie o wartości 23 ton czystego złota. Niestety na obietnicach się skończyło.

& Podczas II wojny światowej zginęło ponad 16 % obywateli Polski.

& Polska zajmuje 18 miejsce w rankingu najpotężniejszych armii na świecie.

& Średnio Polak zużywa dziennie 250 litrów wody.

& 5 czerwca 1443 roku w okolicach Wrocławia ziemia zatrzęsła się z siłą około 6 stopni w skali Richtera. Podczas tego największego odnotowanego trzęsienia ziemi w Polsce zginęło 30...

 
Frazeologizmy polskie

Gutaperka to plastyczne tworzywo pochodzenia roślinnego, podobne do kauczuku. Jego nazwa pojawiała się w związkach frazeologicznych już w literaturze międzywojnia, np. u Gombrowicza w Ferdydurke: „(...) Syfon wystawił twarz i odwalił pierwszą minę tak gwałtownie, że i moja twarz skręciła się jak gutaperka”.

Gęba z gutaperki występuje w Jeziorze Bodeńskim Dygata (1946): „Myślałeś, że wojna daje ci urlop, że Los umieszcza cię pośród francuskich guwernantek i angielskich neptunów, ażebyś sobie jeszcze trochę wypoczął i modelował swoją błazeńską gębę z gutaperki, kłamiąc przed sobą samym, że walczysz o to, żeby była prawdziwa (...)”.

Z kontekstu można wnosić, że ktoś, kto ma gębę z gutaperki, jest pozbawiony charakteru, por. zwrot stracić twarz o znaczeniu ’stracić dobrą opinię, przestać być wiarygodnym’. Częściej mówi...

 


Niezwykły seans wody i światła, okraszony muzyką można podziwiać zawędrowawszy latem na Plac Litewski w Lublinie

Lublin to jedno z najstarszych polskich miast o niezwykle bogatej historii. Miasto obchodziło niedawno 700-lecie swojego istnienia. Jest to miejsce niezwykłe, wielokulturowe, posiadające wspaniałe festiwale i zabytki. To tutaj w 1569 roku zawarta została Unia Lubelska, którą ukazał na swoim Jan Matejko. Również w Lublinie swe wybitne dzieła tworzył Henryk Wieniawski, a do jednego z lubelskich gimnazjów uczęszczał Bolesław...

 

Według elektronicznego spisu ludności na dzień 1 grudnia 2019 r. ludność Ukrainy (bez Krymu i okupowanych części obwodu donieckiego i ługańskiego) wynosi 37 milionów 289 tysięcy.

Wśród nich jest 20,01 miliona kobiet i 17,28 miliona mężczyzn. Według spisu, dzieci poniżej 14 roku życia na Ukrainie stanowią 5,756 milionów, osoby w wieku od 15 do 24 lat - 3584 miliony, 25 do 54 lat - 16 458 milionów, 55 do 64 lat - 5243 milionów, 65 lat i starszych - 6.248 milionów.

W stolicy Ukrainy mieszka 3 miliony 700 tys....

 

„Z cicha pęk” – powiemy tak o kimś, kto nagle i niespodziewanie ujawnia swoje zdanie czy usposobienie. Frazeologizm ten użyty może być jedynie w znaczeniu „nagle, niespodziewanie”. Mamy też powiedzenie „cicha woda” odnoszące się do kogoś tylko z pozoru spokojnego. Pęk z kolei to inaczej „pęknięcie”. Z cicha pęk, czyli znienacka pękający.

„Dziesiąta woda po kisielu” – to inaczej bardzo daleki krewny. Wyobraźcie sobie naczynie, w którym znajdował się kisiel, a następnie przepłukanie go wodą 10 razy. Co zostanie z kisielu po dziewięciokrotnej zmianie wody? No właśnie. Trudno będzie w tej wodzie znaleźć choć odrobinę kwaskowego deseru. Co ciekawe, w „Panu Tadeuszu” mowa jest o tym, że Hrabia dla Horeszków był dziesiątą wodą po kisielu.

„Sam jak palec” – jak to? Przecież...

 

Wybudowany na mocy porozumień pokoju westfalskiego po wojnie trzydziestoletniej w 1648 roku. W wojnie tej protestanckie kraje Świętego Cesarstwa Rzymskiego (I Rzesza) wraz z licznymi protestanckimi koalicjantami, np. Czechami (a także m.in. katolicką Francją), walczyły z katolicką dynastią Habsburgów. Na mocy pokoju cesarz Ferdynand III Habsburg zezwolił na wybudowanie trzech Kościołów Pokoju na Dolnym Śląsku.

Jednym z nich stał się kościół pod wezwaniem Trójcy Świętej w Świdnicy - największa drewniana świątynia na świecie, wykonana techniką szachulcową wyłącznie z drewna i bez gwoździ. Dziś kościół jest uznawany za symbol polsko-niemieckiego pojednania.

Był...

 


Stacja kijowskiego metra „Złota Brama”

- w Londynie powstało w 1863 r. Dziś ma 270 stacji, 402 km;
- w Paryżu powstało w 1900 r. Dziś ma 383 stacje, 220 km;
- w Nowym Jorku powstało w 1904 r. Dziś ma - 468 stacji, 337 km;
- w Tokio powstało 1927 r. Dziś ma 390 stacji, 310,3 km;
- w Moskwie powstało 1935 r. Dziś ma 232 stacje, 394 km;  
- w Kijowie powstało 1960 r. Dziś ma 52 stacje, 70 km;
- w Warszawie powstało 1995 r. Dziś ma 31 stacji, 33...

 

W trzecim dniu nowego roku na dachu zabytkowego Kościoła Mariackiego utknął dron 24-letniego turysty z Ukrainy, który podczas rejestrowania pamiątkowego filmu stracił panowanie nad urządzeniem. Drona pomogli ściągnąć strażacy. Dach zabytku nie uległ uszkodzeniu. Niefortunny operator złamał przepisy dot. użytkowania dronów: nie zachował bezpiecznej odległości oraz wzniósł urządzenie nad...

 

W c z o r a j :

Wiele uwagi przywiązywano do czynności wykonywanych w Nowy Rok. Rano obmywano się w zimnej wodzie, a na dnie misy kładziono srebrny pieniądz. Miało to zapewnić bogactwo, urodę i zdrowie w nowym roku.

Panny wsłuchiwały się tego dnia w szczekanie psa – z tej strony, z której pies zaszczekał miał przyjść przyszły mąż. Młodym dziewczynom zalecano również zerkanie w lustro „w stroju Ewy” – miało ono przepowiadać przyszłość.

Wierzono również w to, że najlepszym gościem w Nowy Rok jest mężczyzna, którego nadejście zwiastowało pomyślny rok. Gdy pierwsza w progu domu pojawiła się kobieta to spodziewano się niepowodzenia, kłótni i kłopotów.

D z i s i a j :

W starym roku powinniśmy spłacić wszystkie długi i pooddawać pożyczone rzeczy, by nie wchodzić z zaległościami w...

 

Istnieją dwie różne daty rozpoczęcia zimy, w zależności od tego, czy mówimy o zimie meteorologicznej czy astronomicznej. Zima zdefiniowana przez ziemską orbitę wokół słońca zaczyna się na równonocy, która wypada 21 lub 22 grudnia. Jednakże przy zapisywaniu i porównywaniu danych klimatycznych ważne jest, aby mieć ustalone daty, które można porównywać i dlatego też do rozpoczęcia zimy meteorologicznej używa się stałej daty 1...

 

Michał Sołowow - świat sportu zna go jako kierowcę rajdowego zdobywającego tytuły w Polsce i Europie. Według rankingu Forbesa jest to najbogatszy Polak, którego majątek wyceniany jest na ponad 13 miliardów zł. Ostatnio nosi się on z zamiarem budowy pierwszej w Polsce prywatnej elektrowni atomowej, działającej w oparciu o małe reaktory...

 

Hermetyczne opakowania z twarogiem lub śmietaną zachowają świeżość dwukrotnie dłużej jeżeli umieścicie je w lodówce „do góry nogami”. Stworzy to próżnię, która stłumi rozwój bakterii.

Jeśli chcesz, żeby pomidory szybciej dojrzały, włóż je do papierowej torebki razem z jabłkiem, które wydziela gaz o nazwie etylen, przyspieszający dojrzewanie. Dojrzałe pomidory nadają się do spożycia jeszcze przez 3 dni.

Świeże warzywa solimy na moment przed podaniem na stół – inaczej puszczą sok i zamienią się w nieapetycznie wyglądające „flaczki”. Jedynym wyjątkiem są surówki czy sałatki, które wymagają wstępnego posolenia po to, by warzywa puściły sok, w którym sól się równomiernie rozpuści, a dopiero potem należy dodać olej, gdyż hamuje on proces...

 

# Panowie, nie ma żartów! Chwila nieuwagi i mała, przypadkowa iskra namiętności może się nieoczekiwanie zmienić w ognisko domowe. 

# Dziś piję za swoich wrogów, aby spełniło się wszystko to, czego oni mi życzą.

# Ściąłem drzewo. Zbudowałem z niego dom. Przekonałem kobietę, żeby miała ze mną syna. A to wszystko jedną siekierą!

# Kobieta po 30 jest najbardziej niebezpieczna. Nadal jest młoda i piękna, ale już nie...

 

Geodeci polscy granitowym cokołem oznaczyli wyznaczony przez nich nowy geodezyjny środek Polski. Znajduje się on w miejscowości Nowa Wieś koło Kutna (woj. łódzkie), oddalonej o 16 km od uznawanego do tej pory za centralny punkt kraju Piątku.

Uznając przed 50 laty Piątek centralnym punktem kraju nie uwzględniono morskich wód wewnętrznych i terytorialnych, wyznaczających faktyczne granice kraju na...

 

& Wynalazcami kamizelki kuloodpornej byli Jan Szczepanik i Kazimierz Żegleń. Ich pomysł był prosty. Siłę kuli miały tłumić kolejne warstwy materiału. Jego wynalazek uratował życie królowi Hiszpanii Alfonsowi XIII w 1902 r., kiedy przygotowano na niego zamach. Wieść o tym przyniosła Szczepanikowi światowy rozgłos. Wynalazek przez kolejne lata już niezależnie od polskich wynalazków był stale ulepszany, by wytrzymywać siłę coraz doskonalszych pocisków.

& Znany polski kompozytor i pianista Józef Hofmann jest wynalazcą obecnych dziś w każdym samochodzie wycieraczek. Wynalazł on też spinacz biurowy, a inspiracją do tego wynalazku miał być podobno klucz wiolinowy

& Polak wynalazł także w 1853 r. lampę naftową. Był nim twórca przemysłu naftowego Ignacy Łukasiewicz. Szybko weszła do powszechnego...

 

Tak śpiewali powstańcy warszawscy mając na uwadze niezawodny, prosty, solidny opatentowany w 1932 r. polski pistolet samopowtarzalny Vis. Początkowo broń nosiła nazwę WiS (od nazwisk inżynierów P. Wilniewczyca i J. Skrzypińskiego), później przemianowano ją na Vis, od łacińskiego słowa oznaczającego siłę.

Jej zalety docenili nawet okupanci i pistolety były produkowane na potrzeby Wehrmachtu jako "Pistole 35 (p)". Jakość niemieckiego odpowiednika znacznie odbiegała jednak od polskiego pierwowzoru: potrzeby wykrwawiającej się armii III Rzeszy wymuszały uproszczenia konstrukcyjne przyspieszające produkcję. Jakość wyraźnie spadła po przeniesieniu produkcji z Radomia do Austrii. Niemcy wykonali 300 tys. visów.

To niejedyny...

 

Na lipę

Gościu, siadź pod mym liściem, a odpocznij sobie!
Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,
Choć się najwysszej wzbije, a proste promienie
Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.
Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawiewają,
Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.
Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły
Biorą miód, który potem szlachci pańskie stoły.
A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie.
Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie.
Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mie pan tak kładzie
Jako szczep najpłodniejszy w hesperyskim sadzie.

Jan Kochanowski...

 

Polska przyroda jest niepowtarzalna i tak charakterystyczna, ze wielu wieszczów ujmowało jej typowe, porywające cechy w wierszach, albo tworzyło tło dla swoich epickich powieści.

Polska jest krajem, który w swoim ukształtowaniu terenu posiada prawie każdy rodzaj geologicznej formacji, poczynając od wysokich gór, jakimi są Tatry, poprzez wapienne Góry Świętokrzyskie, Wyżyny, kotliny, pojezierza czy dorzecza i rozlewiska po nadmorskie plaże.

Każdy region ma swoje własne specyficzne krajobrazy, może poszczycić się charakterystycznymi roślinami czy też ptactwem i zwierzyną.

W regionach południowych rozciągają się pasma górskie, począwszy od wysokich i...

 

Na wolności w Bieszczadach żyje dziś 551 żubrów. Ciąża u żubrów trwa 256 dni i co roku w przychodzi tu na świat od 40 do 60 cieląt. Żubry sprowadzono w Bieszczady w 1963 roku.

Niestety wyrządzają coraz więcej szkód w drzewostanach i uprawach rolnych i coraz częściej zapadają na choroby. Zdaniem specjalistów wskazana jest eliminacja słabych i zarażonych osobników. Choroby żubrów wynikają stąd, że krzyżują się one w obrębie zbyt małej populacji. Z tego powodu sprowadzono kilka zwierząt z ogrodów zoologicznych i wypuszczono, aby przyłączyły się do bieszczadzkich...

 
Krajobrazy - typowo polskie

Polska jako kraj rolniczy posiada ogromne areały terenów uprawnych stąd w polskim krajobrazie niezwykle charakterystyczne są duże przestrzenie nizin pocięte pasami pól, na których złoci się żyto, albo jarzy intensywną żółcią rzepak.

Często pole przecina miedza, na której stoi samotna grusza polna, znana też jako ulęgałka, czy wierzba biała. W Polsce uprawia się głównie warzywa, zboża, rzepak i czasami też słoneczniki czy kukurydzę, ale w polskich realiach, gdy stosowany jest płodozmian, nie są to wielohektarowe powierzchnie, ale raczej wąskie pasy, różniące się odcieniami zieleni, żółci, brązu czy fioletowego...

 

„Od kiedy przeszedłem na emeryturę kusiło mnie, żeby wyhodować jakąś własną, nieznaną dotąd odmianę owocu – opowiada pan Jan Stasiak z Aleksandrowa Łódzkiego. Postanowiłem skrzyżować zwykła poziomkę z białą porzeczką. Owoce z pokolenia na pokolenie stawały się coraz bielsze i coraz większe. Odznaczają się też niezwykłym aromatem i są niezwykle słodkie, a przede wszystkim bardzo wydajne, bo z jednego krzaczka zbierałem nawet do 60 sztuk w okresie od początku czerwca do pierwszych...

 
1 | 2 |
Передплатити „Dziennik Kijowski” можна протягом року в усіх відділеннях зв’язку України